اینترنت طبقاتی؛ خون مقالات ما رنگین‌تر از هزاران کسب‌وکار ورشکست‌شده نیست!

اعطای اینترنت بدون فیلتر به اساتید و پژوهشگران در بیمارستان‌ها و دانشگاه‌ها، امتیاز نیست که برای آن خبر دستاوردگونه منتشر کنید، بلکه رسمیت بخشیدن به یک تبعیض آشکار و توهین به ساحت مقدس دانش است. وقتی چرخ‌های اقتصاد دیجیتال زیر پای فیلترینگ خرد شد، کسی به فکر تسهیلات نبود؛ حالا که نوبت به ویترین‌های همایشی رسیده، آقایان به یاد اهمیت پژوهش و فناوری افتاده‌اند؟.

دانشی که برای مردم نباشد، کاغذپاره‌ای بیش نیست. پژوهشی که در آزمایشگاه‌های ایزوله و با اینترنت اختصاصی تولید شود، اما جامعه به دلیل انسداد فضای مجازی حتی توان دیدن نتایج آن یا استفاده از دستاوردهایش را نداشته باشد، چه ارزشی دارد؟ تولید علم برای بایگانی در کتابخانه‌های خاک‌گرفته، توسعه نیست؛ انزوای خودخواسته است. پژوهشگر نمی‌تواند در جزیره‌ای امن بنشیند و برای مردمی که در بن‌بست ارتباطی هستند، نسخه پیشرفت بپیچد.

تبعیض میان استاد و دانشجو؛ شکاف عمیق در دانشگاه است. چرا باید میان استاد و دانشجو دیوار دیجیتال کشید؟ آیا موتور محرک پژوهش، دانشجویان و دستیارانی نیستند که شبانه‌روز در مراکز تحقیقاتی، بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌ها تلاش می‌کنند؟ ایجاد طبقه برگزیدگان اینترنتی(اعطای اینترنت به اساتید سامانه علم‌سنجی) تنها باعث ترویج رانت علمی و سرخوردگی نسلی می‌شود که قرار است آینده این مرز و بوم را بسازد. اینترنت طبقاتی، دانشگاه را از نهاد مدنی به یک پادگان اداری تبدیل می‌کند که در آن دسترسی به اطلاعات، حق نیست، بلکه یک سهمیه است.

واقعیت تلخ این است که خون مقالات و فعالیت‌های ما از هزاران کسب‌وکار اینترنتی ورشکست شده رنگین‌تر نیست. چگونه می‌توان با افتخار از دسترسی ویژه به پایگاه‌های علمی سخن گفت و خبر منتشر کرد در حالی که معیشت میلیون‌ها نفر که زندگی‌شان به همین شبکه جهانی گره خورده بود، در سکوت فروپاشیده است؟ اعتبار یک مقاله علمی در برابر کمرهای خم شده زیر بار بیکاری ناشی از قطع اینترنت، پشیزی ارزش ندارد.

اکنون که ضربات جبران‌ناپذیر قطع اینترنت بر پیکره اقتصاد، آموزش و پژوهش بر همگان عیان شده، ارائه اینترنت طبقاتی بیشتر شبیه به یک فرار رو به جلوست تا حل مسئله. این اقدام، اعتراف غیرمستقیم به این واقعیت است که فیلترینگ مانع پیشرفت است؛ اما راهکار آن، باز کردن راه برای گروهی خاص نیست، بلکه احترام به حق دسترسی آزاد برای تمام آحاد جامعه است.

سخن آخر: علم بدون عدالت، تنها ابزاری برای فخر‌فروشی است. ما اینترنت طبقاتی را ضربه جدیدی بر عدالت اجتماعی می‌دانیم.
ما دانشجویان پژوهشگر علوم پزشکی استفاده از این رانت توهین‌آمیز را همدستی در عادی‌سازی تبعیض می‌دانیم و تا زمانی که اینترنت برای همه‌ مردم، از دانشجو تا کاسب خرد، به وضعیت عادی بازنگردد، هرگونه دسترسی اختصاصی را لکه‌ای بر دامن استقلال و شرافت دانشگاه و شغلمان می‌شماریم.

✍امید قیسوندی، عضو شورای سیاست‌گذاری کمیته کشوری تحقیقات و فناوری دانشجویی