یادداشت یازدهم: چه کسانی بهای غرامت جنگ اخیر را میپردازند؟

در یادداشت دهم در ارتباط با نرخ بهره وری صحبت کردم. از تصویر پیوست که از کتاب «زلزله مسکن» آورده ام میتوانید با تعریف کلاسیک نرخ بهره وری Exploitation rate آشنا شوید.

خلاصه اش این است که سرمایه داری برای افزایش سود و انباشت سرمایه شهری نیاز دارد تا جای ممکن مخرج کسر نرخ بهره وری یعنی V یا همان نیروهای متغیر را کاهش و در عوض S یا همان اضافه سرمایه را افزایش دهد.
برای اینکه این نرخ افزایش یابد به طور خلاصه میبایست از هر فرد کارگر به مقدار بیشتری کار گرفت تا با پایین نگه داشتن افزایش نرخ دستمزد نسبت به تورم سالانه این نرخ بهره وری به میزان رو به رشدی کنترل شود.
در تاریخ این موضوع از قرن نوزدهم با مسکن کارگری شروع شده بود جاییکه انگلس در مساله مسکن از آن صحبت کرد که هرچقدر کارخانه دار کاری کند که کارگر هزینه اجاره مسکن کمتری بدهد از آن طرف در تلاش است تا نرخ دستمزدش را کمتر کند تا در نهایت نرخ بهره وری را افزایش دهد.

با این توضیح خلاصه به این سوال بر میگردیم که چرا ترامپ و ویتکاف از بین همه گزینه ها که ایدئال ترین آن سرمایه گذاری در بخش انرژی و زیرساخت های کشور بود، گزینه سرمایه گذاری در بخش مسکن تهران را برای پرداخت غرامت جنگی پیشنهاد دادند؟
جواب این است: استفاده از نرخ بهره وری مازادی که در کشور ایران نهفته است. چطوری؟

وقتی صندوق سرمایه گذاری وامی را به صورت اوراق بهادار رهن مسکن می پردازد در ازای بازپرداخت آن با توجه به مدیریت ریسک تضمین افزایش ارزش Asset مالکیت خود را میخواهد که یعنی متناسب با قیمت دلاری میبایست قیمت مسکن هم افزایش یابد(این همان بیماری است که چند دهه است کل دنیا را از جمله ایران را درگیر خود کرده است)
در نهایت این موضوع باعث افزایش شکاف طبقاتی در جامعه می شود چراکه آنها که هم اینک مستاجر هستند خود را در مقابل شرایط کار بیشتر برای پرداخت نرخ اجاره بهای افزایش یافته اشان میبینند.
در غیاب کارآفرینی و صنعت آنچه باقی میماند تنها نیروی کار کارگرانی است که شب و روز بایستی جان بکنند که هزینه اضافه بهای نرخ اجاره اشان را بپردازند. این یعنی همان استفاده از نرخ بهره روری نیروی کار نهفته در ایران که به انباشت مداوم سرمایه شهری می انجامد.

بنابراین پاسخ سوال اینجاست:
این کارگران هستند که قرار است بهای غرامت جنگ اخیر را بپردازند.

مجتبی اصغری
نویسنده کتاب «زلزله مسکن»
@Civil808_Admin