متاسفانه گاهی این دو با یک دیگر اشتباه گرفته میشوند. مثلا یک خبر با تیتر «
دانشمندان در دیرینزیست شناسی (Paleobiology) به روند تکامل و تغییر حیات میپردازند و در دیرین جانورشناسی درمورد جانوران ماقبل تاریخ و نحوهی پیدایش و گسترش آنها تحقیق میکنند. برخی از این فسیلها مربوط به مهره داران و برخی دیگه متعلق به بیمهرگان است. البته بخش کمتر مورد توجه قرار گرفتهی دیگری هم وجود دارد که به آن میگوییم Paleobotany و وظیفهی بررسی فسیلهای گیاهی و روند تکامل گیاهان را بر عهده دارد.
این درحالیست که باستان شناسی (Archaeology) بخشی از علوم انسانی است و به بررسی بقایای انسان ها و اولین تمدن های انسانی میپردازد و کاری با انقراض دایناسورها با انفجار کامبرین ندارد. باستان شناسان اهداف متعددی از جمله کشف آثار باستانی باقی مانده از تمدن و فعالیت های انسانی، در زمان های گذشته دارند. میتوانم چنین بگویم که باستان شناسی به تاریخ ابتدایی بشر میپردازد در حالی که دیرینه شناسی یا همان فسیل شناسی تاریخ طبیعت و سایر موجودات زنده را مورد بررسی قرار میدهد.
💢 آیا دیرینه شناسی و باستان شناسی وجه اشتراکی هم دارند؟
صد البته! با وجود تفاوتهای متعدد، این دو رشته در برخی تحقیقات به همکاری یکدیگر نیاز دارند. بحث دیرینانسان شناسی (Paleoanthropology) منحصرا به انسانهای خردمند و فسیلهای کشف شده از اجداد ما میپردازد. دیرینانسان شناسی از اساتید این رشته میتوانم به دکتر حامد وحدتی نسب هم اشاره کنم.
- البرز امیدی شاهآباد