بسیاری از جانوران با مشاهده رفتار افراد دیگر حل مسئله را می‌آموزند. یادگیری از طریق مشاهده و تفسیر رفتارها و پیامدهای آن را یادگیری اجتماعی یا Social learning می‌نامیم. میمون‌های وروت (Vervet) در پارک ملی آمبوسلی در کنیا که تقریباً به اندازه یک گربه خانگی هستند، مجموعه‌ای پیچیده از علائم هشدار دهنده تولید می‌کند.

آنها علامت هشدار متمایزی برای پلنگ، عقاب و مار ایجاد می‌کنند 👇

● این میمون‌ها اگر پلنگ ببینند صدایی شبیه به صدای سگ تولید می‌کنند! از آن جایی که این میمون‌ها نسبت به پلنگ روی درخت چابک‌تر هستند با شنیدن این صدا به درختان پناه می‌برند!

● با دیدن عقاب سرفه‌ای کوتاه و دو هجایی ایجاد می‌کنند! در این صورت میمون‌ها فوراً به بالا نگاه می‌کنند.

● و در نهایت علامت هشدار آنها برای مار یک "chutter" است. حالا دیگر باید زیر پایشان را دریابند!

میمون‌های نوزاد نیز علامت و هشدار ایجاد می‌کنند اما علائم آنها نسبتاً قابل اطمینان نیستند به عنوان مثال آنها با دیدن هر پرنده‌ای، حتی پرندگان بی‌‌خطر علامت هشدار مخصوص عقاب را ایجاد می‌کنند! اما با افزایش سن دقت میمون‌ها افزایش می‌یابد میمون‌های بالغ فقط با دیدن عقاب‌های متعلق به دو گونه که آنها را می‌خورند، زنگ هشدار عقاب را ایجاد می‌کنند! نوزادان با مشاهده سایر اعضای گروه و دریافت تایید اجتماعی یاد می‌گیرند که چگونه هشدارهای صحیح ایجاد کنند. مثلاً اگر نوزاد در موقعیتی خطرناک علامت درست را ایجاد کند یکی دیگر از اعضای گروه نیز همان هشدار را ایجاد میکند. اما در صورتی که نوزاد هشدار اشتباه بدهد بالغان گروه ساکت می‌مانند.

یادگیری اجتماعی ریشه‌های فرهنگ را تشکیل می‌دهد. فرهنگ سیستمی از انتقال اطلاعات از طریق یادگیری اجتماعی یا آموزش است که بر رفتار افراد در یک جامعه تاثیر می‌گذارد. انتقال فرهنگی اطلاعات می‌تواند فنوتیپ‌های رفتاری را تغییر داده و در نتیجه بر شایستگی افراد هم تاثیر بگذارد. اما تغییرات رفتاری حاصل از انتخاب طبیعی در مقیاس زمانی بسیار طولانی‌تری نسبت به یادگیری رخ می‌دهند.

-البرز امیدی شاه‌آباد