#یادداشت|🖊مادر؛ بافنده‌ی ظریف‌ترین نقش‌های تمدن | یادداشت اول

شاید بتوان گفت یکی از عمیق‌ترین و در عین حال مغفول‌مانده‌ترین پرسش‌های عصر ما این است که یک تمدن، پیش از آنکه در میدان‌های نبرد یا بر سریر قدرت شکل بگیرد، در کجا متولد می‌شود؟ پاسخ، شاید ساده‌تر از آن باشد که می‌پنداریم: تمدن، در حریم منازل، در نگاه مادری که فرزند را به آغوش می‌کشد و با لحنی آهنگین، برایش از بزرگی، از آرمان و از حقیقت می‌گوید، زاده می‌شود. پیام اخیر رهبر معظم انقلاب در هفته دولت، با تعبیری بدیع به این حقیقت اشاره می‌کند که «بانوان خانه‌دار»، «ظریف‌ترین اجزاء نقش و نگار فرهنگ زیبا و مطلوب آینده را در حریم منازل به تک تک فرزندان این مرز و بوم می‌آموزند». مادر، در این چارچوب بافنده‌ی اصلی‌ترین و ظریف‌ترین نقوش یک تمدن است.

اما این بافندگی، چگونه رقم می‌خورد؟ مادر با چه رشته‌هایی این نقش‌های ماندگار را بر جان فرزند می‌بافد؟ رهبر شهید، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، با نگاهی عمیق به این پرسش پاسخ داده‌اند. ایشان فرمودند: «مادرها مایه‌ی انتقال عناصر هویّت ملّی‌اند؛ هویّت یک ملّت، شخصیّت یک ملّت در درجه‌ی اوّل به وسیله‌ی مادرها منتقل میشوند؛ زبان، عادات، آداب، سنّت‌ها، اخلاقهای خوب، عادتهای خوب، اینها همه در درجه‌ی اوّل به وسیله‌ی مادر منتقل میشود. پدر هم مؤثّر است امّا خیلی کمتر از مادر؛ مادر بیشترین تأثیر را دارد.» این انتقال به جای اینکه یک فرایند خشک باشد؛ هنری است ظریف که در آن، مادر با تمام وجودش یعنی با نگاه، با لحن، با رفتار، با زیستن ارزش‌ها و ... هویتی را به فرزند هدیه می‌دهد که تا ابد با او خواهد ماند.
مادر، با تربیت هنرمندانه‌ی خود، می‌تواند از یک فرزند، انسانی بسازد که نه تنها زندگی خود، که سرنوشت جمعی را دگرگون کند؛ انسانی که به‌جای آنکه بخشی از مسئله باشد، خود راه‌حلی برای مشکلات جامعه شود. رهبر شهید در این باره فرمودند: «جان انسان‌ها در مشت مادرها است. مادر است که فرهنگ و معرفت و تمدن و ویژگی‌های اخلاقی یک قوم و جامعه را با جسم خود، با روح خود، با خلق خود و با رفتار خود، دانسته و ندانسته به فرزند منتقل می‌کند.» مادرانی که امروز در خانه‌های خود، نقوش ظریف فرهنگ را بر جان فرزندان نقش می‌زنند، در واقع پایه‌های تمدنی را می‌سازند که فردا بر بلندای آن، جامعه‌ای آرمانی شکل خواهد گرفت.

تمدن نوین اسلامی، که در بیانات رهبر معظم انقلاب افق نهایی حرکت جامعه‌ی ماست، بی‌تکریم و بازشناسی نقش مادری محقق نخواهد شد. آینده‌نگری، یکی از ضرورت‌های اساسی تربیت است و این آینده‌نگری و آینده‌سازی، در بستر خانواده و با محوریت مادر شکل می‌گیرد. رهبر شهید معتقد بودند که اگر مادران از نظر علمی، معرفتی و اخلاقی رشد کنند، این رشد تنها به خود آنان محدود نمی‌ماند، بلکه نسل‌های آینده نیز از آن بهره‌مند خواهند شد. تکریم مادران، هویت ویژه‌ای برای زنان می‌آفریند و جایگاه مادرانه‌شان را به آنها بازمی‌شناساند و نسلی را می‌پروراند که با اعتمادبه‌نفس و تعالی، مسیر تمدن را هموار می‌سازند.

انقلاب اسلامی بستری فراهم کرده که مادری با پذیرش نقش‌های اجتماعی منافاتی ندارد. زنان امروز، در عرصه‌های سیاسی، علمی، فرهنگی و هنری، در کنار هویت مادرانه‌شان، نقش‌آفرینی می‌کنند. رهبر شهید تأکید داشتند که مسئولیت اجتماعی زن با انجام مسئولیت خانوادگی منافات ندارد‌ و حضور زنان در عرصه‌های علمی و مدیریتی را تشویق می‌فرمودند. اما در عین حال هشدار می‌دادند که نباید ارزش مادری و خانه‌داری در فرهنگ عمومی کم‌رنگ شود، چراکه سپردن کامل تربیت فرزند به نهادهای بیرون از خانواده، جای خالی مادر را پر نمی‌کند.

البته تکریم مادر نیازمند فرهنگ‌سازی عمیق است. پدران باید خود احترام را آموخته باشند تا به فرزندان بیاموزند. رسانه‌ها باید مادر را فعال و مؤثر نشان دهند، نه منفعل. تکریم نقش مادر، امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است؛ چراکه آینده هر جامعه، پیش از آنکه در نهادهای رسمی ساخته شود، در آغوش مادران شکل می‌گیرد. مادر، با دستان نامرئی خود، نقوش ماندگار تمدن را یعنی نقش ایمان، شجاعت، غیرت، عشق به آرمان‌های اسلامی و... بر بوم جان فرزندان نقش می‌بندد. تمدن نوین اسلامی، در وهله‌ی اول، در حریم منازل متولد می‌شود؛ جایی که مادران، با تمام وجود، زندگی را بزرگتر از آنچه هست ترسیم می‌کنند و نسلی را می‌پرورانند که شایسته‌ی فتح قله‌های افتخار است.
ادامه دارد...
✒️زینب حکیمی

🆔️@sedaaa_aut
🆔️@AnjomanEslami_AUT