مقالهٔ "ستارههای دنبالهدار تاریک" از Scientific American (2025): ---
###
علم سیارهشناسی: ستارههای دنبالهدار تاریک گروهی مرموز از دنبالهدارها با حرکتی غیرقابلتوضیح، معماهایی جدید برای دانشمندان ایجاد کردهاند. نوشته: رابین جورج اندروز---
####
کشف یک راز فضایی آوید فارنوکیا، محقق ناسا در مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین، سالها پیش با پدیدهای عجیب روبهرو شد: سیارکی به نام
2003 RM که برخلاف قوانین گرانش حرکت میکرد. این جرم نهتنها تحت تأثیر گرانش خورشید نبود، بلکه گویی نیروی مرموزی آن را به جلو میراند—بیآنکه ردپایی از گاز یا غبار (مشخصههای معمول دنبالهدارها) دیده شود.
در سال ۲۰۱۷، همزمان با تحقیقات فارنوکیا، شیء دیگری توجه دانشمندان را جلب کرد:
ʻOumuamua، نخستین جرم میانستارهای کشفشده در منظومه شمسی. این شیء نیز مانند 2003 RM بدون هیچ دلیلی شتاب میگرفت. برخی حتی گمان بردند شاید یک فضاپیمای بیگانه باشد—نظریهای که اکثر دانشمندان رد کردند.
---
####
تولد یک مفهوم جدید: "ستارههای دنبالهدار تاریک" با بررسیهای بیشتر، محققان ۱۴ جرم دیگر با رفتار مشابه یافتند.
دارل سیلیگمن، اخترفیزیکدان دانشگاه میشیگان، نام
"ستارههای دنبالهدار تاریک" را برای این گروه پیشنهاد داد: اجرامی که مانند دنبالهدارها حرکت میکنند، اما فاقد دنبالهٔ گاز و غبارند.
این اجرام به دو دسته تقسیم شدند:
-
دستهٔ بیرونی (Outies): بزرگتر (صدها متر قطر) و با مدارهای بیضوی نزدیک به مشتری. مانند 2003 RM.
-
دستهٔ درونی (Innies): کوچکتر (کمتر از ۵۰ متر) و با مدارهای دایرهای در منظومهٔ داخلی. مانند
1998 KY26.
---
####
نظریهها و چالشها -
نظریهٔ خفگی: ممکن است این اجرام در گذشته دنبالهدارهایی یخی بودهاند که با پوششی از غبار محصور شدهاند و تنها گهگاه گازهای یخزده آزاد میکنند.
-
معمای اینیها: چگونه اجرام کوچکِ درونی پس از میلیاردها سال قرارگیری در معرض تابش خورشید، هنوز یخ دارند؟
-
پیوند با منشأ آب زمین: برخی دانشمندان حدس میزنند این اجرام ممکن است در انتقال آب به زمین نقش داشتهاند.
---
####
راهحلهای آینده -
تلسکوپهای جدید: رصدخانهٔ
ورا روبین (آغاز به کار در ۲۰۲۵) و
جیمز وب (با قابلیت رصد گازهای نامرئی) میتوانند اسرار این اجرام را فاش کنند.
-
ماموریت هایابوسا۲#: فضاپیمای ژاپنی در سال ۲۰۳۱ به
1998 KY26 (یکی از اینیها) خواهد رسید و ممکن است برای اولین بار از نزدیک یک ستارهٔ دنبالهدار تاریک را بررسی کند.
---
####
سخن پایانی سیلیگمن میگوید: *"هنوز نمیدانیم این اجرام دقیقاً چه هستند، اما همین رمزآلود بودن، زیبایی علم است."*
---
منبع: Scientific American، مه ۲۰۲۵
@sabalansky