دیرینه‌شناسان فسیل‌های ۱۶۰ میلیون ساله Anchiornis، گونه‌ای از دایناسورهای تروپود از اواخر ژوراسیک در چین را بررسی کرده و دریافته‌اند که این دایناسورها توانایی پرواز را از دست داده‌اند. 🪶

این یک یافته بسیار نادر است که نگاهی اجمالی به عملکرد موجوداتی که ۱۶۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کردند و تأثیر آنها بر تکامل پرواز در دایناسورها و پرندگان ارائه می‌دهد. حدود ۱۷۵ میلیون سال پیش، دودمانی از دایناسورهای پردار به نام penaraptora یا همان Maniraptora پدیدار شدند که اجداد دور پرندگان امروزی و تنها دودمانی از دایناسورها که از انقراض ۶۶ میلیون سال پیش جان سالم به در بردند. درواقع پرندگان هم گروهی از این دایناسورهای تروپود بودند. (گروه Maniraptora خودش از گروه بزرگتری از دایناسورهای تروپود یعنی Coelurosauria بود.)

تا آنجا که می‌دانیم، گونه‌های مربوط به گروه Maniraptora پرهایی برای پرواز ایجاد کردند، اما این احتمال وجود دارد که با تغییر شرایط محیطی، برخی از این دایناسورها از قبیل Dromaeosauridهای بزرگتر و Therizinosaurus توانایی پرواز خود را از دست داده‌اند درست مانند شترمرغ‌ها و پنگوئن‌های امروزی. پس از بررسی های دقیقی که بر روی فسیل Anchiornis (که از Maniraptora بود) انجام شد دانشمندان دریافتند که پرهای این گونه مانند پر برخی پرندگان امروزی به مدت دو تا سه هفته رشد می‌کردند. با رسیدن به اندازه نهایی خود، از رگ‌های خونی که در طول رشد به آنها غذا می‌دادند جدا می‌شوند و به ماده‌ای مرده تبدیل می‌شوند.

با گذشت زمان، فرسوده می‌شوند و پرهای جدید جایگزین آنها می‌شوند. پرندگانی که به پرواز وابسته هستند و بنابراین به پرهایی که آنها را قادر به پرواز می‌کند، وابسته‌اند، در یک فرآیند منظم و تدریجی پوست‌اندازی می‌کنند که تقارن بین بال‌ها را حفظ می‌کند و به آنها اجازه می‌دهد در طول پوست‌اندازی به پرواز ادامه دهند. از طرف دیگر، در پرندگانی که توانایی پرواز ندارند، پوست‌اندازی تصادفی‌تر و نامنظم‌تر است. در نتیجه، الگوی پوست‌اندازی به ما می‌گوید که آیا یک موجود بالدار خاص قادر به پرواز بوده است یا خیر!

ساختار حفظ‌شده‌ی پرها در فسیل‌های دایناسورهای چینی به محققان این امکان را داد تا ساختار بال را شناسایی کنند، که لبه‌ی آن دارای یک خط پیوسته از لکه‌های سیاه بود. محققان توانستند پرهای جدیدی را که هنوز رشدشان کامل نشده بود، تشخیص دهند، زیرا لکه‌های سیاه آنها از خط سیاه منحرف شده بود. بررسی کامل پرهای جدید در چند نمونه‌ی فسیل نشان داد که پوست اندازی در یک فرآیند منظم رخ نداده است. بر اساس دانش جانور شناسی درمورد پرندگان مدرن، دیرینه شناسان الگوی پوست‌اندازی را شناسایی کردند که نشان می‌دهد برخی از این دایناسورها احتمالا قادر به پرواز نبوده‌اند و نوادگان آنها چندین میلیون سال بعد، توانایی پرواز را پیدا کردند. Anchiornis اکنون به فهرست دایناسورهایی می‌پیوندد که پوشیده از پر بودند اما قادر به پرواز نبودند، که نشان می‌دهد تکامل بال واقعاً چقدر پیچیده و متنوع بوده است.

- البرز امیدی شاه‌آباد