در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، نخستین کودتای نظامی برای سرنگونی دولت دکتر محمد مصدق با شکست مواجه شد. این رویداد که با طراحی و پشتیبانی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا (سیا) و بریتانیا (ام‌آی۶) صورت گرفت، به دلیل لو رفتن طرح و هوشیاری دولت، نافرجام ماند.
📜 تدارک و نقشه کودتا
کودتای ۲۵ مرداد که حاصل ماه‌ها برنامه‌ریزی بود، در ابتدا با نام رمز «عملیات چکمه» توسط بریتانیا و سپس با پیوستن آمریکا، تحت عنوان «عملیات آژاکس» طراحی شد. هدف، برکناری مصدق و جایگزینی او با سرلشکر فضل‌الله زاهدی بود.
برای این کار، شاه دو فرمان را امضا کرد: یکی برای عزل مصدق و دیگری برای نخست‌وزیری زاهدی. شاه که از بیم شکست، دو ورق سفید را امضا کرده بود، پس از امضای فرمان‌ها، تهران را به مقصد کلاردشت! ترک کرد.
🗓️ شب عملیات و دستگیری نصیری
در نیمه‌شب ۲۴ مرداد، عملیات با بازداشت چند تن از وزیران و یاران نزدیک مصدق، از جمله دکتر حسین فاطمی، وزیر امور خارجه، آغاز شد.
ساعت یک بامداد ۲۵ مرداد، سرهنگ نعمت‌الله نصیری، رئیس گارد سلطنتی، با نیروهای مسلح به خانه مصدق رسید تا فرمان عزل را ابلاغ کند.
نکته کلیدی این بود که پیش از رسیدن نصیری، سرهنگ مبشری از افسران حزب توده، طرح کودتا را از طریق تلفن به مصدق اطلاع داده بود. به این ترتیب، هنگامی که نصیری فرمان را تحویل داد، مصدق با خونسردی روی پاکت نوشت: «ساعت یک بعد از نصف شب ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، دستخط مبارک به اینجانب رسید» و سپس دستور بازداشت نصیری را صادر کرد.
📉 پیامدهای فوری شکست
با دستگیری نصیری، طرح کودتا در همان ساعات اولیه فروپاشید. دولت بلافاصله اطلاعیه‌ای صادر کرد و ضمن اعلام خنثی‌سازی کودتا، دستور بازداشت گسترده عوامل آن را صادر کرد.
در پی این شکست، شاه بهمراه ثریا ،که از بیم دستگیری از شمال کشور گریخته بود، ابتدا به بغداد و سپس به رم گریخت !و سران کودتا مانند سرتیپ نادر باتمانقلیچ و سرهنگ حسین آزموده دستگیر شدند. فضل‌الله زاهدی نیز در یک خانه امن متعلق به سیا مخفی شد.
🔥با وجود این موفقیت، آرامش دوام نیاورد. تنها سه روز بعد، در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، کودتای دوم با همکاری ارازل و اوباش مشهور شهر به سرکردگی شعبان‌بی‌مخ ( حاج آقا شعبان ِ استاد‌خوانی یا همان شعبون‌استخونی!) و افسران سیا که در خیابان‌ها کنارش قدم می‌زدند! با موفقیت اجرا شد و نخستین و تنها دولت ملی ایران را سرنگون کرد.
💨وقتی خیال ِ فراریِ بغداد از دستگیری و عزل مصدق راحت شد ،شادمانه به کشور بازگشت تا #فاطمی را که موفق به دستگیری او نشده بودند بیابد و به جوخه اعدام بسپارد!
جرمِ فاطمی، ارائه ایده ی ملی شدن صنعت نفت! و تلاش مجاهدانه برای به ثمر رساندن آن بود.
همچنین صریح‌ترین نقدها را ،دکتر فاطمی بر شاه و دربار فاسد او در روزنامه‌اش،#باختر_امروز نوشته بود! حقیقتا احدی جز فاطمی هم جرات چنین کاری را نداشت.
بسیاری از تحلیلگران مستقل تاریخ ایران معتقدند که #شاه همان شبی که دستور تیرباران دکتر‌فاطمی را صادر کرد! سقوط کرده بود حتی قبل از بهمن ۱۳۵۷
🔥جالب اینجاست که نزدیک به ۵۰ سال بعد از انقلاب! خیابان بنام #مختاری ( سرپاس مختاری، هیولای خونخوار و قاتل بی رحم مخالفان رضا‌شاه قلدر ) و امیربهادر، گردن کلفتی که نصف آدم‌های اینور پل امین بهادر و دو‌سوّم ِ آنور پل را مورد عنایت قرار‌داده بود! داریم
ولی بنام #دکتر‌فاطمی و #دکتر‌مصدق حتی یک میدانچه بصورت رسمی نداریم! میدان. میدانچه و خیابان که هیچ، یک کوچه هم نداریم...
📜 یادمان نرود ، ملتی که تاریخ ندارد بالاخص اگر تاریخ معاصرش پاک شده باشد، افسارش را به هر پدرسوخته ی بیگانه‌ی اجنبی می‌دهد! چون تصور می‌کند تنها افتخارش هخامنشیان بوده اند و آنها هم که گوربگور شده اند و تمام... چون از تاریخ صد‌سال یا ۲۰۰ سال اخیر خودش بی‌اطلاع است و بهمین علت است که گاها که برای اعتراض بخیابان می‌زند دقیقا در کنارش افسران موساد قدم می‌زنند!
❌یعنی محکوم به تکرار تاریخ است...❌
آری‌اینچنین‌بود برادر
#کودتا
#ضد_کودتا
#کودتای_۲۸مرداد
https://www.aparat.com/v/i490de4