در جریان اعتراضات کنونی در ایران، ویدئوها و تصاویری دردناک از یورش نیروهای نظامی به بیمارستانی در ایلام (برای بازداشت معترضان و دستگیری زخمی ها) منتشر شده است.

«بر اساس ویدئوهای منتشر شده، ظاهرا نیرو‌های امنیتی در جریان تعقیب معترضان با شلیک گاز اشک‌آور و تیر هوایی به محوطه بیمارستان وارد شده و با شکستن در‌های ورودی، به اتاق‌ها هجوم می‌برند.» (لینک)

ممنوعیت حمله به مراکز و تاسیسات درمانی در بسیاری از قوانین و معاهدات بین‌المللی در زمان جنگ‌ ذکر شده است. این پست را ببینید (لینک).

در زمان اعتراضات مهسا امینی نیز نمونه‌های مشابهی از این دست را داشتیم. دبیرکل سازمان جهانی بهداشت در پستی در X در آن زمان نوشته بود که: «در مورد افزایش تلفات و جراحات معترضین و سایر شهروندان (غیر نظامی) در ایران بسبار نگران هستم. ضروری است تا دسترسیِ بدون محدودیت به مراقبت‌های بهداشتی برای افراد نیازمند به این مراقبتها فراهم شود.
این مراقبتها شامل استفاده مناسب و‌ صحیح از وسائل نقلیه پزشکی (آمبولانس‌ها)، مراکز درمانی و همچنین توانایی و امکان کمک پرسنل بهداشتی و کادر درمان به (همه) بیماران می‌باشد.» (لینک)

به یاد دارم در آن زمان نظام پزشکی و دکتر علویان نیز پیگیر وضعیت جو امنیتی در بیمارستان‌ها بودند.

در مورد رویداد اخیر، تاکنون واکنشی از سوی نظام پزشکی ندیده‌ام اما روابط عمومی وزارت بهداشت در این مورد بیانیه ای منتشر کرده است (متن کامل بیانیه). بیانیه این طور شروع شده است که

"در روزهای اخیر و هم‌زمان با بروز برخی اعتراضات و ناآرامی‌ها در تعدادی از شهرهای کشور، متأسفانه در مواردی شاهد ورود به مراکز درمانی، آسیب به آمبولانس‌های اورژانس، تخریب تجهیزات درمانی و صدمه‌دیدن تعدادی از کارکنان خدوم نظام سلامت بوده‌ایم؛ رخدادهایی که با اصول انسانی، اخلاقی و حقوق شهروندی در تعارض آشکار است. نظام سلامت کشور و تمامی کارکنان آن، همواره و بدون هیچ تمایزی، متعهد به حفظ جان و سلامت همه شهروندان ایران بوده و هستند؛ بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و تجهیزات درمانی، فضاهایی امن و دارایی‌هایی عمومی‌اند که به همه مردم تعلق دارند و باید در هر شرایطی از تعرض، تنش و درگیری مصون بمانند."

در ادامه به صورت مستقیم به بیمارستان ایلام اشاره شده است:

"در همین راستا و در پی حادثه رخ‌داده در بیمارستان شهر ایلام، به دستور صریح وزیر محترم بهداشت، موضوع درگیری در این مرکز درمانی به‌صورت جدی و دقیق در دست بررسی قرار گرفته و نتایج آن در چارچوب قانون پیگیری خواهد شد. اطمینان می‌دهیم که صیانت از امنیت مراکز درمانی ، حقوق بیماران و حمایت از کادر درمان، تعهد قطعی وزارت بهداشت است و با هرگونه خدشه به این حریم انسانی برخورد قانونی صورت خواهد گرفت"

اما در انتها فقط شهروندان خطاب قرار گرفته اند و گفته شده است:

" از همه شهروندان آگاه و مسئولیت‌پذیر کشور انتظار می‌رود، همچون گذشته، با درک جایگاه حیاتی نظام سلامت، در هر شرایطی حرمت بیمارستان، آمبولانس و تیم‌های امدادی را حفظ کرده و اجازه ندهند این سرمایه ملی و اجتماعی آسیب ببیند. حفظ امنیت نظام سلامت، حفظ امنیت جان همه ماست."

بیانیه به صورت کلی نوشته شده، ورود نیروی نظامی به آن محکوم نشده و پیش از هر‌گونه بررسی، فقط شهروندان مورد خطاب قرار گرفته‌اند ‌و هیچ صحبتی از نیروی امنیتی و نظامی نشده است.

لازم است کمیته‌ای مستقل و چندجانبه تشکیل شود تا ابعاد (میزان آسیب به بیمارستان، کادر درمان، بیماران، استفاده از گاز اشک آور، مجروحین ‌و کشته شدگان احتمالی…) این فاجعه را بررسی کند، نتایج را به مردم و جامعه‌ی پزشکی گزارش دهد، و برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی تلاش کند.

وظیفه وزارت بهداشت و نظام پزشکی است که پاسخگو باشند. شفافیت و مسئولیت‌پذیری در این موارد هم از منظر حقوق بشر و هم از منظر سلامت عمومی ضروری است. بیمارستان باید همیشه یک فضای امن و بی‌طرف برای درمان بماند. اگر بیماران، همراهان یا کادر درمان احساس ناامنی کنند، اساس نظام سلامت آسیب می‌بیند. حفظ امنیت بیمارستان‌ها، پیش‌شرط ارائه‌ی عادلانه‌ی مراقبت‌های سلامت و یک اصل انسانی است.

@Scientometric