گام اول: استخراج واریانس و انحراف معیار در SPSS 💻
ساده‌ترین و کامل‌ترین راه برای گرفتن این آمارها، استفاده از منوی Frequencies است:
از منوی بالا به مسیر مقابل بروید: Analyze > Descriptive Statistics > Frequencies.
متغیرهای مورد نظر خود را (که باید عددی باشند) به کادر Variable(s) منتقل کنید.
روی دکمه Statistics در سمت راست کلیک کنید.
در پنجره باز شده، در بخش Dispersion (پراکندگی)، تیک گزینه‌های Std. deviation و Variance را بزنید.
نکته: می‌توانید تیک Range، Minimum و Maximum را هم برای گزارش کامل‌تر بزنید.
روی Continue و سپس OK کلیک کنید.
گام دوم: تحلیل خروجی (Output) 📊
در جدول ظاهر شده (بخش Statistics):
Std. Deviation: همان انحراف معیار است که نشان می‌دهد داده‌ها به طور متوسط چقدر از میانگین فاصله دارند.
Variance: توان دوم انحراف معیار است.
نکته حرفه‌ای: اگر انحراف معیار شما از میانگین بزرگتر است، یعنی پراکندگی داده‌هایتان بسیار زیاد است و احتمالاً داده‌های پرت (Outliers) دارید یا توزیع داده‌ها نرمال نیست.
گام سوم: نحوه گزارش در مقاله و پایان‌نامه 📝
در گزارش‌های علمی، واریانس معمولاً در متن آورده نمی‌شود و بیشتر انحراف معیار (SD) در کنار میانگین (M) گزارش می‌شود.
۱. گزارش در متن (فرمت APA):
باید میانگین و انحراف معیار را داخل پرانتز و با حروف اختصاری بنویسید:
فارسی: میانگین نمرات دانش‌آموزان در آزمون نهایی ۱۵.۴۰ با انحراف معیار ۲.۳۱ بود (SD = ۲/۳۱ , M = ۱۵/۴۰).
انگلیسی: The participants' ages ranged from 18 to 45 years (M = 28.5, SD = 4.2).
۲. گزارش در جدول:
اگر تعداد متغیرها زیاد است، از فرمت زیر استفاده کنید:
ستون اول: نام متغیر
ستون دوم: میانگین (Mean)
ستون سوم: انحراف معیار (SD)
ستون چهارم: واریانس (Variance) - اختیاری
نکات کلیدی برای داوران مقالات Q1 💡
• تعداد رقم اعشار: طبق استاندارد APA، انحراف معیار را تا دو رقم اعشار رند کنید (مثلاً ۲.۳۱).
• تفسیر: اگر SD شما کم است، در بخش بحث (Discussion) قید کنید که «داده‌ها از همگنی بالایی برخوردار بودند». اگر SD زیاد است، به «تنوع زیاد در پاسخ‌های شرکت‌کنندگان» اشاره کنید.
• خطای استاندارد (SE): اشتباه نکنید! انحراف معیار (SD) با خطای استاندارد (Standard Error) فرق دارد. SD پراکندگی داده‌های شما را نشان می‌دهد، اما SE نشان می‌دهد میانگین شما چقدر به میانگین واقعی جامعه نزدیک است. برای توصیف داده‌های نمونه، همیشه SD را گزارش کنید.
- تیم تولید محتوای کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده پرستاری گرمی 🌱