داروی جدید با نام (bepirovirsen یا bepi از شرکت GSK) در بسیاری از بیماران مبتلا به ویروس هپاتیت بی (HBV)، منجر به درمان عملکردی (functional cure) می شود.


یک دوره ۶ ماهه از یک داروی آزمایشی برای ویروس هپاتیت بی، در کنار داروهای ضدویروسی استاندارد، در دو مطالعه کارآزمایی بالینی (بیش از ۱۸۰۰ شرکت‌کننده در ۲۹ کشور) توانسته تا ۱۹٪ از بیماران را به درمان عملکردی (functional cure) برساند. این یعنی این افراد پس از پایان درمان، بدون نیاز به درمان بیشتر، قادر به کنترل طبیعی ویروس می باشند. نتایج در مجله NEJM منتشر شده است (لینک)

اگر چه این نتایج هنوز راه ‌حل کاملی برای این مشکل مهم جهانی محسوب نمی‌شوند اما متخصصین این یافته‌ها را چشمگیر و گامی بزرگ برای این حوزه توصیف کرده اند. (لینک)

بیش از ۲۴۰ میلیون نفر در جهان با عفونت HBV زندگی می کنند. این عفونت منجر به مرگ سالانه ۱/۱ میلیون نفر می شود. برآورد ها حاکی از آن است که فقط ۲۷٪ از افراد مبتلا تشخیص داده شده اند و از این میان کمتر از 5٪ درمان دریافت میکنند.

این بیماری در حال حاضر نیازمند درمان مادام‌العمر است و کمتر از ۱٪ از بیمارانی که داروهای موجود را دریافت می‌کنند، پس از قطع درمان قادر به کنترل ویروس هستند. رایج‌ترین داروهای مورد استفاده برای HBV با ایجاد آنالوگ‌های معیوب از نوکلئوزیدها یا نوکلئوتیدها (nukes) که اجزای سازنده DNA ویروس هستند، توانایی ویروس برای تکثیر ژن‌های خود را مختل می‌کنند.

در مقابل، داروی bepi یک antisense oligonucleotide است که با اتصال به RNA پیام‌رسان ویروس هپاتیت بی ، روند تکثیر ویروس را مختل می‌کند، از تولید پروتئین‌های موردنیاز جلوگیری می‌کند و باعث تخریب آن RNA می‌شود. این دارو همچنین به‌طور جداگانه پاسخ‌های ایمنی علیه ویروس را تحریک می‌کند.

مطالعات این دارو اما فعلا بر زیرگروهی از بیماران تمرکز داشته که داروهای استاندارد در آن‌ها مؤثر بوده اند. همچنین شرکت‌کنندگان سطح نسبتا پایینی از پروتئین سطحی ویروس (آنتی‌ژن) در خون را داشته اند و به HIV مبتلا نبوده اند و همچنین سیروز هم نداشته اند.

شش ماه پس از قطع کامل درمان، ۲۳۳ نفر از ۱۲۲۰ نفری که bepi دریافت کرده بودند به درمان عملکردی (functional cure) رسیدند (هم HBV DNA و هم آنتی‌ژن سطحی آن غیرقابل‌ تشخیص بوده) در مقابل، در گروه دارونما (۶۱۴ نفر) هیچ موردی از درمان عملکردی مشاهده نشده است. میزان درمان عملکردی در افرادی که در ابتدای مطالعه پایین‌ترین سطح آنتی‌ژن سطحی ویروس را داشته اند به ۲۶٪ رسیده است.

مثل داروهای نوک (nukes)، داروی bepi هم cccDNA را از بین نمی‌برد. یعنی یک درمان استریل‌کننده (sterilizing cure) ایجاد نمی‌کند. با این حال، می‌تواند سطح ویروس HBV را برای مدت کافی و در حد بسیار پایین نگه دارد تا پاسخ‌های ایمنی علیه ویروس دوباره فعال و تقویت شوند.
اینکه آیا درمان عملکردی ایجادشده توسط bepi، مادام‌العمر باقی می‌ماند یا نه، هنوز یک موضوع کلیدی است و نیازمند بررسی بیشتر از طریق پیگیری‌های طولانی‌مدت است

گزارش ساینس: لینک

@Scientometric