2000-ci illərdən etibarən Putinin rəhbərliyi altında Rusiyada dövlətin iri oliqarxlar üzərində nəzarətini gücləndirməyə yönəlmiş proseslər başladı. Qusinski, Berezovski və Xodorkovski kimi nüfuzlu oliqarxlar bu prosesin əsas simaları sırasında yer aldılar. Sonrakı illərdə Telman İsmayılov, Abramoviç, Proxorov və Fridman kimi tanınmış iş adamlarının siyasi və iqtisadi təsir imkanları da müxtəlif formalarda dəyişdi. Bu proseslər Rusiyada dövlət hakimiyyəti ilə iri kapital arasındakı münasibətlərin yenidən qurulmasının tərkib hissəsi idi.
Bəzi oliqarxların İsraillə əlaqələri, ikili vətəndaşlıq məsələləri və sərvətlərinin xaricə köçürülməsi də müzakirə mövzusu olub. Rusiyada baş verən bu proseslər haqqında geniş danışmaq mümkündür. Mövzu ilə bağlı həm Rusiya siyasətçilərinin açıqlamaları, həm də çoxsaylı araşdırmalar mövcuddur.
Bizim üçün isə daha mühüm məsələ Azərbaycandır.
Mövcud geosiyasi mənzərə göstərir ki, Rusiya istiqamətindəki proseslər bütün xarici aktorların gözləntilərinə uyğun inkişaf etmir. Belə şəraitdə müxtəlif siyasi və iqtisadi dairələrin alternativ təsir məkanları axtarması mümkündür. Azərbaycanın strateji mövqeyi, regional əhəmiyyəti və xarici təsirlərə açıqlığı onu bu rəqabətin diqqət mərkəzində saxlayır.
Son hadisələr bir həqiqəti də üzə çıxardı: illərlə təbliğ edilən Türkiyə–Azərbaycan qardaşlığına münasibət siyasi maraqların təsiri altında dəyişə bilər. Təəssüf ki, cəmiyyətdə bu cür dəyişikliklərə qarşı müstəqil mövqe nümayiş etdirə biləcək təşkilatlanmış qüvvələrin zəifliyi də ciddi narahatlıq doğurur.
Azərbaycanın müxtəlif dövlət və ictimai institutlarında xarici təsirlərin miqyası, xüsusilə İsrailin siyasi, iqtisadi və informasiya sahələrindəki mövqeyi müzakirə edilməli məsələlərdəndir. Türkiyəyə rəğbət bəsləyən media nümayəndələrinin və siyasətçilərin həbsi, ölkəni tərk etməyə məcbur qalması, eləcə də ictimai təşkilatların fəaliyyət imkanlarının məhdudlaşması ilə bağlı iddialar daha geniş və obyektiv araşdırma tələb edir.
Bəs xalq?
Təəssüf ki, cəmiyyətin bir hissəsi qorxu, laqeydlik və informasiya manipulyasiyası qarşısında gözlərini yumaraq, özünün yaratdığı xəyali dünyada yaşamağa üstünlük verir. Halbuki geosiyasi reallıqları anlamaq, xarici təsirləri təhlil etmək və milli maraqları qorumaq üçün emosional şüarlardan daha çox siyasi şüur, tənqidi düşüncə və ictimai məsuliyyət lazımdır.
🆔Https://t.me/Shiatoonaa