انجمن نجوم اردبیل|SabalanSky/astronomy

انجمن نجوم اردبیل(آسمان سبلان) برگزار می کند:

💎 دورهمی نجومی

محوریت جلسه سی‌ام: خسوف و کسوف
زمان: پنجشنبه ۴ اردیبهشت ساعت ۱۷
مکان: دفتر انجمن واقع در خیابان ساحلی بعد از بیمارستان علوی داخل کوچه

حضور برای عموم آزاد و رایگان است

@sabalansky
Sabalansky.ir
🌹🌹🌹🌹🌹

در تاریخ ۷ آوریل ۲۰۲۵، ناسا از یک فرصت نادر برای مطالعه سیاره اورانوس استفاده کرد؛ زمانی که این سیاره از مقابل یک ستاره روشن عبور کرد و باعث شد نور آن برای مدتی مسدود شود. این پدیده که به آن "اختفای ستاره‌ای" گفته می‌شود، به دانشمندان اجازه داد تا جو بالایی اورانوس را با دقت بررسی کنند.
با رصد این رویداد، دانشمندان توانستند اطلاعات تازه‌ای درباره دما و ترکیب لایه استراتوسفر اورانوس به‌دست آورند، و این داده‌ها را با آخرین مشاهدات مشابه که نزدیک به ۳۰ سال پیش انجام شده بود مقایسه کنند.
از آن‌جایی که اورانوس فقط یک‌بار در سال ۱۹۸۶ توسط فضاپیمای وویجر ۲ از نزدیک بررسی شده، چنین رویدادهایی برای به‌روزرسانی اطلاعات و برنامه‌ریزی مأموریت‌های آینده بسیار مهم و ارزشمند هستند.

Telgram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Instagram: Savalansky
Tel:09140058588,09140806892

پیش‌تر گزارش شده بود که دانشمندان با استفاده از تلسکوپ جیمز وب، در جو سیاره K2-18b نشانه‌هایی از مولکول‌هایی مثل دی‌متیل‌سولفید (DMS) پیدا کرده‌اند؛ ماده‌ای که روی زمین بیشتر توسط موجودات زنده، به‌ویژه فیتوپلانکتون‌های دریایی، تولید می‌شود. این کشف باعث شد بحث‌هایی درباره امکان وجود حیات در آن سیاره شکل بگیرد، چون DMS به‌عنوان یکی از نشانه‌های زیستی شناخته می‌شود.

با این حال، کارشناسان هشدار داده‌اند که این یافته هنوز قطعی نیست. احتمال اینکه این نتیجه یک خطای آماری باشد، هرچند کم، وجود دارد و استانداردهای علمی سخت‌گیرانه‌تری نیاز است تا چنین چیزی را تأیید کند.

علاوه بر این، برخی از داده‌ها و مدل‌سازی‌ها در این تحقیق مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. برای مثال، مولکول‌هایی که باید همراه DMS در جو ظاهر شوند، مثل اتان، دیده نشده‌اند؛ مسئله‌ای که شک‌هایی درباره درستی این نتیجه به‌وجود آورده است. بنابراین، هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که نشانه‌ای از حیات پیدا شده، ولی این موضوع راه را برای بررسی‌های دقیق‌تر در آینده باز کرده است.

Telgram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Tel:09140058588,09140806892

اخیراً، دانشمندان با استفاده از انفجارهای پرانرژی گاما (Gamma-Ray Bursts یا GRBs)، بزرگ‌ترین ساختار شناخته‌شده در کیهان را کشف کرده‌اند که حتی بزرگ‌تر و نزدیک‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، است. این ساختار که به نام «دیوار بزرگ هرکول-کرونا بوریالیس» (Hercules-Corona Borealis Great Wall) شناخته می‌شود، به‌عنوان یک «ابرخوشه» از کهکشان‌ها عمل می‌کند و به‌عنوان یک رشته عظیم از شبکه کیهانی، کهکشان‌های اولیه را در خود جای داده است.​
این دیوار بزرگ که در ابتدا در سال 2013 کشف شد، اکنون با استفاده از داده‌های جدید GRBs، اندازه‌گیری دقیق‌تری شده است. این ساختار به‌طور قابل‌توجهی بزرگ‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، است و برخی از بخش‌های آن حتی نزدیک‌تر به زمین از آنچه قبلاً شناخته شده بود، قرار دارند. این کشف با مدل‌های فعلی تکامل کیهانی در تضاد است و باعث شده است که دانشمندان به بازنگری در مفاهیم خود در مورد ساختار کیهان بپردازند.​
این دیوار بزرگ کهکشانی، به‌عنوان بزرگ‌ترین ساختار شناخته‌شده در کیهان، به‌عنوان یک چالش برای مدل‌های فعلی تکامل کیهانی مطرح شده است. این کشف نشان می‌دهد که ممکن است ساختارهای عظیم‌تری در کیهان وجود داشته باشند که هنوز کشف نشده‌اند.​
این کشف نه‌تنها ابعاد جدیدی از ساختار کیهان را نمایان می‌کند، بلکه به‌عنوان یک چالش برای مدل‌های فعلی تکامل کیهانی مطرح شده است. این یافته‌ها می‌توانند به‌عنوان مبنای تحقیقات آینده در زمینه کیهان‌شناسی و ساختار بزرگ‌مقیاس کیهان قرار گیرند.​

توضیح:دیوار بزرگ هرکول-کرونا بوریالیس (Hercules–Corona Borealis Great Wall) بزرگ‌ترین ساختار شناخته‌شده در کیهان است که به‌عنوان یک ابرخوشه عظیم از کهکشان‌ها عمل می‌کند. این ساختار در سال ۲۰۱۳ توسط تیمی از ستاره‌شناسان با استفاده از داده‌های انفجارهای پرانرژی گاما (Gamma-Ray Bursts یا GRBs) کشف شد. این انفجارها از ستارگان عظیم در حال مرگ نشأت می‌گیرند و در فواصل بسیار دور از زمین رخ می‌دهند.​
دیوار بزرگ هرکول-کرونا بوریالیس حدود ۱۰ میلیارد سال نوری طول دارد که آن را به بزرگ‌ترین ساختار شناخته‌شده در کیهان تبدیل می‌کند. برای مقایسه، کهکشان راه شیری حدود ۱۰۰ هزار سال نوری عرض دارد. این ساختار در جهت صورت فلکی‌های هرکول و کرونا بوریالیس قرار دارد و در فاصله‌ای حدود ۱۰ میلیارد سال نوری از زمین واقع شده است.​


Telgram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Instagram: Savalansky
Tel:09140058588,09140806892

اخیرا در فضای مجازی مقارنه ماه با سیارات زهره و زحل به عنوان لبخند آسمانی مطرح شده و علاقه‌مندان را به رصد این پدیده دعوت کرده‌اند.
علاقه‌مندان توجه داشته باشند مقارنه به شکل مذکور در ایران قابل رویت نیست. همچنین مقارنه لبخند در نرم‌افزار شبیه‌سازی به شکل سمت راست است که از قسمت‌های جنوب غرب آفریقا قابل مشاهده است.

Telegram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Instagram: Savalansky
Tel:09140058588,09140806892

بارش شهابی پی-کشتی‌دم در سال ۲۰۲۵ از ۲۶ فروردین تا ۸ اردیبهشت فعال خواهد بود و اوج آن در حدود ۳ اردیبهشت (۲۳ آوریل) رخ می‌دهد. این بارش زمانی از تهران قابل مشاهده است که کانون آن در صورت فلکی کشتی‌دم بالای افق قرار گیرد. با توجه به موقعیت این صورت فلکی، در تهران نیز مانند بسیاری از نقاط دیگر، احتمال مشاهده مستقیم شهاب‌ها در زمان اوج بسیار پایین است؛ زیرا کشتی‌دم در ساعات شب چندان بالا نمی‌آید.
با این حال، امکان ردیابی این شهاب‌ها از طریق امواج رادیویی وجود دارد. رد یونیزه‌ای که شهاب‌ها در جو زمین بر جای می‌گذارند، می‌تواند توسط آنتن‌های مخصوص دریافت و تحلیل شود. بنابراین حتی اگر با چشم غیرمسلح نتوان آن‌ها را دید، رد آن‌ها در آسمان همچنان قابل ردیابی است.
توضیح: کشتی‌دم صورت فلکی جنوبی کم‌نوری است که در مجاورت صورت فلکی کلب‌اکبر قرار دارد.

Telgram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Instagram: Savalansky
Tel:09140058588,09140806892

دانشمندان با بررسی داده‌های به‌دست‌آمده از مریخ‌نورد پرسویرنس ناسا، شواهد تازه‌ای در مورد فعالیت‌های آتشفشانی در گذشته مریخ و احتمال فراهم بودن شرایط مناسب برای شکل‌گیری حیات کشف کرده‌اند. این پژوهش توسط تیمی به رهبری «مایکل تایس» از دانشگاه A&M تگزاس انجام شده است.

این تیم دو نوع سنگ آتشفشانی را در دهانه جِزِرو (Jezero Crater) شناسایی کرده‌اند: یک نوع سنگ تیره که سرشار از مواد معدنی آهن، منیزیم، پیروکسن و فلدسپار است، و نوع دوم، سنگی روشن‌تر به‌نام تراکی‌آندزیت که دارای بلورهای پلاژیوکلاز و پتاسیم می‌باشد. بر اساس مدل‌سازی‌های شیمیایی و ترمودینامیکی، این سنگ‌ها احتمالاً از طریق فرآیندهایی مانند تبلور کسری (Fractional Crystallization) و جذب پوسته‌ای (Crustal Assimilation) شکل گرفته‌اند – فرآیندهایی که شباهت زیادی با آتشفشان‌های فعال زمین دارند.

مایکل تایس در این باره گفته که این یافته‌ها می‌تواند به معنای آن باشد که در گذشته‌ی مریخ، فعالیت‌های آتشفشانی برای مدت‌زمان طولانی ادامه داشته‌اند، و چنین محیط‌هایی توانایی فراهم‌کردن منابع پایدار برای عناصر مورد نیاز زندگی را داشته‌اند. با این حال، او تأکید کرده است که ابزارهایی که در حال حاضر روی مریخ‌نورد پرسویرنس نصب شده‌اند، محدودیت‌هایی دارند و برای بررسی کامل این سنگ‌ها به آنالیزهای آزمایشگاهی نیاز است.

به همین دلیل، پژوهشگران امیدوارند در مأموریت آینده ناسا که با هدف بازگرداندن نمونه‌های مریخی به زمین طراحی شده، بتوانند مطالعات دقیق‌تری روی این نمونه‌های ارزشمند انجام دهند. این اطلاعات می‌توانند پاسخ روشنی درباره این سؤال بدهند که آیا مریخ در گذشته واقعاً میزبان نوعی حیات بوده است یا خیر.

Telgram: @sabalansky
Website: Http://sabalansky.ir
Instagram: Savalansky
Tel:09140058588,09140806892

انجمن نجوم اردبیل|SabalanSky/astronomy pinned a photo

در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵ (۲ اردیبهشت ۱۴۰۴)، سیاره عطارد به بیشترین ارتفاع خود در آسمان صبحگاهی می‌رسد. این رویداد بخشی از ظهور صبحگاهی عطارد در بازه مارس تا مه ۲۰۲۵ است. در این روز، عطارد ساعت ۴:۲۷ صبح (به وقت محلی تهران) طلوع می‌کند، در حالی که خورشید حدود یک ساعت بعد، در ساعت ۶:۲۲ طلوع خواهد کرد. در هنگام طلوع خورشید، عطارد حدود ۱۱ درجه بالای افق شرقی قرار دارد. قدر ظاهری آن ۰.۳ است، که نشان‌دهنده درخشندگی نسبتاً زیاد آن است. فاز ماه نیز حدود ۴۵٪ است (نیم‌هلال رو به پر شدن).

در این وضعیت، عطارد درخشان‌تر و آسان‌تر قابل مشاهده است، زیرا از فاز هلال نازک به سمت فاز نیم‌دایره حرکت می‌کند. این شرایط، مشاهده آن را برای علاقه‌مندان به نجوم آماتوری بسیار مناسب می‌سازد. برای رصد بهتر این سیاره، توصیه می‌شود در مکانی با افق شرقی باز و بدون مانع قرار بگیرید. استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک می‌تواند به مشاهده دقیق‌تر کمک کند. بهترین زمان برای رصد، حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از طلوع خورشید است. برای اطلاعات بیشتر و نمودارهای موقعیت، می‌توانید به وب‌سایت In-The-Sky.org مراجعه کنید.

@sabalansky
sabalansky.ir

تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) به‌تازگی پدیده‌ای نادر را ثبت کرده است: سیاره‌ای که در مدار خود به‌تدریج به ستاره‌اش نزدیک شده و در نهایت در آن فرو رفته است. این رویداد که به‌عنوان «سقوط مرگبار» شناخته می‌شود، به دانشمندان کمک می‌کند تا درک بهتری از سرنوشت سیارات در سیستم‌های ستاره‌ای داشته باشند. در مه ۲۰۲۰، اخترشناسان مشاهده کردند که یک سیاره توسط ستاره‌اش بلعیده می‌شود. در ابتدا تصور می‌شد این اتفاق به دلیل گسترش ستاره به یک غول سرخ رخ داده است. اما داده‌های جدید از تلسکوپ جیمز وب، که از سال ۲۰۲۲ فعال است، این دیدگاه را به چالش کشیده است. بر اساس مشاهدات اخیر، مدار سیاره به‌مرور زمان تخریب شده و منجر به فرو رفتن آن در ستاره شده است. تلسکوپ وب پس از این رویداد، حلقه‌ای از گاز داغ و ابری از گرد و غبار سردتر را ثبت کرده است که نشان‌دهنده مواد زیادی است که در حین نابودی سیاره به بیرون پرتاب شده‌اند. این سیاره که احتمالاً یک «مشتری داغ» بوده است—غول گازی بزرگی با مداری نزدیک و داغ—به دلیل تعاملات گرانشی، مدارش به‌تدریج تخریب شده و در نهایت به درون جو ستاره فرو رفته است.

Telgram: @sabalansky
Website: sabalansky.ir

گزارش ۵۸امین باشگاه انجمن نجوم استان اردبیل (آسمان سبلان):
باشگاه ۵۸ نجوم اردبیل روز پنجشنبه مورخ  ۲۸ فروردین ماه ۱۴۰۴، از ساعت ۱۷ الی ۱۹ در سالن اجتماعات ورزشگاه رضازاده با حضور اساتید و علاقه‌مندان نجوم برگزار گردید.
🌞 بعد از شروع برنامه و عرض خیرمقدم توسط مجری محترم، آقای مهندس اردیبهشتی ضمن خوش‌آمد گویی به حضار، افتخار آفرینی انجمن نجوم دانشگاه محقق در جشنواره حرکت را تبریک گفتند و در ادامه حضار محترم را جهت شرکت در برنامه‌های هفته نجوم دعوت نمود.
🪐 سخنرانی اول مربوط به سلسله مقالات تاریخ علم نجوم بود که توسط آقای عبدالهی ایراد گردید.
🌙 مقاله ارائه شده بعدی در این باشگاه، ستاره‌های نوترونی بود که توسط آقای یزدان رضایی افشار عضو دانش‌آموز انجمن نجوم ارائه شد. در این مقاله به موضوعاتی راجع به دسته‌بندی، تولد و مرگ ستارگان نوترونی پرداخته شد.
⭐️ در ادامه برنامه از مقالات ارائه شده سوالاتی در قالب مسابقه مطرح گردید و به دو نفر از افرادی که جواب‌های صحیح داده بودند هدایایی تقدیم شد.
💫 بخش پایانی برنامه نیز به پرسش و پاسخ اختصاص یافت و اساتید انجمن آقایان مهندسین صدیق و اردیبهشتی به سوالات حاضرین پاسخ دادند.

مجری برنامه: آقای دکتر نادر جمشیدی
عوامل اجرایی برنامه: آقایان محمد آدیگوزلی مقدم و امیرعطا جمالی
عکس: سرکار خانم مریم زیدی

Telgram: @sabalansky
Instagram: Savalansky
Website: Http://sabalansky.ir

🔵 پنجاه و هشتمین باشگاه انجمن نجوم اردبیل (آسمان‌سبلان)
پنجاه و هشتمین باشگاه نجوم اردبیل توسط انجمن نجوم اردبیل (آسمان سبلان) روز ۲۸ فروردین ۱۴۰۴ و با همکاری ارگان‌ها و انجمن‌ها برگزار شد.

Telgram: @sabalansky
Instagram: Savalansky
Website: Http://sabalansky.ir