✅رازهای سرزمین‌ مادری (ادامه‌ی خوانش تک‌بیت‌های لکی/بخش ۳۷)


پلامارِم بِرد وَ سا درختی/ درخت ای بختم چی وَ جا سختی
درختی با شتاب در حال حرکت به سمت صخره‌هاست؛ به جایی غیرقابل دسترس می‌رود!
تصویری سوررئال که در آن حرکت درخت ممکن شده‌است؛ درخت پا دارد و به سرعت در حال گریز است و راهی سخت و دشوار را در پیش گرفته است.‌ فضای خلوت و سکوت باشکوه صحنه اعجاب حرکت درخت را دو چندان می‌کند.

درخت درحال فرار است؛ فرار از من که به او و به سایه‌اش پناه آورده‌ام! واهمه از من چنان زیاد است که درخت درحال گریختن از من است!

شاعر شرح صحنه‌ای را بازگو می‌کند که به سایه‌ی درختی پناه آورده اما از بخت بد او درخت هم از او گریزان شده و به بالای صخره‌های سخت‌گذر کوهستان می‌گریزد!
شخصی که از تنهایی سر به کوه و بیابان نهاده است؛ تنهایی او چنان عمیق است که کوه و بیابان و اجزای آن‌ها هم یارای تحمل او را ندارند.

چه تنهایی غیرقابل تحملی!
چه عزلت کشنده‌ای!
چه انزوای بی‌کرانی!
بار این تنهایی چنان سنگین است که جز شخص شاعر یا آن‌که شاعر با او هم‌ذات‌پنداری کرده است، جاندار دیگری تاب تحمل آن را ندارد.

درخت نماینده‌ی جانداران محیط اطراف است که این‌گونه، وحشت‌زده در حال گریختن به کوهستان است تا شاهد درد و رنج حاصل از تنهایی این شخص نباشد!
فراق او و غم حاصل از فراق او چنان عذاب‌آور است که طاقت درخت را طاق خواهد کرد!

چه حکایتی قرار است در گوش درخت گفته شود که درخت پیشاپیش بزرگی رنج آن را درمی‌یابد و از شنیدنش عاجز می‌شود و سر به کوهستان می‌گذارد!؟

پناه آوردن او به درخت صرفاً برای استفاده از سایه و لختی آرمیدن نیست وگرنه درخت از بذل سایه‌اش دریغ نمی‌داشت؛ پناه آوردن برای بازگفتن است؛ سخن گفتن از رنجی جانکاه که از تحمل درخت هم خارج است.
این رنج چیست؟ عامل آن چه می‌تواند باشد؟ درخت چگونه پیشاپیش از بزرگی این درد و رنج آگاه است؟

مطابق شکل روایی مرسوم این تک‌بیت‌ها، همه چیز غرق در ابهام است و وجه سوررئال ماجراست که درخت مطابق آن، موجودِ آگاه و از آگاهی رنج‌بار خود گریزان است؛ آگاهی رنج‌باری که پیش‌گوست و ماجرای درون آن شخص را از پیش خوانش می‌کند و با پیش دستی از حرارت و سوزشِ آتش این رنج می‌گریزد و به کوهستان پناه می‌برد!
شاعر با اندوه بی‌مجال و حسرتی عمیق می‌گوید:

«پلامارم بِرد وَ پای درختی!
درخت ای بختم چی و جا سختی!»

✍️نویسنده: دکتر حسین اکبری‌نسب | سرچشمه: سیمره‌ی شماره‌ی 835 (24 شهریور 1405)

https://avayeseymare.ir/?p=34751