ادامه در ترجمه پیاپی، یادداشت برداری بیش از هر جای دیگری اهمیت دارد؛ چرا که ترجمه پیاپی بر حافظه درازمدت* متکی است. پژوهش های روانشناختی نشان داده اند که حافظه درازمدت خیلی سریع محو می شود؛ البته این حقیقت را هم به اثبات رسانیده اند که به خاطر آوردن حجم زیادی از کلمات کاری بس دشوار است اما به خاطر آوردن یک سری انگاره خیلی کارسختی نیست. بنابراین برای اینکه تکنیک مفیدی برای یادداشت برداری ترجمه شفاهی اتخاذ کنیم، ابتدا باید روشی را یاد بگیریم که کلمات را به انگاره تبدیل می کند و سپس انگاره را به شکل نماد درمی آورد، به گونه ای که دوباره بتوانیم آنها را به زبان دیگری بیان کنیم. در چنین حالتی مترجم شفاهی نباید تمام صحبت های گوینده را کلمه به کلمه یادداشت کند؛ چرا که هر صد کلمه ممکن است تنها یک انگاره داشته باشد و یک کلمه ممکن است به تنهایی چند انگاره را در بر گیرد. در یادداشت برداری باید به چندین رهنمود اساسی زیر توجه داشت: • سیستم یادداشت برداریتان تنها مختص خودتان است. این سیستم باید با توجه به دستخط شما به گونه ای باشد که براحتی آن را بنویسید و بخوانید. • یادگیری یک سیستم مختصر نویسی (از جمله سیستم تند نویسی ) و یا یک سیستم یادداشت برداری مشابه به شما کمک خواهد کرد. گذشته از این می توانید روشی برای خود ابداع کنید تا کلمات را آوانویسی کنید( طوری که صداها و کلمات یا انگاره ها را نشان دهد). در هر صورت نباید عادت کنید هرچه را گوینده به زبان می آورد کلمه به کلمه یادداشت کنید. • نمادهایی را انتخاب کنید و به کار ببرید که مناسب موضوع ترجمه باشد. • در هر ترجمه هریک از نمادها باید فقط یک معنای واحد داشته باشد. • از اَشکال تصویری و ترسیمی کمک بگیرید؛ مثلا دایره، مربع، خط راست یا فلش. به خاطر داشته باشید که قرار نیست گفته فرد را مفصل بنویسید؛ شما تنها تصویری از گفتار فرد را برای خودتان ترسیم می کنید. • ترتیب یادداشت باید معنی دار باشد؛ مثلا نکات مهم را در بالا و نکات بی اهمیت را در پایین یادداشت کنید. تورفتگی های خطوط نیز باید بر حسب دلیل و یکپارچه باشند. • نمادهای تک ضربی و ساده را انتخاب کنید، طوری که هر بار که آن را نوشتید لب کلام را در ذهنتان تداعی کند. • برای آنکه بتوانید اعداد بزرگ را به سرعت یادداشت کنید، به ازای هر سه صفر یک نماد خاص در نظر بگیرید( مثلا اگر نماد – را سه صفر در نظر بگیرید، عدد ـــ ـــ 89 برا بر است با 89ملیون). برای دو صفر نیز می توان نماد دیگری را به کار گرفت. • برای عبارات معمولی و همیشگی (مثل «به محض اینکه» یا «به منظور») اختصارات یا سرواژه هایی یافته و یا ابداع کنید (مثلا «بما» را می توان برای عبارت «به محض اینکه» استفاده کرد). • پسوندها و پیشوند هایی مثل پیشا، پسا، ماقبل، گرا و غیره باید نمادهایی داشته باشند. • وقتی کلمات را روی کاغذ می نویسید،برخی واکه های هر کلمه را می توان حذف کرد؛ به شرط آنکه در شناسایی و تمایز کلمات مشابه مشکل آفرین نباشد. • در ترجمه پیاپی سعی کنید تا آنجا که ممکن است به زبان مقصد یادداشت برداری کنید. • مداد تراشیده یا خودکار سالم همیشه باید به اندازه کافی جلوی دستتان باشد. *** پس از اینکه نمادهایی را انتخاب کردیم و معانی خاصی به آنها نسبت دادیم، می توانیم با همین نمادها نمادهایی دیگر را بسازیم؛ مثلا اگر نماد ˂(عقربه ساعت <) را برای زمان در نظر بگیریم، نمادهای زیر را می توان از آن ساخت: زمان کمتری ˂-< زمان بیشتری ˂+> دو ساعت زمان ˂2> زمان یکسانی =˂> زمان محدودی ˂)> زمان آن رسیده! !˂> زمان خوبی ˂خ> در زمان قدیم ˂ق> زمان آینده ˂آ> چه زمانی؟ ˂؟> تقسیم بندی زمان ˂÷ > کاهش دادن زمان ɣ˂> زمان پخش موسیقی Ԓ˂> هم اکنون ≥ در گذر زمان ___> ˂ برای ساختن نماد، منابع زیادی در اختیار دارید. اطراف شما مملو از نماد است؛ حتی روی تابلوهای خیابان هم می توان نمونه هایی از آن ها را یافت. مهم نیست که نماد هایتان را از کجا انتخاب می کنید؛ البته به این شرط که در سیستم یادداشت برداریتان یکپارچگی را رعایت کنید. به دنبال نمادهایی باشید که خیلی سریع نوشته
در ترجمه شفاهی پیاپیو حتی ترجمه همزمان، داشتن یک سیستم یادداشت برداری شخصی بسیار مثمر ثمر خواهد بود( مثلا به شما کمک می کند تا در یک نشست، عبارات تخصصی را در حین بیان شدن به سرعت یادداشت کنید و یا ارقام، اسامی و بیانات پیشنهادی یک گروه را که پیش نویس تدوین می کنند، به سرعت روی کاغذ بیاورید). چنین سیستمی حتی مترجم را کمک می کند تا (همانطور که در برخی موارد از آنها خواسته می شود) از روی یادداشت هایش خلاصه ای از ترجمه را برای بایگانی جمع آوری کند. گذشته از این، یادگیری چنین سیستمی عادت خلاصه نویسی و نماد نویسی کلمات و عبارات را در ما نهادینه می کند؛ همان عادتی که یکی از مهمترین جنبه های ترجمه شفاهی است. در ترجمه پیاپی، یادداشت برداری بیش از هر جای دیگری اهمیت دارد؛ چرا که ترجمه پیاپی بر حافظه درازمدت* متکی است. پژوهش های روانشناختی نشان داده اند که حافظه درازمدت خیلی سریع محو می شود؛ البته این حقیقت را هم به اثبات رسانیده اند که به خاطر آوردن حجم زیادی از کلمات کاری بس دشوار است اما به خاطر آوردن یک سری انگاره خیلی کارسختی نیست. بنابراین برای اینکه تکنیک مفیدی برای یادداشت برداری ترجمه شفاهی اتخاذ کنیم، ابتدا باید روشی را یاد بگیریم که کلمات را به انگاره تبدیل می کند و سپس انگاره را به شکل نماد درمی آورد، به گونه ای که دوباره بتوانیم آنها را به زبان دیگری بیان کنیم. در چنین حالتی مترجم شفاهی نباید تمام صحبت های گوینده را کلمه به کلمه یادداشت کند؛ چرا که هر صد کلمه ممکن است تنها یک انگاره داشته باشد و یک کلمه ممکن است به تنهایی چند انگاره را در بر گیرد. در یادداشت برداری باید به چندین رهنمود اساسی زیر توجه داشت: • سیستم یادداشت برداریتان تنها مختص خودتان است. این سیستم باید با توجه به دستخط شما به گونه ای باشد که براحتی آن را بنویسید و بخوانید. • یادگیری یک سیستم مختصر نویسی (از جمله سیستم تند نویسی ) و یا یک سیستم یادداشت برداری مشابه به شما کمک خواهد کرد. گذشته از این می توانید روشی برای خود ابداع کنید تا کلمات را آوانویسی کنید( طوری که صداها و کلمات یا انگاره ها را نشان دهد). در هر صورت نباید عادت کنید هرچه را گوینده به زبان می آورد کلمه به کلمه یادداشت کنید. • نمادهایی را انتخاب کنید و به کار ببرید که مناسب موضوع ترجمه باشد. • در هر ترجمه هریک از نمادها باید فقط یک معنای واحد داشته باشد. • از اَشکال تصویری و ترسیمی کمک بگیرید؛ مثلا دایره، مربع، خط راست یا فلش. به خاطر داشته باشید که قرار نیست گفته فرد را مفصل بنویسید؛ شما تنها تصویری از گفتار فرد را برای خودتان ترسیم می کنید. • ترتیب یادداشت باید معنی دار باشد؛ مثلا نکات مهم را در بالا و نکات بی اهمیت را در پایین یادداشت کنید. تورفتگی های خطوط نیز باید بر حسب دلیل و یکپارچه باشند. • نمادهای تک ضربی و ساده را انتخاب کنید، طوری که هر بار که آن را نوشتید لب کلام را در ذهنتان تداعی کند. • برای آنکه بتوانید اعداد بزرگ را به سرعت یادداشت کنید، به ازای هر سه صفر یک نماد خاص در نظر بگیرید( مثلا اگر نماد – را سه صفر در نظر بگیرید، عدد ـــ ـــ 89 برا بر است با 89ملیون). برای دو صفر نیز می توان نماد دیگری را به کار گرفت. • برای عبارات معمولی و همیشگی (مثل «به محض اینکه» یا «به منظور») اختصارات یا سرواژه هایی یافته و یا ابداع کنید (مثلا «بما» را می توان برای عبارت «به محض اینکه» استفاده کرد). • پسوندها و پیشوند هایی مثل پیشا، پسا، ماقبل، گرا و غیره باید نمادهایی داشته باشند. • وقتی کلمات را روی کاغذ می نویسید،برخی واکه های هر کلمه را می توان حذف کرد؛ به شرط آنکه در شناسایی و تمایز کلمات مشابه مشکل آفرین نباشد. • در ترجمه پیاپی سعی کنید تا آنجا که ممکن است به زبان مقصد یادداشت برداری کنید. • مداد تراشیده یا خودکار سالم همیشه باید به اندازه کافی جلوی دستتان باشد. *** در ترجمه شفاهی پیاپیو حتی ترجمه همزمان، داشتن یک سیستم یادداشت برداری شخصی بسیار مثمر ثمر خواهد بود( مثلا به شما کمک می کند تا در یک نشست، عبارات تخصصی را در حین بیان شدن به سرعت یادداشت کنید و یا ارقام، اسامی و بیانات پیشنهادی یک گروه را که پیش نویس تدوین می کنند، به سرعت روی کاغذ بیاورید). چنین سیستمی حتی مترجم را کمک می کند تا (همانطور که در برخی موارد از آنها خواسته می شود) از روی یادداشت هایش خلاصه ای از ترجمه را برای بایگانی جمع آوری کند. گذشته از این، یادگیری چنین سیستمی عادت خلاصه نویسی و نماد نویسی کلمات و عبارات را در ما نهادینه می کند؛ همان عادتی که یکی از مهمترین جنبه های ترجمه شفاهی است.
