متاسفانه یوزپلنگ ایرانی به عنوان اخرین بازمانده از یوزپلنگ‌های آسیایی از وضعیف حفاظتی نامناسبی برخوردار است که بقای این گونه‌ی به خصوص را دچار اختلال کرده. دلایل مختلفی مانند شکار بی‌رویه، تصادف با ماشین‌ها، مورد حمله قرار گرفتن توسط سگ‌های ولگرد یا مردم، و از دست دادن زیستگاه موجب سرعت بخشیدن به روند انقراض یوزپلنگ ایرانی شده.
یوزپلنگ ایرانی به طور معمول از یوزپلنگ آفریقایی کوچکتر است و با توجه طعمه‌های کوچکتری که برایش وجود دارد چنین تفاوتی اثرات منفی ندارد و نوعی سازگاری منتخب انتخاب طبیعی به حساب می‌آید. همچنین برخلاف همتای افریقایی خود که در مناطق گرمسیر زندگی می‌کند، ممکن است مجبور به دست و پنجه نرم کردن با اب و هوای سرد برخی مناطق کوهستانی ایران شود و به همین دلیل خز ضخیم تری دارد.
از لحاظ اندازه می‌توان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربه‌سانان بزرگ معرفی کرد که حتی از پلنگ و جگوار هم قد بلند تر است اما در واقع اسکلت و ژنوم این گونه چیزی دیگر را بیان می‌کنند و این نشان می‌دهد که نمی‌توان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربه سانان بزرگ جنس Panthera طبقه بندی کرد. برای مثال، تفاوت های آناتومی جگوار (به عنوان یک panthera) یوزپلنگ علاوه بر تفاوت های اسکلت جانبی و کشیدگی بیشتر پاها در یوزپلنگ، بیشتر در جمجمه دیده می‌شود. در جگوار نمای پشتی جمجمه در نیمرخ نسبتاً صاف است در حالی که جمجمه یوزپلنگ در این ناحیه گنبدی تر است. یا اینکه استخوان‌های پیشانی یوزپلنگ در نمای نیمرخ مرتفع ترین بخش جمجمه هستند در حالی که این استخوان‌ها برای جگوار برجستگی واضحی ندارند.
از طرفی ستون مهره‌های یوزپلنگ به نوعی تکامل یافته که موجب افزایش طول گام‌های این جانور می‌شود و با وجود پاهای بلند و کشیده‌اش سرعت این جانور به طرز چشمگیری زیاد می‌شود. اما ستون مهره‌ی گربه سانان بزرگی مانند شیر، ببر یا جگوار به اندازه‌ی یوزپلنگ انعطاف پذیر نیست.
شناختن بیشتر یوزپلنگ ها می‌تواند به افزایش درک عمومی از جنبه های مختلف زندگی یوزپلنگ و در نتیجه حفاظت از این گربه سان استثنایی کمک کند. 🐆
- البرز امیدی شاه آباد