🔴 مطالعه ما که قبلا به صورت پیش مقاله در دسترس بود، حالا در مجله BMC Medicine منتشر شد. (فایل پی دی اف پایین پست) من برخی از نتایج اصلی را اینجا قرار می دهم:

✅ در مقایسه با تعداد مرگ در دو سال اول پاندمی در ایران، اگر ایران واکسیناسیون کووید-۱۹ خود را طبق مدل ترکیه انجام می‌داد (از نظر شروع و سرعت پیش‌برد)، این احتمالا می‌توانست‌، ۵۰ هزار مورد مرگ بیشتری ناشی از کووید-۱۹ را پیشگیری کند. (فاصله اطمینان ۹۵٪ بین ۳۸۱۰۰ تا ۵۳۵۰۰)

✅ پیشبرد واکسیناسیون طبق الگوی بنگلادش، احتمالا باعث این می‌شد تا ۵۲۸۰۰ (بین ۱۷۴۰۰ تا ۱۸۹۵۰۰) نفر بیشتر از مقدار فعلی جان خود را از دست دهند.
پیشبرد واکسیناسیون مطابق سرعت کشورهای مونته‌‌نگرو و بولیوی (بر اساس جمعیت) باعث جلوگیری از مرگ بیشتری در گروه افراد مسن و بویژه در موج‌های آلفا و دلتا در ایران می‌شد. این حتی با وجود پوشش کلی واکسیناسیون کمتر در این دو کشور از ایران است.

✅ آرژانتین هم همانند ترکیه، واکسیناسیون را زودتر از ایران شروع کرد، با این تفاوت که سرعت پیش برد آن کمتر از ترکیه بود. اگر ایران واکسیناسیون را مثل آرژانتین شروع می‌کرد و پیش می‌برد، فقط تا ۱۲۶۰۰ مورد مرگ بیشتر (بین ۱۰۴۰۰ تا ۱۳۳۰۰) جلوگیری می‌شد.

✅ در نهایت، پیشبرد واکسیناسیون با مدل بحرین، احتمالا می توانست باعث جلوگیری از مرگ 75300 نفر (56000 تا 83000) شود.


✅ در این پروژه، واکسیناسیون ایران را با هشت کشور دیگر، یعنی آرژانتین، بنگلادش، بولیوی، مونته‌نگرو، نپال، سریلانکا، ترکیه و بحرین مقایسه کردیم. کشورها برای مقایسه بر اساس فاکتورهایی مثل سطح درآمد و نوع واکسن غالب استفاده شده (ویروس غیر فعال)، انتخاب شدند. پژوهش ما با یک مدل ساده نشان داد که احتمالا با شروع زودتر و داشتن سرعت اولیه بیشتر می‌توانستیم از مرگ بسیاری از عزیزانمان جلوگیری کنیم.این جدای از پوشش کلی واکسیناسیون و یا حتی استفاده از واکسن با تاثیرگذاری بیشتر (mRNA) بوده است.

✅ ایران فرصتهای زیادی را برای تهیه واکسن از دست داد. از جمله فرمان ممنوعیت ورود واکسن آمریکایی و انگلستانی توسط رهبری و همین طور شواهدی هست که نشان می‌دهد اگر ما در مطالعات کارآزمایی بالینی فاز سوم واکسنهای چینی شرکت کرده بودیم،می‌توانستیم زودتر به واکسن چینی دست پیدا کنیم. مثل‏ ترکیه و امارات. با وجود گذشت شش ماه از شروع واکسیناسیون کووید-۱۹ در ایران، کمتر از پنج درصد فول واکسینه شده بودند.

✅ وزیر وقت بهداشت اعلام کرده بودند که عدم شرکت در مطالعات بالینی فاز سوم (یک رویکرد علمی) به دستور رهبری، رئیس جمهور وقت و شخص ایشان (وزیر بهداشت) بوده است. دکتر حیدر محمدی، مدیر کل دارو و مواد وقت سازمان غذا و دارو هم در مورد این تصمیم به نهادهای کمیسیون بهداشت مجلس و شورای امنیت ملی اشاره داشته اند. در زمانی که دنیا با کمبود واکسن مواجه بود، ما با تصمیم‌های خودمان دسترسی به واکسن را سخت تر کردیم که منجر به از دست دادن جان های عزیز بسیاری شد. بسیاری علل دیگر هم‌وجود دارد. در این پژوهش ما سعی کردیم این را نشان دهیم و امیدوارم بتوانیم از آن درس بگیریم.

✅ نتایج پژوهش ما بر این نکته مهم تاکید دارد که جدای از پوشش کلی واکسیناسیون، شروع زودتر واکسیناسیون و همین طور سرعت اولیه بالای آن تا چه حد می‌تواند در پیشگیری از تعداد بیشتری از مرگ موثر باشد. در این مطالعه، تاثیرات غیر مستقیم واکسیناسیون مثل کاهش انتقال را درنظر نگرفتیم و این یعنی امکان مرگ پیش‌گیری شده از این مقدار هم می‌تواند بیشتر باشد. سابقه عفونت قبلی، کاهش ایمنی در طول زمان و تاثیرگذاری واکسنهای مختلف، موارد دیگری بود که در مدل ما در این مطالعه در نظر گرفته نشدند (محدودیتها)

قبلا پژوهش دیگری در مجله Nature Communications سعی کرده بود که به این پرسش پاسخ دهد که اگر واکسیناسیون کووید-۱۹ در کشورهای با در آمد پایین تر، با سرانه نرخ تزریق مشابه با کشورهای با در آمد بالا انجام می‌شد و یا در زمانی مشابه با آنها شروع می‌شد،چه میزان مرگ ناشی از کووید-۱۹ جلوگیری می‌شد؟ (لینک)

کانال تلگرامی @Scientometric