🔘 سه دانشمند به خاطر توسعه چارچوب‌های فلزی-آلی برنده جایزه نوبل شیمی شدند

🌌 اعتبار: فردریک سندبرگ/خبرگزاری TT از طریق AP

¹★ سه دانشمند روز چهارشنبه به خاطر توسعه «چارچوب‌های فلزی-آلی» که در نهایت می‌تواند به کاهش آلودگی و مبارزه با تغییرات آب‌وهوایی کمک کند، برنده جایزه نوبل شیمی شدند. یکی از اعضای کمیته نوبل این کشف را به کیف جادویی بی‌تهِهِ هرمیون گرنجر در مجموعه «هری پاتر» تشبیه کرد، زیرا این چارچوب‌ها ممکن است از بیرون کوچک به نظر برسند، اما توانایی نگهداری مقادیر شگفت‌آوری از مواد را در خود دارند.

²★ کمیته نوبل اعلام کرد که «سوسومو کیتاگاوا»، «ریچارد رابسون» و «عمر م. یاغی» به خاطر «کشف‌های پیشگامانه» خود جایزه را دریافت می‌کنند و گفت که «برخی از این کشف‌ها ممکن است به حل برخی از بزرگترین چالش‌های بشریت کمک کنند.»

³★ رابسون ۸۸ ساله از دانشگاه ملبورن استرالیا، کیتاگاوا ۷۴ ساله از دانشگاه کیوتوی ژاپن و یاغی ۶۰ ساله از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی هستند.

✨ کار برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۵

⁴★ این شیمیدانان به صورت جداگانه کار کردند اما به پیشرفت‌های یکدیگر افزودند؛ پیشرفتی که در سال ۱۹۸۹ با رابسون آغاز شد.

⁵★ از جذب دی‌اکسید کربن از جو گرفته تا کشیدن آب از هوای خشک بیابان، این معماری مولکولی جدید سه دانشمند می‌تواند گازها را در داخل چارچوب‌های آلی فلزی پایدار جذب و نگهداری کند.

⁶★ اولوف رام‌شتروم، عضو کمیته نوبل شیمی، این چارچوب‌ها را به اسکلت چوبی یک خانه و کیف دانه‌دانه معروف هرمیون تشبیه کرد، زیرا از بیرون کوچک اما از درون بسیار بزرگ هستند.

✨ اهمیت این کار

⁷★ هاینر لینکه، رئیس کمیته نوبل شیمی، در یک بیانیه مطبوعاتی گفت: «چارچوب‌های فلزی-آلی پتانسیل عظیمی دارند و فرصت‌های پیش‌بینینشده‌ای برای مواد سفارشی با عملکردهای جدید فراهم می‌کنند.»

🌌 اعتبار: پل بورستون، دانشگاه ملبورن از طریق AP

⁸★ کمیته به پتانسیل استفاده از این چارچوب‌ها برای جداسازی مواد شیمیایی موسوم به «مواد شیمیایی ابدی» از آب اشاره کرد.

⁹★ مواد پرفلوروآلکیل و پلی‌فلوروآلکیل (PFAS) گروهی از مواد شیمیایی هستند که دهه‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند و اکنون در هوا، آب و خاک گسترش یافته‌اند.

✨ واکنش سوسومو کیتاگاوا، ریچارد رابسون و عمر م. یاغی

¹⁰★ یاغی در حالی که روز چهارشنبه از سانفرانسیسکو به بروکسل در سفر بود، متوجه شد که برنده جایزه شده است. وقتی که چمدانش را برداشت و برای تعویض پرواز در فرانکفورت آماده می‌شد، تلفنش با یک تماس از سوئد به لرزه درآمد.

¹¹★ او در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «شما نمی‌توانید برای چنین لحظه‌ای آماده باشید. این احساس غیرقابل توصیف است، اما کاملاً هیجان‌انگیز است.»

¹²★ وقتی تلفن کیتاگاوا زنگ خورد، در ابتدا شکاک بود. او گفت که «به طور نسبتاً بی‌رویی جواب داد، فکر کردم حتماً یکی از همان تماس‌های تبلیغاتی است که اخیراً زیاد دریافت می‌کنم.»

¹³★ او در یک کنفرانس خبری در دانشگاه کیوتو گفت: «این یک جایزه بسیار بزرگ بود، بنابراین فکر کردم، 'آیا واقعاً حقیقت دارد؟' وقتی یکی از متخصصان پشت تلفن آمد و به من تبریک گفت، finalmente فکر کردم واقعی است و احساس آرامش کردم.»

¹⁴★ کیتاگاوا گفت که این تحقیق در دنیای شیمی به طور گسترده شناخته شده است، اما «درک آن توسط مردم عادی بسیار دشوار است و من خوشحالم که مورد قدردانی قرار گرفته‌ام.»

¹⁵★ رابسون ۸۸ ساله در یک تماس تلفنی با آسوشیتدپرس از خانه خود در ملبورن استرالیا گفت که «البته بسیار خوشحالم و کمی هم مبهوت شده‌ام.»

¹⁶★ او گفت: «این یک اتفاق بزرگ است که در اواخر عمرم رخ می‌دهد، در شرایطی که واقعاً توانایی تحمل همه اینها را ندارم. اما بالاخره رسیدیم.»

✨ واکنش برندگان نوبل

¹⁷★ یاغی هنگام سفر از سانفرانسیسکو به بروکسل در روز چهارشنبه از برنده شدن خود مطلع شد. در حالی که چمدانش را برداشته و برای تعویض پرواز در فرانکفورت آماده می‌شد، تلفنش با تماسی از سوئد به لرزه درآمد.

¹⁸ او در کنفرانس خبری گفت: «نمیشود برای چنین لحظه‌ای آماده بود. این احساس وصف‌نشدنی اما فوق‌العاده هیجان‌انگیز است.»

¹⁹★کیتاگاوا در ابتدا با شک به این خبر نگاه کرد. او گفت: «با بی‌رویی جواب دادم، چون فکر کردم یکی از همان تماس‌های تبلیغاتی است که این روزها زیاد دریافت می‌کنم.»

²⁰★او در کنفرانس خبری دانشگاه کیوتو گفت: «این جایزه آنق بزرگ بود که با خودم گفتم "آیا واقعی است؟" وقتی یکی از متخصصان پشت تلفن به من تبریک گفت، تازه باور کردم و آرام شدم.»

²¹★کیتاگاوا گفت: «این پژوهش در دنیای شیمی به خوبی شناخته شده بود، اما درک آن برای مردم عادی سخت است و از این که مورد تقدیر قرار گرفتیم بسیار خوشحالم.»
@sabalansky🌌🌃
#انجمن_نجوم_آسمان_سبلان
#انجمن_نجوم_اردبیل
#نجوم
#اختر_فیزیک
#علم
#نوبل