قواعد ترجمه حرفه‌ای
مونا بیکر و معنی کلمات ‏
موتا بیکر نوشته‌ای دارد در خصوص آن‌که مترجم‌های حرفه‌ای وقتی در پیدا کردن معادل کلمات دچار مشکل می‌شوند، از چه قاعده ها و ‏راه کارهایی استفاده می‌کنند. در این مجال، به مرور این قواعد و البته مثال‌های فارسی خواهیم پرداخت.‏

قاعده یک
استفاده از کلمه‌ای عام‌تر
‏در مبحث واژگانی که سلسله مراتب معنایی دارند، برخی واژه‌ها بالاتر (‏superordinate‏) و برخی واژه‌ها در مرتبه پایین‌تری ‌‏(‏hyponym‏) قرار دارند. ‏
برای مثال، واژه اسب در نمودار سلسله مراتبی در نظر بگیرید، واژه بالاتر آن حیوان و از حیوان بالاتر نیز کلمه جاندار است. ‏
در واقع در هنگام ترجمه باید به این قاعده توجه کنیم، اگر موقعیت مناسبی دست داد، می‌توان از واژه بالادستی برای ترجمه استفاده ‏کرد. ‏
Shampoo your hair
شامپو در انگلیسی به عنوان فعل به کار رفته. در فارسی می‌بینیم که چنین چیزی ممکن نیست. در واقع نمی‌گوییم «موهایت را شامپو ‏کن!» ولی از فعل بالادستی آن یعنی شستن استفاده می‌کنیم: «موهایت را با شامپو بشور.»‏

قاعده دو
جایگزینی فرهنگی در معادل یابی
در این قاعده، به جای واژه مبدأ، به کل واژه دیگری استفاده می‌شود که در فرهنگ فارسی رایج‌تر است. پیش‌تر در آی ترنسلیت ‏در این خصوص مقاله‌ای داشتیم. خلاصه‌ای از این مقاله چنین است.‏
در این مقاله در مورد ترجمه مثال یادگیری ورزش گلف صحبت کردیم که در زبان و فرهنگ فارسی، بنا به فراخور متن، بنده آن را ‏تبدیل کردم به مثال یادگیری زبان خارجی. ‏
البته بحث مناقشه‌برانگیزی است: اینجا می‌توانید بخوانید و شما هم نظرتان را ثبت کنید «من مترجمم، یک خائن»‏
For example, playing golf is a skill that has many subcomponents: choosing the correct club, driving off ‎the tee, hitting out of a bunker, putting, et cetera
‏«برای مثال، در یادگیری یک زبان خارجی زیرمجموعه‌های مختلفی دخیل هستند: انتخاب آموزشگاه مناسب، تعیین سطح اولیه، ‏تمرکز روی قدرت مکالمه روان، گرامر، واژگان، خواندن و درک مطلب و مسائل دیگر.»‏
در جمله بالا حتا اگر معنی تمامی واژه‌های جمله انگلیسی را استخراج و ترجمه کنیم، باز خواننده و حتا خود مترجم دقیق متوجه ‏قضیه نمی‌شود. دلیل این مسئله آن است که زبان اساساً پدیده‌ای است فرهنگی و در دل جامعه واژه‌ها معنی و مفهوم می‌یابند‎.‌‏
‏می‌شود معنی تک تک واژه‌ها را کنار ردیف کرد، ولی این‌که این ردیف کلمات معنی دارند یا خیر، در فرهنگ و جامعه مشخص می‌شود، ‏نه روزی کاغذ. برای همین بنده رفتم سراغ جایگزینی فرهنگی و مثال یادگیری زبان خارجی را استفاده کردم تا خواننده فارسی زبان ‏راحت با این مثال ارتباط بگیرد.‏

قاعده سه
وام‌گیری و توضیح واژه
این مسئله در شرایطی است رخ می‌دهد که با مفهوم یا کلمه‌ای فرهنگی مواجه شده‌ایم و نه تنها امکان ترجمه، بلکه امکان معادل‌یابی ‏فرهنگی هم نیست (قاعده ۲). در این شرایط می‌‌توان همان واژه و مفهوم را استفاده کرد، ولی در کنار آن یک توضیح مختصری در ‏خصوص آن ارائه کرد.‏
چند روز پیش سند ازدواجی ترجمه کردیم و ارسال شد به سوئیس. بنابر قوانین حقوقی سوئیس، ظاهراً، عبارت ‏marriage portion‏ ‏که در بافت ترجمه حقوقی معادلی رایج برای مهریه قملداد می‌شود، بار معنایی نداشته و برای ایشان مبهم بوده. برای همین ترجمه ‏برگشت و گفتند بهتر است این عبارت را طوری بنویسید که آنها متوجه قضیه بشوند. بعد از کلی جستجو و تماس با وکلا مشخص شد ‏صداق و مهر و مهریه را بیشتر قبول دارند (خودش نکته عجیبی است!) بنابراین، تصمیم بر این شد بعد از عبارت ‏Marriage Portion‏ ‏عبارت توضیحی داخل پرانتر اضافه شود.‏
در واقع این شد مصداق وام گیری کلمه به همراه توضیحات
Marriage Portion (sudaq or mahr in Arabic, mehr or mehrieh in Persian)‎

قاعده چهار
ترجمه و حذف
این مورد جزء بحث‌برانگیزترین موارد در ترجمه است. گاهی اوقات در واقع باید عناصری از ترجمه حذف بشوند. واضح‌ترین آن مسئله ‏سانسور و مسائل اخلاقی و گاهاً سیاسی است که در فرهنگ و قوانین ما جایی ندارند و نباید به آن‌ها اشاره شود.‏