دانشمندان چگونه رفتار دایناسورهایی را که ۶۶ میلیون سال پیش از بین رفته‌اند را مطالعه می‌کنند؟ به هر حال، فسیل‌های دایناسورها به اندازه کافی نادر هستند، و برخی از آنها ناقص هستند (البته برخی هم کامل) و کار کردن با آنها بسیار دشوار است!

💢 این چیزی است که دیرینه شناسان از اولین روزهای تحقیق روی این حیوانات خاص به آن پرداخته اند. پاسخ به این سوال که دایناسورها، چه رفتار هایی از خود بروز می‌دادند، تا همین اواخر، بسیار مبهم بود و به تعیین گوشتخوار یا گیاهخوار بودن آنها محدود می‌شد‌

اما با پیشرفت علم، فرصت های جدیدی در اختیار ما قرار می گیرد. دیرینه شناسان اخیراً رنگ ها و الگوهای برخی از دایناسورهای پردار را با استفاده از میکروسکوپ های الکترونی، برای دیدن ساختارهای کوچک حفظ شده ای که قبلاً حاوی رنگدانه های حیوانات در زندگی بودند، کنار هم قرار داده اند. این چیزی است که دانشمندان قبلاً فکر می کردند احتمالاً غیرممکن است.

مطالعه نمونه‌های بیشتر از یک گونه می‌تواند نشان دهد که رنگ‌های نر و ماده یکسان است یا با هم تفاوت دارند و آیا این پرها تحت تغییرات فصلی قرار می‌گیرند یا با محیط متفاوت هستند. شاید در زمستان به عنوان استتار سفید می شدند و یا شاید رنگ پرها در مناطق مختلف، متفاوت بود. این نشان می دهد که محیط زندگی، به این دایناسورها کمک می کند تا پنهان شوند.

شاید نرها برای جذب ماده ها جهت جفت گیری، رنگ‌های روشن داشتند، یا شاید هم نر هم ماده این ویژگی را داشتند، که نشان می‌دهد هر دو جنس در پرورش فرزندان خود نقش داشته‌اند. این چیزی است که دانشمندان باید بتوانند در سال های آینده، به آن پاسخ دهند. حداقل برای برخی گونه‌ها، مانند دایناسور پردار کوچک Anchiornis، فسیل‌ها و تکنیک‌ها را در اختیار داریم. ما فقط باید داده ها را از فسیل دایناسورهایی که داریم استخراج کنیم.

ما در حال حاضر ایده خوبی از معنای رنگ‌ها و الگوها برای گروه های مختلف حیوانات زنده داریم، بنابراین می توانیم بخشی از این دانش را در مورد دایناسورها به کار ببریم. با این حال، بسیاری از کارهای محققان در مورد رفتار دایناسورها به دلیل استفاده ضعیف از رفتار حیوانات مدرن به عنوان الگویی برای دایناسورها و تمایل به تمرکز بر روی نمونه های خاص به عنوان نماینده الگوهای بزرگتر، متوقف شده است.

به عنوان مثال، ما فسیل هایی از دایناسورهای گوشتخوار را به خوبی مطالعه کرده ایم که استخوان های سایر حیوانات در بدن آنها قرار دارد. اگر چه غیرقابل انکار است که دایناسورهای گوشتخوار این حیوانات دیگر را خورده اند، اما تشخیص این که آیا طعمه از بین رفته است یا توسط دایناسور شکار شده است، سخت و یا حتی غیرممکن است.

استخوان‌ها تمایل دارند در فرآیند فسیل‌سازی زنده بمانند، اما حیوان ممکن است بیشتر ماهیچه‌ها و اندام‌ها یا حتی حشرات را خورده باشد و آنها هرگز در رکورد فسیلی ظاهر نشوند. اگرچه چنین یافته‌هایی مهم هستند، اما باید آن‌ها را به عنوان مدرکی در نظر بگیریم که چیزی یک بار اتفاق افتاده است، نه اینکه یک فعالیت معمول و رایج برای گونه بوده است. سپس می توانیم به دنبال شواهد دیگری برای آزمایش چنین ایده ای برویم.

فسیل‌های جدید و تکنیک‌های جدید (مانند سی‌تی اسکن برای بررسی داخل جمجمه و مغز دایناسورها برای ارزیابی آنها) هنوز در حال کشف و پیشرفت هستند. و امروزه شاید تعداد محققان فسیل شناسی بیشتر از هر زمان دیگری باشد، حتی اگر این تعداد در مقایسه با سایر رشته ها زیاد نباشد.

این بدان معناست که ما به طور مداوم در حال دریافت بینش و مدارک جدیدی در مورد چیزهایی مانند نحوه زندگی و آنچه دایناسورها می‌خوردند، فیزیولوژی زیربنایی آن‌ها، محیط‌هایی که در آن زندگی می‌کردند، چگونه حرکت می‌کردند و چگونه با رشدشان تغییر می‌کردند، دریافت می‌کنیم. این ماده خام مطالعات رفتار است و افزودن این نوع داده ها به درک ما از رفتار حیوانات مدرن پتانسیل بسیار زیادی برای مطالعات آینده دایناسورها (و سایر حیوانات ماقبل تاریخ) دارد.

زاویه دیگری که باید در نظر گرفت این است که دیرینه شناسان چگونه ایده های خود را در مورد رفتار دایناسورها در وهله اول فرموله می کنند. به عنوان مثال، اگرچه نمونه‌های متعددی از چندین فرد از گونه‌های دایناسور را داریم که با هم یافت می‌شوند، اما این بدان معنا نیست که این گونه‌ها معمولاً به صورت گروهی زندگی می‌کردند، چه رسد به اینکه اقوام نزدیک آنها زندگی می‌کردند.

📎مطالعه کنید

-البرز امیدی شاه‌آباد