آیا روشی ایمن و موثر وجود دارد که بتوان از طریق آن باکتری های کانال واژن مادر را به نوزاد متولد شده از طریق سزارین منتقل کرد، تا نوزاد از مزایای آنها بهره بگیرد؟ پاسخ احتمالا مثبت است!

تولد نوزاد از طریق زایمان طبیعی و با عبور از کانال واژن، باعث می شود باکتری های مهمی وارد بدن نوزاد شود که به سلامتی او هنگام رشد کمک کند. اما نوزادانی که به روش سزارین متولد می شوند، این باکتری های مفید را دریافت نمی‌کنند. این می تواند آنها را در برابر برخی مسائل مرتبط به سلامتی و اختلالات رشدی و تکامل آسیب پذیرتر کند.

در واقع گفته می شود که میکروبیوم نوزاد متولد شده از طریق سزارین، بسیار متفاوت از نوازدانی است که با زایمان طبیعی متولد می شوند. به طور ویژه، باکتریهایی مثل Lactobacillus، Escherichia و Bacteroides در روده نوزادان متولد شده از طریق سزارین کمتر است. اعتقاد بر این است که وجود این باکتریها برای رشد ضروری هستند و فرد را در برابر آسم، آلرژی، چاقی، و اختلالات خودایمن محافظت می کنند و این ها همه مواردی هستند که در نوزادان متولد شده با سزارین شیوع بیشتری دارد.

در روشی که به آن vaginal seeding یا کاشت واژینال گفته می شود، نوازدان متولد شده از طریق سزارین در معرض باکتریهای واژن مادرشان قرار می گیرند تا میکربیوت واژن مادر به نوزادش منتقل شود. این می توانند تا حدودی وجود این باکتریهای از دست داده را برای نوزاد جبران کند. این روش قبلا هفت سال پیش روی ۱۱ نوزاد اجرا شده بود.

حالا نتایج یک مطالعه کارآزمایی بالینی سه سو کور نشان داده که این روش ایمن و بدون خطر بوده و نوزادان متولد شده از طریق سزارین و با دریافت باکتری های واژن مادرشان، در مقایسه با نوازدانی که این باکتریها را دریافت نکرده اند، مهارتهای حرکتی و ارتباطی بهتری داشته اند. همین طور مشخص شده که این روش انتقال میکروبیوم واژن می تواند در تنظیم برخی از متابولیت های روده و مسیرهای متابولیک نقش داشته باشد. البته این مطالعه فقط بر روی ۶۸ نوزاد سزارینی انجام شده و هنوز برای تایید مزایا و ایمن و بی خطر بودن این روش مطالعات بیشتری نیاز است.

در این مطالعه، بلافاصله بعد از سزارین، یک پرستار، گازی آغشته به مایع واژن مادر و یا سالین را به دهان و بدن نوزاد (سواب) می‌زده است. شش هفته بعد، مدفوع نوزادان مطالعه و مقایسه شده‌اند. میکروبهای موجود در مدفوع این نوزادان، بیشتر شبیه نوزادان متولد شده با زایمان طبیعی بوده است. اما این پایان کار نبوده، نوزادان در دو گروه، در سن سه و شش ماهگی از نظر مهارتها و تکامل ارتباطی و حرکتی مقایسه شده اند. نوزادان در گروه دریافت کننده باکتریها، از این نظر کمی جلو تر از نوزادان گروه دیگر بوده اند.

البته نقدهایی هم به روش بررسی در این مطالعه و یا حجم نمونه کم آن وارد شده است. از طرفی گفته می شود شاید شیردهی مادر موثر تر از عبور از واژن، میکروبیوم نوزاد را تحت تاثیر قرار دهد.
برخی نیز معتقد هستند که میکروبیوم این افراد کمی بعد تر مشابه یکدیگر می شود و نباید به این خاطر ترس ایجاد کرد. اگر عفونت مادر (مثل عفونتهای جنسی) به خوبی بررسی و اسکرین نشود، این روش حتی می تواند نوزاد را در معرض ابتلا به عفونتها قرار دهد. در حال حاضر نیز دستورالعمل های بین المللی این روش را در خارج از کارآزمایی بالینی پیشنهاد و توصیه نمی کنند.

پژوهش های بیشتر می تواند کمک کند تا مشخص بشود که احتمالا کدام باکتریها برای در معرض قرار گرفتن در ساعات اولیه زندگی مفید هستند. به این ترتیب دیگر لازم نیست که نوزاد در معرض انواع مختلفی از میکروبها قرار بگیرد و به همه فقط آن باکتری های مشخص داده می شود.

خلاصه از ساینس

لینک مقاله در مجله Cell Host and Microbe

کانال تلگرامی @Scientometric