انواع دلفی 🧠

۱. دلفی کلاسیک (مدل سنتی) 👴
این همان مدلی است که همه می‌شناسند.
• داستانش چیه؟ شما یک لیست سوال می‌فرستید، جواب‌ها را جمع می‌کنید، میانگین می‌گیرید و دوباره برایشان می‌فرستید تا وقتی که همه (یا اکثریت) روی یک عدد یا نظر توافق کنند.
• به چه دردی می‌خوره؟ وقتی فقط می‌خواهید به یک «نتیجه واحد» و «اجماع» برسید.
• فرقش: خیلی طول می‌کشد (گاهی ۳-۴ ماه) چون باید مدام نامه بفرستید و منتظر جواب بمانید.

۲. دلفی فازی (مدل دقیق) 📐
آدم‌ها وقتی نظر می‌دهند، دقیق نیستند. مثلاً یکی می‌گوید «احتمالاً زیاد است»، یکی می‌گوید «تقریباً زیاد است».
• داستانش چیه؟ ما به جای یک عدد خشک و خالی، از «اعداد فازی» استفاده می‌کنیم که ابهامِ کلمات آدم‌ها را هم محاسبه می‌کند.
• به چه دردی می‌خوره؟ وقتی می‌خواهید مقاله‌تان خیلی علمی‌تر باشد و با ۲ بار پرسیدن (راند کمتر) به نتیجه دقیق‌تری برسید.
• فرقش: به جای میانگین ساده، فرمول‌های ریاضی پیچیده‌تری دارد ولی برای خبره راحت‌تر است چون لازم نیست ۱۰ بار به سوالات شما جواب بدهد.

۳. دلفی سیاست‌گذار (مدل موافق و مخالف) 🥊
در این مدل، ما اصلاً دنبال این نیستیم که همه یک حرف بزنند!
• داستانش چیه؟ شما عمداً آدم‌هایی را انتخاب می‌کنید که می‌دانید با هم اختلاف نظر دارند. هدف این است که تمام جنبه‌های مثبت و منفی یک تصمیم (مثلاً گران شدن بنزین) بیرون بیاید.
• به چه دردی می‌خوره؟ برای مدیران ارشد که می‌خواهند بدانند اگر تصمیمی بگیرند، چه کسانی مخالفند و چرا.
• فرقش: اینجا «تضاد آرا» ارزشمند است، نه «توافق آرا».

۴. دلفی اصلاح‌شده (مدل میان‌بر) 🏃‍♂️
در دلفی کلاسیک، راند اول این است که از خبره بپرسید: «به نظرت چه عواملی مهم هستند؟» (سوال باز).
• داستانش چیه؟ شما خودتان می‌روید مقالات را می‌خوانید، عوامل را لیست می‌کنید و در همان مرحله اول به خبره می‌دهید تا فقط امتیاز بدهد.
• به چه دردی می‌خوره؟ وقتی وقت ندارید و موضوع هم آن‌قدرها ناشناخته نیست که بخواهید از صفر شروع کنید.
• فرقش: راند اول که معمولاً وقت‌گیر است حذف می‌شود.

۵. دلفی آنلاین یا بی‌درنگ ⚡
• داستانش چیه؟ یک سایت یا اپلیکیشن طراحی می‌کنید. خبره همان لحظه که امتیاز می‌دهد، می‌بیند که بقیه (بدون نام) چه امتیازی داده‌اند و اگر خواست همان‌جا نظرش را عوض می‌کند.
• به چه دردی می‌خوره؟ وقتی می‌خواهید کل تحقیق را در زمان کمتری تمام کنید.
• فرقش: نامه بازی و انتظار برای راندهای بعدی وجود ندارد؛ همه‌چیز زنده (Real-time) است.

خلاصه کنیم:
• کلاسیک: دنبال «همه یک حرف بزنیم» است (کند و سنتی).
• فازی: دنبال «دقت ریاضی در حرف‌های مبهم» است (مدرن و حرفه‌ای).
• سیاست‌گذار: دنبال «اختلاف علمی و شنیدن همه نظرات» است.
• اصلاح‌شده: دنبال «سریع‌تر رسیدن به جواب» با حذف مراحل اولیه است.
• آنلاین: دنبال «سرعت برق‌آسا» با تکنولوژی است.

- تیم تولید محتوای کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده پرستاری گرمی 🌱