⭕️ بحران کلیسا در ارمنستان؛ طرح برکناری گارگین دوم روی میز پاشینیان

🔹 مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دولت ارمنستان گزارشی ۷۴ صفحه‌ای درباره بحران در کلیسای حواری ارمنی منتشر کرده که به درخواست نیکول پاشینیان تهیه شده است. در این گزارش، مواردی مانند نقض سوگند تجرد و رفتار شایسته، سیاسی‌شدن کلیسا و محراب مقدس، گسترش نفوذ خارجی، آزار روحانیون، نبود شفافیت مالی و اختلافات داخلی به‌عنوان نشانه‌های بحران مطرح شده است.

🔸 یکی از پیشنهادهای اصلی گزارش، برکناری گارگین دوم، جاثلیق تمام ارمنیان است. گزارش عمداً از او با عنوان «رئیس بالفعل کلیسا» یاد می‌کند و تأکید دارد که اصلاحات باید توسط خود کلیسا و با مشارکت روحانیون و مؤمنان انجام شود و دولت نیز بدون دخالت در استقلال شرعی کلیسا، صرفاً در چارچوب اختیارات قانونی خود عمل کند.

🔹 پاشینیان پس از انتشار گزارش گفت وضعیت کلیسا بسیار پیچیده‌تر و بحرانی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کرد. او مدعی شد این گزارش نشان می‌دهد کلیسا توسط کیچریچ نرسیسیان، نام غیرروحانی گارگین دوم، و گروهی از روحانیون و افراد غیرروحانی حامی او «تصرف شده» است. نخست‌وزیر همچنین احتمال تشکیل کمیسیون تحقیق در پارلمان و ایجاد تغییرات قانونی بر اساس یافته‌های گزارش را رد نکرده است.

🔸 گزارش ۱۶ مورد را به‌عنوان نشانه‌های بحران برشمرده است؛ از جمله ادعا درباره نقض سوگند تجرد توسط جاثلیق، آزار و خلع لباس روحانیون، فعالیت سیاسی گارگین دوم و برخی روحانیون ارشد، استفاده سیاسی از اماکن کلیسا، نفوذ خارجی، نبود شفافیت مالی و سوءاستفاده احتمالی از اموال کلیسا، انتصاب بستگان و شکل‌گیری نوعی مدیریت خانوادگی و همچنین برگزار نشدن مجمع ملی کلیسایی برای ۲۷ سال متوالی.

🔹 بخش دیگری از گزارش به اتهام‌های بسیار حساس درباره رفتار جنسی برخی روحانیون، از جمله ادعاهای مربوط به سوءاستفاده جنسی از کودکان و اتهام‌هایی علیه برادر گارگین دوم، اسقف اعظم یزراس نرسیسیان، اختصاص دارد. گزارش همچنین ادعاهایی درباره «گرایش‌های همجنس‌گرایانه» مطرح کرده و برای برخی از این موارد به مطالب رسانه‌ای و نامه‌های سرگشاده استناد کرده است. کارشناسان حقوق بشر نسبت به درج اطلاعات شخصی و انتشار نام افراد در این بخش اعتراض کرده‌اند.

🔸 در مقابل، مقر مادر مقدس اچمیادزین این گزارش را «غیرقانونی، ضدقانون کلیسایی و خلاف قانون اساسی» خوانده و آن را اقدامی برای «انتقام سیاسی» و دخالت غیرقابل قبول در امور داخلی کلیسا دانسته است. رهبری کلیسا از دولت خواسته است آزار روحانیون را متوقف کند و حاکمیت، استقلال و خودگردانی تاریخی کلیسا را محترم بشمارد.

🔹 کارشناسان حقوقی و آزادی دینی نیز نسبت به دخالت دولت هشدار داده‌اند. آنان استدلال می‌کنند که دولت نمی‌تواند در ساختار داخلی یک نهاد دینی مداخله کند، مگر آن‌که وقوع جرم یا تخلف اداری مشخصی احراز شده باشد؛ در چنین شرایطی نیز باید از سازوکارهای قضایی و قانونی استفاده شود، نه مداخله مستقیم در رهبری یک نهاد مذهبی.

🔸 نقشه راه پیشنهادی برای خروج از بحران پنج مرحله دارد: بازنگری و پیشبرد برنامه اصلاحات کلیسا، برکناری جاثلیق فعلی، انتخاب سرپرست موقت، تصویب اساسنامه واحد کلیسا و در نهایت برگزاری مجمع ملی کلیسایی برای انتخاب جاثلیق جدید.

🔹 به این ترتیب، مناقشه میان دولت پاشینیان و کلیسای حواری ارمنی از یک اختلاف سیاسی فراتر رفته و اکنون به بحثی درباره حدود استقلال نهاد دینی، رابطه دولت و کلیسا و آینده رهبری کلیسای ارمنی تبدیل شده است.

منبع: JAMnews

🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus