لنست در مقاله جدیدی به موضوع سوءِ استفاده سیاسی از خدمات روانپزشکی در ایران در جریان اعتراضات اخیر پرداخته است.

مقاله با اشاره به کشته شدن بیش از ۳۰۰ نفر (شامل حداقل ۴۰ کودک) توسط نیروهای نظامی و شبه نظامی در جریان اعتراضات اخیر ایران به عللی همچون نقض گسترده حقوق بشر و مسائل متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، شروع شده است.

از پیوستن دانش آموزان در رده های مختلف به این اعتراضات با هدف آزادی انتخاب گفته شده است. بعد از آن محققین به سخنان وزیر آموزش و پرورش مبنی بر ارجاع دانش آموزان بازداشت شده به مراکز روانشناسی (کانون اصلاح و تربیت) با هدف جلوگیری از اختلال شخصیت ضد اجتماعی اشاره کرده اند.

نویسندگان مقاله به عنوان گروهی از روانپزشکان، استفاده از خدمات روانپزشکی و روانشناسی به عنوان یک اقدام اصلاحی در درگیری های سیاسی را به شدت محکوم کرده‌اند. آنها گفته اند چنین اقدامی نقض آشکار حقوق بشر است و به دلایل متعدد نگران کننده است. از جمله این که به غلط، ارزش ها و عقایدی که متفاوت از عقاید رژیم حاکم است، نادرست اعلام شود. به عقیده آنها این روش ها باعث می شود تا به جوانان به عنوان فردی با مشکلات سلامت روان انگ زده شود و روانپزشکی هرگز نباید به عنوان یک اقدام کنترل اجتماعی، سرکوبگرانه و ظالمانه یا تنبیهی مورد استفاده قرار گیرد.

در این مقاله اشاره شده که سوءِ استفاده سیاسی از روانپزشکی پدیده جدیدی نیست. شوری سابق، روسیه، چین و کوبا این سابقه را دارند. این موضوع گاهی حتی در کشورهای دموکراتیک هم سابقه داشته است مانند آزادی‌خواهان آفریقایی-آمریکایی که آنها را مبتلا به drapetomania ( شبه علم و نوعی نژادپرستی علمی) می دانستند.

سوء استفاده از علم روانپزشکی به دلایل سیاسی و مذهبی می تواند پیامدهای منفی طولانی مدتی برای روانپزشکی داشته باشد. همچنین می تواند به اعتماد جامعه به یک تخصص پزشکی که انتظار می رود مبتنی بر شواهد و علم عمل کند، آسیب برساند. در پایان نویسندگان تاکیده کرده اند که همه متخصصان سلامت روان باید در برابر سوء استفاده سیاسی از روانپزشکی توسط هر دولتی موضعی قوی اتخاذ کنند.

لنست مقاله دیگری را نیز در مورد موضوع کانون اصلاح و تربیت برای کودکان بازداشت شده در اعتراضات در همین شماره منتشر کرده بود که اینجا که در پست زیر در مورد آن نوشته بودم.

https://t.me/scientometric/6017