💡چند سال پیش هر جا نگاه می‌کردیم حرف از متاورس، NFT و Web3 بود. فیسبوک اسمش را کرد Meta تا بگه آینده‌اش را روی متاورس شرط بسته.
بازار NFT هم تو ۲۰۲۱ از کمتر از ۱۰۰ میلیون دلار به حدود ۲۴٫۹ میلیارد دلار رسید و سرمایه‌گذاری روی بلاک‌چین در اوج، ۳۲ میلیارد دلار شد.
روی کاغذ، همه‌چیز فریاد می‌زد: «اینترنت بعدی، متاورس و Web3 است.»
📉 اما واقعیت امروز
تیترها عوض شده. الان مرکز توجه رسانه و سرمایه‌گذارها شده AI.
📌 چند عدد مهم:
▫️سرمایه VC در کریپتو و بلاک‌چین ۲۰۲۴ حدود ۱۳٫۶ میلیارد دلار بوده؛ در نیمه اول ۲۰۲۵ هم کمی بالای ۱۶ میلیارد جذب شده.
▫️در مقابل، فقط در ۲۰۲۵ استارتاپ‌های AI حدود ۱۹۲٫۷ میلیارد دلار سرمایه گرفتن؛ یعنی بیش از نصف کل پول VC جهان.
▫️گزارش KPMG هم می‌گه در Q3 ۲۰۲۵ از ۱۲۰٫۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری VC، بخش غالب متعلق به AI بوده.
پولی که زمانی سمت متاورس و Web3 می‌رفت، الان با اختلاف رفته سمت AI.
💸 کیس استادی متا: بزرگ‌ترین شرط بندی اشتباه دهه؟
شرکت Meta از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ روی Reality Labs ده‌ها میلیارد دلار خرج کرد؛ فقط سال ۲۰۲۴ ضرر عملیاتی این بخش ۱۷٫۷ میلیارد دلار بود و مجموعاً بالای ۷۰ میلیارد دلار روی متاورس دود شد.
حالا گزارش‌ها می‌گن متا می‌خواد حدود ۳۰٪ بودجه Reality Labs را کم کنه و بیشتر روی پروژه‌های AI تمرکز کنه. بازار سهام هم این تصمیم را تایید کرده؛ پیامش ساده است: «فعلاً AI منطقی‌تره.»
📌 چرا ورق برگشت؟
▫️هوش‌مصنوعی بدون سخت‌افزار جدید وارد زندگی ما شد؛ متاورس نه.
▫️ارزش AI از روز اول روشن بود: نوشتن، کدنویسی، سرچ، اتوماسیون…
▫️اما Web3 برای کاربر عادی هنوز پیچیده است: والت، گس‌فی، ریسک هک، قوانین مبهم.
▫️سقوط کریپتو و ترکیدن حباب NFT هم اعتماد عمومی را کم کرد.
❓آیا متاورس و Web3 مُردن؟
جواب کوتاه: نه.
متاورس به‌عنوان Buzzword خوابیده و VCها محتاط‌تر شدن، اما Web3 هنوز سالی ده‌ها میلیارد دلار سرمایه می‌گیره. فقط پروژه‌های بی‌هدف کمتر شده و DAOها هم در DeFi و پروتکل‌های متن‌باز زنده‌اند؛ فقط مثل ۲۰۲۱ کسی ادعای «همه‌چیز DAO می‌شه» نداره. سروصدا کم شده، ولی ساختن ادامه داره.
📌 درسی برای فاندرها
رسانه و سرمایه‌گذار همیشه دنبال موج تازه‌ان؛ یک روز متاورس و Web3، امروز AI. اگر محصول فقط با موج جلو بره و روی درد واقعی ساخته نشده باشه، با اولین تغییر ترند از صحنه حذف می‌شه.
سؤال مهم‌تر از اینکه «چرا متاورس و Web3 ساکت شدن؟» اینه:
اگر سه سال دیگه همین سؤال را درباره AI پرسیدیم، آیا استارتاپی که می‌سازیم هنوز دلیل وجودی خواهد داشت یا نه؟
@investingfund