هادی خانیکی: «تولید در آتش» روایت ایستادگی انسان‌هایی است که چراغ زندگی را روشن نگه داشتند
 
هادی خانیکی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در مراسم رونمایی از مجموعه مستند تولید در آتش:

🔹شرکت‌های بزرگ تنها وظیفه تولید کالا و ارائه خدمات فنی ندارند؛ بلکه مسئولیت دارند تجربه‌های انسانی، روایت‌ها و تاریخ شفاهی فعالیت‌های خود را نیز ثبت کنند.

🔹مستند «تولید در آتش» نمونه‌ای از این مسئولیت است که تداوم زندگی و تولید در شرایط جنگی را به تصویر می‌کشد.

🔹اهمیت این اقدام در آن است که تلاش‌های کمتر دیده‌شده انسان‌هایی را ثبت می‌کند که در کارخانه‌ها، تأسیسات، نانوایی‌ها و بخش‌های مختلف تولید و خدمات، برای استمرار زندگی مردم فعالیت کردند.
 
🔹اطلاعات معمولاً در قالب اعداد، آمار و داده‌های پراکنده ارائه می‌شود، اما روایت به تجربه انسانی معنا می‌بخشد و امکان درک رنج‌ها، مسئولیت‌ها و تلاش‌های افراد را فراهم می‌کند. در شرایط بحران و جنگ، صرفاً انباشت اخبار و اطلاعات کافی نیست؛ جامعه نیازمند روایت‌هایی است که تجربه‌های مشترک را به حافظه‌ای ماندگار تبدیل کنند.

🔹در مجموعه «تولید در آتش»، موضوع فقط ثبت ارقام و عملکرد شرکت‌ها نیست، بلکه باید دید پشت هر محصول و خدمت، چه انسان‌هایی ایستاده‌اند و چگونه با وجود دشواری‌ها، اجازه نداده‌اند جریان زندگی متوقف شود.

🔹نانوایی که با وجود شنیدن صدای انفجار به پخت نان ادامه می‌دهد، کارگر توفیق دارو که برای حفظ مواد اولیه دارویی تلاش می‌کند و کارکنان فنی نفت پاسارگاد و ایرانول که برای جلوگیری از وقوع حادثه به تأسیسات و مخازن مراجعه می‌کنند، نمونه‌هایی از مسئولیت‌پذیری انسان‌هایی هستند که استمرار فعالیت آن‌ها برای زندگی مردم اهمیت حیاتی دارد.
 
🔹نان، سوخت، سیمان و دارو در چنین شرایطی صرفاً محصولات درج‌شده در ترازنامه بنگاه‌ها نیستند؛ بلکه بخشی از نیازهای حیاتی جامعه و نشانه استمرار زندگی‌اند. از این منظر، ثبت تجربه کارکنان شستا و شرکت‌های زیرمجموعه آن، فرصتی برای بازشناسی پیوند میان تولید، مسئولیت اجتماعی و تاب‌آوری جامعه است.

🔹بسیاری از تلاش‌های مؤثر در شرایط بحرانی، در فعالیت‌های روزمره و اقدامات بی‌نام‌ونشان کارکنان شکل می‌گیرند. مستندسازی این تجربه‌ها کمک می‌کند نقش انسان‌هایی دیده شود که شاید نامی از آن‌ها در اخبار روزانه مطرح نشده باشد، اما تلاششان در حفظ جریان تولید و تأمین نیازهای مردم اثرگذار بوده است.

🔹روایت اصیل نباید حقیقت را فدای شعار کند. ایستادگی واقعی، در کنار مسئولیت‌پذیری، با خستگی، نگرانی و دشواری‌های انسانی نیز همراه است. بنابراین، ثبت این تجربه‌ها باید صادقانه باشد و زندگی و تجربه واقعی کارکنان را بازتاب دهد.

🔹روایت امروز، چراغ راه آینده
این استاد دانشگاه در ادامه، ثبت تاریخ شفاهی را مسئولیتی فرهنگی و اخلاقی دانست و گفت: فرزندان ما حق دارند بدانند در روزهای جنگ، تولید، تأمین دارو، سوخت، نان و امکان رفت‌وآمد چگونه استمرار یافت. این آگاهی زمانی شکل می‌گیرد که روایت انسان‌هایی را بشنویم که در متن حوادث حضور داشته‌اند.

🔹مستندهای «تولید در آتش» می‌تواند تجربه‌های پراکنده را به حافظه‌ای مشترک تبدیل کند؛ حافظه‌ای که علاوه بر ثبت دشواری‌ها و فداکاری‌ها، درس‌آموخته‌های ارزشمندی برای آینده کشور به همراه دارد.

🔹چراغ زندگی در کارگاه‌ها، تأسیسات و کشتی‌ها روشن ماند و اکنون مسئولیت ماست که داستان انسان‌هایی را که این چراغ را روشن نگه داشتند، بشنویم و به دیگران برسانیم. آتش می‌گذرد، اما امید و تجربه‌ای که در روایت‌ها ثبت می‌شود، می‌تواند در حافظه تاریخی جامعه باقی بماند.

@shastamedia