مقابله با رسمیت بخشیدن به شبه علم

خلاصه ای از یادداشت پوریا ناظمی، روزنامه نگار علم، درمورد توافق همکاری میان دانشگاه علوم پزشکی ایران و آستان امامزادگان عینعلی و زینعلی (ع)

(دانشگاه علوم پزشکی که باید محافظ اعتبار علمی پزشکی ایران باشد در مراسمی علنی قرار داد همکاری با آن امضا می‌کند.)

هر خدمات درمانی و بهداشتی باید زیر نظر نهاد سلامت عمومی و براساس یافته‌های علمی باشد و نهادی مانند وزارت بهداشت وظیفه دارد تا بر دقت و کیفیت علمی افرادی که خدمات درمانی ارائه می‌دهند نظارت کند و اصولا وجود نهادی به نام نظام پزشکی به همین دلیل است.

این امامزاده در کنار رفتارهای رایجی که در امامزاده های معاصر قرار دارد مرکز فرهنگی ورزشی سجاد را مدیریت می کند وهمچنین مرکز طب سنتی سجاد را نیز زیر نظر خود دارد.

هیات امنای این امامزاده یکی از پرقدرت و پر نفوذترین مجموعه‌های غیر رسمی را تشکیل می‌دهد. فهرست هیات امنای این امامزاده:

سید یحیی رحیم صفوی، فرمانده سابق سپاه پاسداران اسلامی، دستیار ویژه و مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور نیروهای مسلح

محمد حسن نامی، وزیر اسبق ارتباطات در دوره احمدی نژاد و نامزد ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۰ که به نفع ابراهیم رییسی کناره گیری کرد

علی آل هاشم، امام جمعه تبریز و نماینده ولی فقیه در استات آذربایجان شرقی، رییس اسبق عقیدتی سیاسی ارتش

علی سعیدی رییس دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی کل قوا، نماینده سابق ولی فقیه در سپاه

محمد حسنی، رییس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش

مرتضی طلایی فرمانده سابق نیروی انتظامی و عضو اسبق شورای شهر تهران

علی اکبر صالحی، وزیر اسبق امور خارجه، رییس سابق سازمان انرژی اتمی

حسین اشتری، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی و رییس سابق پلیس اطلاعات و امنیت عمومی

عبدالرضا عابد، قایم مقام سازمان اوقاف و امور خیریه

سعید هادی زاده مشاور حقوقی وزیر ارتباطات در دوره وزارت محمد حسن نامی

مهدی مزینانی (دبیر هیات امنا) دانش آموخته جامعه شناسی و از حامیان جدی طب سنتی

درمانگاه سنتی این نهاد زیر نظر شخصی به نام «حکیم حسین خیراندیش» است که در اینستاگرام، صفحه ای با بیش از ۳۹۵ هزار دنبال کننده دارد. به نوشته وب سایت عطارخانه آقای خیر اندیش هیچ تحصیلاتی در زمینه پزشکی مدرن ندارد. در این وب سایت اشاره شده که وی دو مدرک دکتری در زمینه طب سنتی از ارمنستان و روسیه کسب کرده است. من نتوانستم سندی درباره صحت این ادعا پیدا کنم.
اما با فرض اینکه مدرک دکترای تخصصی باید به همراه تز و مقاله باشد نام ایشان را در بانک مقالات علمی جستجو کردم و تنها مقاله ای که پیدا کردم رابطه نمک و کرونا بود که در ژورنال ایرانی  Journal of Medicinal and Chemical Sciences منتشر شده است و این هم مقاله خرد مرور یا Mini review  بوده است.  نوشته‌ها و گفته‌های او ملغمه‌ای از باورهای قدیم و رد شده است.این فرد چهره اصلی بخش طب سنتی در نهاد امامزاده ع و ز است. نهادی که پشتیبانی یکی از قدرتمندترین هیات های امنای ممکن را در اختیار دارد و دانشگاه علوم پزشکی که باید محافظ و حفظ کننده اعتبار علمی جامعه پزشکی ایران باشد در مراسمی علنی قرار داد همکاری با آن امضا می‌کند.

وزارت بهداشت و علوم پزشکی و نظام پزشکی در حالیکه باید به طور جدی مراقب باشند کسانی که اقدام به تجویز پزشکی می کنند دارای صلاحیت باشند و در برابر عمل خود پاسخگو قرار بگیرند، به دلیل فشار نهاد طب سنتی نه تنها در مقابل آن موضع نمی گیرد که سعی می کند این روایت از طب سنتی که از نظر علمی رد شده است را وارد ساختار خود کند.

بارها گفته و نوشته شده است که طب سنتی به عنوان بخشی از تاریخ پزشکی درس و سرفصل مهمی برای تاریخ علم و تاریخ پزشکی است. همچنین ممکن است در میان روش های تجربی که سنت های مختلف درمانی ارائه می کرده اند روش های درستی وجود داشته باشد که می توان آن را به روش علمی آزمود و اگر کار آمد بود وارد چرخه پزشکی کرد. اما فراتر از آن ما چیزی به نام پزشکی مدرن و سنتی نداریم. یک موضوع درمانی یا با علم پزشکی تطابق دارد، یا درمورد آن نظری وجود ندارد یا رد شده است.

گفتن اینکه چیزی به نام طب سنتی به عنوان علمی کاربردی وجود ندارد نه انکار تاریخ است نه هویت نه دین و نه هیچ چیز دیگری. تنها یک گزاره بدیهی است. اما افرادی که به هر دلیل این حوزه غیر قابل راستی آزمایی را ترویج می کنند به معنی واقعی کلمه با جان مردم بازی می کنند و افسوس که نهاد علمی پزشکی ما به جای ایستادن قاطع دربرابر آن تن به این فریب بزرگ داده است.

شاید تنها کاری که از دست ما بر بیاید خسته نشدن از تکرار امری بدیهی است که آنچه پزشکی است فارغ از منشا و ریشه تاریخیش یا در این لحظه مورد تایید پزشکی است یا نیست و اضافه کردن عنوان سنتی ،جایگزین، شرقی، بومی، آفریقایی یا هر چیزی دیگری به آن اعتبار نمی‌دهد.

کانال تلگرام @Scientometric