⬜️ بازتاب خبری پنجمین نشست از سلسله نشست‌های علوم شناختی و جنگ: آموزه‌های جنگ در تعاملات اجتماعی؛ رویکردی شناختی مبتنی بر هوشمندی در ایسنا

https://www.isna.ir/news/1405063121350

به همّت گروه زبان‌شناسی شناختیِ انجمن علوم و فناوری‌های شناختی ایران و با همکاری انجمن علمی دانشجویی مغز و شناخت دانشگاه شهید بهشتی، پنجمین نشست از سلسله نشست‌های علوم شناختی و جنگ با سخنرانی جناب آقای دکتر سعید ستایشی، عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد تمام مهندسی دانشگاه امیر کبیر با عنوان «آموزه‌های جنگ در تعاملات اجتماعی؛ رویکردی شناختی مبتنی بر هوشمندی» برگزار شد. در این نشست، سخنران با تأکید بر تمایز میان جنگ به‌ عنوان یک الگوی رفتاری و مطالعه سازوکارهای شناختیِ آشکارشده در شرایط منازعه، به بررسی ظرفیت‌های علوم شناختی برای فهم تعاملات اجتماعی، تصمیم‌گیری، ادراک تهدید و مدیریت تعارض پرداختند. ایشان جنگ را محیطی پیچیده و پرهزینه برای تصمیم‌گیری دانستند که در آن فرایندهایی همچون پیش‌بینی، سازگاری، تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت و بازنگری در مدل‌های ذهنی با وضوح بیشتری آشکار می‌شوند.

دکتر ستایشی با اشاره به رویکردهای شناختی نوین، از جمله مفهوم مغز پیش‌بینی‌کننده، بیان کردند که انسان در تعامل با جهان صرفاً با واقعیت عینی مواجه نیست، بلکه بر اساس مدل ذهنی خود از واقعیت به تفسیر و تصمیم‌گیری می‌پردازد.

از این منظر، یکی از مؤلفه‌های اساسی هوشمندی، توانایی بازنگری و به ‌روزرسانی مدل ذهنی در مواجهه با شواهد جدید است. ایشان همچنین بر نقش عدم قطعیت در شکل‌گیری تعارض‌های اجتماعی تأکید کردند و توضیح دادند که از آنجا که افراد به نیت و وضعیت ذهنی دیگران دسترسی مستقیم ندارند، تبدیل ابهام به قطعیت کاذب می‌تواند زمینه‌ساز سوء برداشت و تشدید تعارض شود. در همین راستا، مفاهیمی همچون «ما و آنها»، هویت گروهی، ادراک تهدید و فرآیند دشمن‌سازی مورد توجه قرار گرفت.

در ادامه، نقش زبان و چارچوب‌های مفهومی در شکل‌دهی به ادراک و رفتار اجتماعی بررسی شد. سخنران با اشاره به مباحث زبان‌شناسی شناختی و نظریه‌ی استعاره مفهومی، بیان کردند که زبان صرفاً ابزار انتقال افکار نیست، بلکه در سازمان‌دهی و چارچوب‌بندی آنها نیز نقش دارد و استفاده از استعاره‌های جنگ در توصیف روابط اجتماعی می‌تواند مفاهیمی همچون حمله، دفاع، شکست و پیروزی را وارد مدل ذهنی افراد کند. همچنین موضوعاتی همچون چرخه OODA، اعتماد، خیانت، اثر تکرار اطلاعات، نقش هیجان در تصمیم‌گیری و فاصله میان محرک و واکنش مورد بررسی قرار گرفت. ایشان تأکید کردند که هوشمندی شناختی صرفاً به معنای سرعت تصمیم‌گیری نیست، بلکه توانایی تحمل عدم قطعیت، تفکیک مشاهده از استنباط، تنظیم هیجان، پیش‌بینی پیامدها و اصلاح باورها بر اساس اطلاعات جدید را نیز دربرمی‌گیرد.

در بخش پایانی سخنرانی، دکتر ستایشی با ارائه چارچوبی تحت عنوان «چرخه‌ی هوشمندی اجتماعی»، مراحلی شامل مشاهده، تفکیک داده از تفسیر، بررسی فرضیه‌های مختلف، توجه به زمینه، پیش‌بینی، اقدام و به ‌روزرسانی مدل ذهنی را برای تعامل هوشمندانه پیشنهاد کردند. ایشان تأکید کردند که هدف از مطالعه آموزه‌های شناختی جنگ، انتقال منطق دشمن‌سازی و مقابله به روابط اجتماعی نیست، بلکه بهره‌گیری از دانش شناختی برای کاهش تعارض‌های غیرضروری، تقویت گفتگو و همکاری و افزایش تاب‌آوری شناختی و اجتماعی است. در جمع‌بندی نشست نیز بر ضرورت توانایی مشاهده پیش از قضاوت، تردید پیش از یقین، فهمیدن پیش از واکنش و بازنگری در باورها پیش از دفاع از آنها تأکید شد.
در انتهای نشست نیز حاضران پرسش‌ها و دیدگاه‌های خود مطرح کردند و سخنران محترم به آنها پاسخ دادند.

🧠 در مسیر شناخت، با ما همراه باشید…

◽️ @Ssacssbu
◽️ www.instagram.com/brainy.sbu