پرواز کنندگان مزوزوئیک : pterosaurها در اواخر تریاس، و تمام طول ژوراسیک و کرتاسه زندگی می‌کردند، و اندازه های متنوعی از سایز یک کبوتر تا غول‌های مطلق مانند Quetzalcoatlus داشتند. این گونه pterosaur به اندازه یک جنگنده، زمانی که به صورت قائم ایستاده بود به بلندی یک زرافه بود و طول بال هایش تا ۱۱ متر می‌رسید.
این موجودات گاهی با حرکت بر روی دریاهای کم عمق از ماهی ها و برخی از حشرات تغذیه می‌کردند. ما همه رژیم های غذایی آنها را به طور قطع نمی دانیم، و تعیین آن می تواند سخت باشد، به خصوص به این دلیل که بسیاری از آنها دندان های خود را در طول تکامل از دست داده اند. زمانی تصور می‌شد که این دلیل خوبی بر این بود که آنها شکارچی نبودند، اما نباید فراموش کرد که امروزه پرندگان بی دندان مانند عقاب و کرکس شکارچیان و لاشه‌خواران بسیار موفقی هستند.
شواهد جدید نشان می دهد که Pterosaurها هم، پر داشتند. مدتها مشخص بود که Pterosaurها با کرک‌هایی که از پرزهای کوتاه ساخته می‌شد، پوشانده می‌شدند که پیکنوفیبر نام داشت. این کرک‌ها را می‌توان در بسیاری از فسیل‌های جمع‌آوری‌شده در اروپا در دهه‌ی 1800 دید. به هر حال، آنها احتمالاً حیوانات فعالی بودند که می‌توانستند به خوبی هر پرنده ای پرواز کنند و بنابراین باید خونگرم باشند. نتایج حاصل از تحلیل ایزوتوپ نیتروژن در فسیل Pterosaurها نیز چنین چیزی را تایید میکند. پرواز انرژی زیادی می‌گیرد و Pterosaurها باید مقدار زیادی غذا خورده باشند تا سوخت و ساز بیشتری انجام دهند. عایق شدن بدن با خز سازگاری خوبی برای حفظ گرما است، همانطور که در پرندگان و پستانداران امروزی می‌بینیم.
اما پر؟؟؟ در واقع، از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ دو مطالعه منتشر شد، یکی در مورد Pterosaurهای ژوراسیک از چین، و دیگری نیز درمورد Tupandactylus غول‌پیکر از اوایل کرتاسه در برزیل، که نشان داد الیاف‌های پیکنوفیبرها چیزی بیش از پرزهای ساده بودند. برخی از آنها شاخه های جانبی پیچیده ای را نشان می دادند، مانند پرهای پرندگان، و بنابراین از آنها به پر تعبیر می‌شد.
• بسیاری از دایناسورها نیز پر داشتند، و این اکتشافات جدید نشان می دهد که پرها شاید ۱۰۰ میلیون سال قبل از اولین پرندگان و Pterosaurها، یا به عبارتی دیگر مدتها قبل از تکامل اولین پرندگان بی پنجه و دم کوتاه، منشا گرفته اند.
- پروفسور مایکل بنتون
استاد دیرین شناسی دانشگاه بریستول
- ترجمه : البرز امیدی شاه‌آباد
پیکنوفیبر چیست؟ پوشش بدن تروسورها؟
پیکنوفیبرها نوعی ساختار شبیه به پر یا خز بودند که روی بدن تروسورها وجود داشتند. به طور کلی از نظر شکل شبیه کرک یا موی کوتاه و نرم بودند و از نظر کارکرد احتمالاً نقش عایق حرارتی داشتند، یا وظیفه‌ی کمک به حواس و احتمالاً بهبود نمایش جنسی بر عهده‌ی این ساختار بود. هرچند که پیکنوفیبرها با توجه ساختار میکروسکوپی و بررسی های متعدد، شباهت‌هایی با پرهای ابتدایی پرندگان داشتند اما به طور کلی به موی پستانداران شبیه تر بودند.
شواهد مربوط به وجود این ساختار اولین بار در فسیل تروسورهایی مانند Anurognathus، Jeholopterus و Sordes یافت شد. وجود چنین ساختاری نشان می‌دهد که تروسورها قطعا خونگرم بوده‌اند. پیکنوفیبر به تنظیم دما کمک می‌کرده، همانطور که حیوانات خونگرم که برای جلوگیری از اتلاف بیش از حد گرما به عایق نیاز دارند. هر پیکنوفیبر رشته‌‌ای کوتاه و انعطاف‌پذیر بود که حاوی ساختاری نسبتاً ساده با یک کانال مرکزی توخالی بود!
پیکنوفیبر و پر از ساختاری واحد تکامل پیدا کردند اما در نهایت مسیر تکاملی پیکنوفیبرها چیزی مانند مسیر تکامل خز و مو در پستانداران شد. بر اساس تکامل همگرا، ساختاری مشابه در سطح بدن پستانداران و تروسورها تکامل پیدا کرد که به یکدیگر شباهت داشت اما باتوجه به اینکه تروسورها و پستانداران چندان نسبت نزدیکی ندارند، دلیل شباهت آنها تکامل همگراست.
در سال ۲۰۱۸، مقاله‌ای در Nature Ecology & Evolution توسط Zixiao Yang و همکارانش منتشر شد که نشان می‌داد بعضی پیکنوفیبرها ساختار منشعب داشته اند! این باعث شد برخی دیرینه شناسان به این نتیجه دست یابند که پیکنوفیبرها و پرها از یک ساختار واحد تکامل پیدا کردند👇
https://www.nature.com/articles/s41559-018-0728-7
- البرز امیدی شاه‌آباد