💢 شیرین‌بیان با پیشینه ای کهن برای سلامت کبد و دستگاه گوارش
شیرین‌بیان که مقدار قابل‌توجهی از آن در مقبره توت‌عنخ‌آمون، فرعون مصر باستان، پیدا شده است، امروزه برای درمان زخم‌های گوارشی و کاهش التهاب ناشی از بیماری‌های کبدی تجویز می‌شود.
شیرین‌بیان در طعم شیرین آب‌نبات‌های جویدنی دوران کودکی ما خلاصه نمی‌شود، بلکه جزو پرکاربردترین گیاهان دارویی تاریخ به‌شمار می‌رود و همواره در تسکین گلودرد، رفع سرفه و التیام ناراحتی‌های معده کاربرد داشته است. شیرین‌بیان جزو گیاهان طعم‌دهنده محسوب می‌شود و تقریباً ۵۰ برابر شیرین‌تر از شکر است.
پژوهش‌های امروزی بسیاری از خواص سنتی این گیاه را تأیید کرده‌اند و فواید مصرف آن را برشمرده‌اند که از جمله می‌توان به درمان بیماری‌های کبدی و ترمیم زخم‌های دهان و دستگاه گوارش اشاره کرد. کاربرد دارویی شیرین‌بیان نسبت به دیگر گیاهان دارویی قدمت بیشتری دارد.
ناظم ممدوف، استادیار سابق مردم‌گیاه‌شناسی و قوم‌داروشناسی در دانشگاه ماساچوست می گوید: «نام این گیاه در کهن‌ترین حماسه تاریخ یعنی حماسه گیلگمش آمده است. شیرین‌بیان در طب سنتی خاورمیانه، آسیای مرکزی و شرق آسیا کاربرد گسترده‌ای دارد.»
بقراط شیرین‌بیان را برای درمان کم‌آبی و زخم‌ها مناسب می‌دانست. مصریان باستان از شیرین‌بیان نوشیدنی تهیه می‌کردند. شیرین‌بیان سرشار از ترکیبات زیست‌فعال است و پژوهشگران تاکنون به حدود ۴۰۰ ترکیب مختلف پی برده‌اند که حدود ۳۰۰ مورد آن‌ها به دسته فلاونوئیدها تعلق دارند.
گلیسیریزین معروف‌ترین ترکیب زیست‌فعال شیرین‌بیان است؛ ترکیبی که شیرینی، خواص دارویی و بیشتر عوارض جانبی این گیاه از آن نشأت می‌گیرند.باکتری‌های روده گلیسیریزین را به ترکیب دیگری به نام گلیسیریتینیک اسید تبدیل می‌کنند که خواص ضدالتهابی، ضدویروسی، آنتی‌اکسیدانی و محافظتی دارد.اما گلیسیریتینیک اسید معایبی هم دارد.
این ماده در عملکرد طبیعی کلیه‌ها و هورمون‌هایی که تعادل آب و نمک بدن را تنظیم می‌کنند اختلال ایجاد می‌کند و باعث انباشت آب و نمک در بدن می‌شود. از این‌رو، فشار خون افزایش یافته و سطح پتاسیم خون کاهش پیدا می‌کند که با افزایش فشار وارده به قلب همراه است.برای آن‌که از افزایش فشار خون جلوگیری شود، نوعی شیرین‌بیان بدون گلیسیریزین هم عرضه می‌شود.
پژوهش‌های جدید چه می‌گویند؟
پژوهش‌های جدید با کاربرد سنتی شیرین‌بیان به‌ویژه در زمینه سلامت دستگاه تنفسی و گوارشی هم‌خوانی دارند.
سلامت کبد
گلیسیریزین موجود در شیرین‌بیان نقش بسزایی در سلامت کبد دارد. پژوهشگران در یک کارآزمایی بالینی تصادفی و کنترل‌شده با بررسی حدود هزار و ۴۰۰ داوطلب مبتلا به بیماری کبدی نشان دادند که شیرین‌بیان باعث تسکین التهاب کبد می‌شود.
نتایج یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که شیرین‌بیان میزان ویروس هپاتیت سی را در سلول‌های آلوده کبد کاهش می‌دهد و حتی دوز پایین آن هم فعالیت ویروس را به نصف می‌رساند.
سلامت دستگاه گوارش
مطالعات جدید با کاربرد سنتی شیرین‌بیان برای بهبود عملکرد دستگاه گوارش به‌ویژه درمان زخم‌های گوارشی و رفلاکس اسید و نقش آن در رفع التهاب معده هم‌خوانی دارند.
شیرین‌بیان معده را تحریک می‌کند تا مخاط بیشتری تولید کند، ترشح اسید معده و آنزیم پپسین را به حداقل می‌رساند، باکتری هلیکوباکتر پیلوری را مهار می‌کند و شدت التهاب موضعی را کاهش می‌دهد.
دهان و گلو
شیرین‌بیان به‌دلیل اثرات ضدالتهابی، ضدمیکروبی و تسکین‌دهنده خود برای برای گلودرد مفید است. از این گذشته، این گیاه در درمان زخم‌های دهانی از جمله آفت مؤثر عمل می‌کند.
یک مطالعه مروری نشان داده که شیرین‌بیان در مقایسه با داروها به کاهش درد سه عارضه دهانی کمک می‌کند: آفت، لیکن پلان دهانی- که نوعی بیماری التهابی خودایمنی است- و التهاب مخاط دهانی بر اثر پرتودرمانی، که جزو عوارض درمان سرطان به‌شمار می‌رود.
یک مطالعه جداگانه با تمرکز بر آفت دهانی نشان داد که شیرین‌بیان به کاهش درد، اندازه زخم و مدت زمان بهبودی کمک می‌کند
.یافته‌های مقدماتی
مطالعات پیش‌بالینی نشان داده‌اند که شیرین‌بیان اثر ضدسرطانی دارد. همچنین نقش احتمالی این گیاه در کاهش افسردگی و تقویت حافظه و نقش آن در بهبود بیماری‌های مرتبط با زوال عصبی از جمله دمانس و آلزایمر در مطالعات حیوانی بررسی شده است.
ایمنی: چه کسانی باید احتیاط کنند؟
مصرف تفریحی شیرین‌بیان معمولی در افراد سالم به‌ندرت مشکل‌ساز می‌شود.با این‌حال، مصرف دوزهای بالا یا استفاده طولانی‌مدت از آن با عوارضی مانند فشار خون بالا، کاهش سطح پتاسیم و احتباس مایعات همراه است. این عوارض ممکن است باعث مختل‌شدن ریتم قلب شوند و فشار بیشتری به قلب وارد کنند.
شیرین‌بیان ممکن است با داروهای ادرارآور، کورتیکواستروئیدها، دیگوکسین و داروهای کاهنده فشار خون تداخل داشته باشد.
🆔@ScientificDialectics
Post #20553
449
- ❤ 3