چرا فقط گزارش کردن «معنادار بود» کافی نیست؟
یکی از ضعف‌های رایج در گزارش نتایج آماری این است که نویسنده فقط می‌نویسد:
«تفاوت از نظر آماری معنادار بود.»
این جمله می‌گوید نتیجه از یک آستانه آماری عبور کرده، اما نمی‌گوید اندازه تفاوت چقدر بوده است. 📊
━━━━━━━━━━━━━━
مقدار احتمال همه چیز نیست
مقدار احتمال می‌تواند درباره سازگاری داده‌ها با فرض صفر اطلاعات بدهد، اما اندازه و اهمیت اثر را نشان نمی‌دهد.
ممکن است با نمونه بسیار بزرگ، یک تفاوت کوچک هم از نظر آماری معنادار شود.
پس «معنادار بودن» الزاماً به معنی «مهم بودن» نیست.
━━━━━━━━━━━━━━
اندازه اثر را گزارش کنید
در کنار آزمون آماری، بهتر است اندازه اثر متناسب با تحلیل نیز گزارش شود.
اندازه اثر نشان می‌دهد تفاوت یا رابطه مشاهده‌شده از نظر مقدار چقدر بزرگ است.
برای مثال، بسته به نوع تحلیل ممکن است از:
• تفاوت میانگین‌ها
• ضریب همبستگی
• نسبت شانس
• یا شاخص‌های استانداردشده اندازه اثر
استفاده شود.
━━━━━━━━━━━━━━
فاصله اطمینان را فراموش نکنید 🔍
فاصله اطمینان به خواننده کمک می‌کند میزان عدم قطعیت پیرامون برآورد را ببیند.
دو مطالعه ممکن است اندازه اثر مشابهی داشته باشند، اما یکی برآورد بسیار دقیق‌تری نسبت به دیگری ارائه کند.
این تفاوت از روی مقدار احتمال به تنهایی مشخص نمی‌شود.
━━━━━━━━━━━━━━
گزارش بهتر چه شکلی است؟
به جای اینکه فقط بنویسید:
«بین دو گروه تفاوت معنادار بود.»
تا حد امکان گزارش کنید:
تفاوت مشاهده‌شده چقدر بود،
اندازه اثر چه مقدار بود،
فاصله اطمینان چه دامنه‌ای داشت،
و مقدار احتمال چه بود.
━━━━━━━━━━━━━━
جمع‌بندی
نتیجه آماری خوب فقط پاسخ نمی‌دهد که «آیا تفاوتی دیده شد؟»
باید نشان دهد:
تفاوت چقدر است،
برآورد چقدر دقیق است،
و نتیجه تا چه اندازه از نظر علمی یا عملی اهمیت دارد.
@researchyarr