🔺 ضدعفونی‌کننده‌ای که باکتری‌ها را فعال‌تر کرد: هشدار دانشمندان درباره غلظت «آب فعال‌شده با پلاسما»

🔹 پژوهشگران موسسه فناوری فدرال لوزان سوئیس (EPFL) در یک آزمایش شگفت‌انگیز دریافتند که آب فعال‌شده با پلاسما — فناوری نوینی که برای ضدعفونی سبز و بدون سموم شیمیایی طراحی شده — همیشه باکتری‌ها را مهار نمی‌کند؛ این محلول در غلظت‌های متوسط نه تنها کشنده نیست، بلکه سرعت تکثیر و جنب‌وجوش زیستی باکتری‌ها را دوبرابر می‌کند.

❕ «آب فعال‌شده با پلاسما» (PAW) چیست؟
این فناوری با قرار دادن آب معمولی در معرض تخلیه الکتریکی پلاسمای سرد تولید می‌شود. این فرآیند باعث تولید گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن درون آب می‌شود و محلولی با قدرت گندزدایی بسیار بالا پدید می‌آورد. از آنجا که این روش پسماند شیمیایی سمی بر جای نمی‌گذارد، به عنوان گزینه‌ای ایده‌آل برای استریل کردن تجهیزات بیمارستانی، بسته‌بندی مواد غذایی و کشاورزی مطرح شده است.

🔹 دانشمندان در این پژوهش باکتری اشرشیا کلی (E. coli) را در یک محیط غنی از مواد مغذی با غلظت‌های مختلف این آب آزمایش کردند. در بالاترین غلظت، باکتری‌ها به طور کامل منهدم شدند؛ اما در غلظت‌های متوسط (حدود ۶۲ درصد)، شگفتی رخ داد: تعداد باکتری‌های زنده به دو برابر شرایط عادی افزایش یافت و رشد آن‌ها به شکل چشمگیری شتاب گرفت.

❕ شنیدن تپش نامرئی حیات با حسگرهای نانومتری
پژوهشگران برای راستی‌آزمایی این پدیده از روشی خارق‌العاده به نام «سنجش نوسانات نانومتری» استفاده کردند. باکتری‌های زنده حین متابولیسم و حیات، ارتعاشات فیزیکی بی‌نهایت ریزی در ابعاد نانومتر از خود تولید می‌کنند. دستگاه‌های فوق‌حساس نشان دادند که در غلظت‌های میانی، شدت این لرزش‌ها و فعالیت متابولیک باکتری به اوج می‌رسد، در حالی که در غلظت‌های بالا، این لرزش‌ها بلافاصله خاموش شده و باکتری از بین می‌رود.

🔹 این رفتار متناقض حاصل پدیده‌ای زیستی به نام «هورمسیس» (Hormesis) است؛ شرایطی که در آن مقدار اندک یک عامل مخرب، به جای کشتن موجود زنده، سیستم‌های دفاعی و تطبیقی آن را بیدار کرده و حتی عملکردش را تقویت می‌کند. این دستاورد یک هشدار بالینی و صنعتی جدی است: اگر از فناوری‌های ضدعفونی پلاسما در غلظت‌های ناکافی یا نامناسب استفاده شود، ممکن است به جای پاکسازی محیط، به رشد و تقویت ناخواسته میکروب‌های خطرناک کمک کنیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #میکروبیولوژی #پلاسما #ضدعفونی #پزشکی #بیوفیزیک #فناوری_سبز