شکست دو مطالعه‌ کارآزمایی بزرگ Lp(a)HORIZON (نوارتیس) و ZEUS (نوو نوردیسک)

در پزشکی تا زمانی که یک مداخله دارویی در کارآزمایی‌های بالینی فاز ۳، اثربخشی و ایمن بودن خود را نشان ندهد، اصلاح بیومارکرها یا فاکتورهای خطر خونی (به عنوان Surrogate Marker) به تنهایی ارزش درمانی ایجاد نمی‌کند. این الگویی است که بارها در تاریخ پزشکی رخ داده است

دو مثال مهم مربوط به مطالعات Lp(a)HORIZON (نوارتیس) و ZEUS (نوو نوردیسک) می‌باشد که نتایج اولی امروز و دومی مدتی قبل منتشر شد.

چربی ⁠Lp(a)⁠ یک فاکتور خطر ژنتیکی (تا ۹۰٪ تحت تاثیر ژنتیک است) برای بیماری‌های قلبی است که از طریق رژیم غذایی یا ورزش تغییری نمی‌کند و حدود ۲۰٪ مردم دنیا آن را دارند. تاکنون هیچ داروی تاییدشده‌ای برای درمان مستقیم آن وجود ندارد کاآزمایی بالینی شرکت نوارتیس (لینک) با نام (Lp(a)HORIZON)
قرار بود مشخص کند آیا کاهش این چربی به نجات بیماران کمک می‌کند یا خیر. حالا نتایج این مطالعه مهم و بزرگ بر روی بیس از ۸۰۰۰ نفر مشخص شده است. داروی مورد بررسی در این مطالعه یعنی Pelacarsen با وجود اینکه توانسته سطح چربی ⁠Lp(a)⁠ را در خون کاهش دهد، اما نتوانسته خطر بروز حوادث قلبی-عروقی (مانند سکته قلبی، سکته مغزی یا مرگ ناشی از بیماری قلبی) را در بیماران کاهش دهد.

هنوز مطالعات بزرگ دیگری نیز در همین رابطه در جریان است:

داروی olpasiran یا اولپاسیران (Amgen): با تکنولوژی جدیدتر (siRNA)، این دارو تا ۹۵٪ Lp(a) را کم می‌کند (در برابر ۷۰٪ نوارتیس). همچنین تمرکز این مطالعه فقط روی عروق قلب است.

مطالعه پیشگیری اولیه (Amgen): بررسی اثر دارو روی افرادی که Lp(a) بالا دارند اما هنوز دچار سکته نشده‌اند

داروی Lepodisiran یا لپودیسیران (Lilly): بزرگ‌ترین مطالعه با بیش از ۱۷ هزار بیمار و تزریق فقط هر ۶ ماه یک‌بار.

قرص خوراکی Muvalaplin یا مووالاپلین (Lilly): یک مکانیسم کاملا متفاوت و این قرص خوراکی است که مانع از شکل‌گیری Lp(a) در بدن می‌شود.


شکست بزرگ دیگر که اخیرا گزارش شد (لینک) نیز در حوزه داروی های قلبی-عروقی است و مربوط به شکست کارآزمایی فاز ۳ ZEUS از شرکت نوو نوردیسک بر روی داروی زیلتیوکیماب (Ziltivekimab) است. این دارو که ضد IL-6 است هم در این مطالعه نتوانسته تا خطر حوادث حاد قلبی را در بیماران مبتلا به بیماری‌های عروقی، کلیوی و با التهاب بالا کاهش دهد. اینجا هم دارو به خوبی توانسته تا میزان التهاب (hsCRP و IL-6 آزاد) را کاهش دهد اما این کاهش التهاب تاثیری در کاهش سکته‌های قلبی، مغزی یا مرگ نداشته است. با وجود این شکست، نوو نوردیسک دو مطالعه دیگر این دارو را روی بیماران نارسایی قلبی (HERMES) و پس از سکته قلبی حاد (ARTEMIS) ادامه می‌دهد که نتایج آن‌ها در سال ۲۰۲۷ منتشر خواهد شد.



به روزرسانی: دو ترایال HERMES and ATHENA هم با توجه به نتایج مطالعه ZEUS متوقف شدند. (لینک)


@Scientometric