چگونه در مطالعات ترجمه پایان نامه ارشد بنویسیم؟

پیرو درخواست ها و پرسش در خصوص چگونگی انجام تحقیق در زمینه مطالعات ترجمه در مقطع ارشد، توجه شما عزیزان را به نکات زیر در این خصوص جلب می نمایم. لازم به ذکر است که گرچه روشهای تحقیق در کتب مختلف به شکل های مختلف و در عین حال پیچیده ای ارائه شده است، بنده سه مرحله کلی این فرایند را خلاصه کرده ام تا به ساده ترین شکل ممکن با دوستانم به اشتراک بگذارم.
هدف هر تحقیق
هر تحقیقی در پی آن است که اهداف رشته مورد نظر را یک گام به جلو پیش کشاند. مثلا پژوهشگرانی که در زمینه ویروس ایدز تحقیق می کنند در پی آنند که راهی برای درمان قطعی این بیماری بیابند. رسیدن به این هدف باید گام به گام انجام شود. از زمان کشف این ویروس تا به امروز پژوهشگران همواره گام هایی در تحقق این هدف برداشته اند. هر تحقیق جدیدی در پی آن است که با یک ارزش افزوده بتواند درمان را یک قدم به جلو کشاند. مثلا بعد از اینکه پژوهشگری ویروس را کشف کرد، پژوهشگر بعدی باید مکانیسم آن را کشف کند و از تکرار دوباره تحقیق قبلی اجتناب کند تا اینکه پژوهشگران بعدی درمان آن را کشف نمایند. بنابراین، اولین نکته مهمی که در انجام تحقیق خود باید مورد توجه قرار دهیم ارزش افزوده تحقیق ماست. بهتر است چرخ را دوباره اختراع نکنیم.
یکی ازویژگی های خوب مطالعات ترجمه، «میان رشته ای» بودن آن است. یعنی اینکه این رشته می تواند با رشته های دیگری از جمله زبانشناسی، مطالعات فرهنگی، جامعه شناسی، شناخت، فن آوری، محلی سازی نرم افزار و حتی مطالعات رسانه ارتباط بر قرار کند. بنا براین فراموش نکنیم که تحقیق در ترجمه صرفا پرداختن به مسائل زبانی و ساختار جملات و استراتژی های ترجمه نیست.

1- انتخاب موضوع

در دوره ارشد باید از همان ابتدا به فکر یک پایان نامه باشیم. نباید این موضوع را به دقیقه نود بسپاریم. ترس و نگرانی خود یک مانع محسوب می شود. رایج ترین پرسشی که دانشجویان مقطع ارشد مطالعات ترجمه مطرح می کنند این پرسش است که: «چه موضوعی را انتخاب کنیم؟». گرچه سوال سختی است، اما جوابش خیلی راحت است: «از هر جا که مطالعه بیشتری داشته اید و علاقه بیشتری به آن دارید». نمایشنامه، ادبیات کودک، یا فن آوری ترجمه؟ فراموش نکنیم انجام تحقیق یک فرایند زمانبر است و یک شبه قابل حل نیست. علیرغم این دشواریها لذت خاصی در انجام آن نیز وجود دارد. تحقیق سبب میشود که تسلط ما در حیطه مورد نظر هم افزایش یابد و بتوانیم دانش خودمان را در آینده با دیگران به اشتراک بگذاریم. یکی از تکنیک هایی که هر محققی میتواند برای انتخاب موضوع تحقیق مورد استفاده قرار دهد، پل زدن بین ترجمه و رشته¬های خارج از آن است. برای مثال ممکن است دانشجویی در کنار ترجمه به مطالعات رسانه و یا به موضوع محلی سازی نرم افزارها علاقه داشته باشد. همین ارتباط خود می تواند نقطه شروعی برای ما باشد.
پس از انتخاب موضوع کلی مورد علاقه خود، اولین اقدامی که برای انجام تحقیق باید انجام دهیم، طرح یک سوال کلی است که پس از مطالعه¬ی بیشتر میتوانیم این سوال را محدود تر نماییم. در بحث مطالعات رسانه، مثلا می توان پرسش کلی زیر را مطرح کرد:
«آیا رسانه با ترجمه ارتباط دارد؟».

2- پیشینه تحقیق
در اقدام بعدی باید به سراغ پیشینه تحقیق در این زمینه رفت. پیشینه تحقیق یعنی اینکه ادبیات آن زمینه مورد پژوهش را تا حال حاضر دنبال کنیم تا با آگاهی از پژوهش های انجام شده، از تکرار دوباره یک تحقیق اجتناب کنیم و بتوانیم تحقیقی بهتر انجام دهیم. هر چه بر پیشینه تحقیق تسلط بیشتری داشته باشید، تحقیق بهتری انجام خواهید داد. در حین مطالعه در خصوص پیشینه موضوع بهتر است یادداشت برداری نمایید. پیشنهاد بنده این است که یادداشت های خود را در یک فایل وورد به همراه منبع دقیق آن و همچنین به همراه شماره صفحه ای که مطلب را از آن استخراج نموده اید بریزید. ذکر یک نکته در این مرحله بسیار حیاتی است. دقت کنید که هر کجا سخنی از یک نویسنده را دقیقا یادداشت می کنید باید حتما آن را در گیومه قرار دهید تا در مراحل بعدی جانب امانت را راعایت کرده باشید. یکی از مزایای این روش این است که در آینده برای یافتن دوباره آن مطلب، میتوانید با یک سرچ ساده در فایل وورد تمام جزییات آن را دوباره بیابید و در قسمت پیشینه تحقیق پایان نامه خودتان با ذکر منبع از آن استفاده نمایید. اما چگونه می توان پیشینه یک تحقیق را یافت؟