🔴گذر از جنگ تنگه‌ها به جنگ فرودگاه‌ها / القدس العربی

🔴از صنعا تا انزوا

🔴سه ماه پیش، اختلاف بر سر فرود یک هواپیمای ایرانی در صنعا تنشی محدود به نظر می‌رسید. دولت مورد حمایت بین‌المللی یمن مدعی شد این پرواز حامل نیرو و تجهیزات نظامی ایران است و با حمله به باند فرودگاه مانع نشستن آن شد؛ اقدامی که با پاسخ انصارالله علیه فرودگاه ابها و سپس گسترش درگیری به دریای سرخ و کشتیرانی سعودی همراه شد.

🔴امروز همان حادثه معنایی گسترده‌تر یافته است: مسئله دیگر فقط این نیست که یک هواپیمای ایرانی می‌تواند در یمن فرود بیاید یا نه، بلکه این است که هواپیماهای ایرانی در کدام نقاط منطقه امکان فرود دارند. هم‌زمان با تشدید تحریم‌های آمریکا، امارات و عراق محدودیت‌هایی بر پروازهای ایرانی اعمال کرده‌اند؛ ترکیه و عمان پروازهای ماهان را متوقف کرده‌اند و گرجستان و جمهوری آذربایجان نیز ورود هواپیماهای ایرانی را ممنوع کرده بودند. در عراق نیز محدودیت‌ها از بغداد، اربیل و سلیمانیه به نجف رسیده است.

🔴تحریم به‌جای محاصره

🔴این روند، منطق تقابل را از «جنگ تنگه‌ها» به «جنگ فرودگاه‌ها» منتقل کرده است. در هرمز، پرسش اصلی درباره امکان عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری و توان اختلال در این مسیر بود؛ اما در نبرد جدید، آمریکا نیازی به بستن نظامی آسمان ایران ندارد. کافی است تحریم‌ها هزینه پذیرش هواپیماهای ایرانی، سوخت‌رسانی، خدمات زمینی و همکاری شرکت‌ها و فرودگاه‌ها را آن‌قدر بالا ببرد که دولت‌ها به محدودسازی این ارتباطات تن دهند.

🔴به این ترتیب، ابزار مالی کارکردی پیدا می‌کند که پیش‌تر شاید نیازمند اقدام نظامی بود. تهران در برابر این فشار، تلاش کرده دامنه خطر را منطقه‌ای کند. محمد مخبر، مشاور رهبر ایران، گفته است پرواز در منطقه یا باید برای همه ممکن باشد یا برای هیچ‌کس، و مقام‌های ایرانی نیز از توان هدف قرار دادن اهدافی تا اقیانوس هند سخن گفته‌اند. منطق این پاسخ همان الگوی هرمز است: اگر استفاده امن از یک مسیر برای ایران دشوار شود، هزینه استفاده دیگران از همان مسیر نیز افزایش یابد.

🔴مرزهای قدرت آمریکا

🔴با این حال، «جنگ فرودگاه‌ها» فقط از گسترش فشار آمریکا حکایت نمی‌کند؛ بلکه محدودیت‌های این قدرت را نیز آشکار می‌سازد. در حالی که شماری از فرودگاه‌های منطقه درهای خود را به روی پروازهای ایرانی بسته‌اند، چین همچنان می‌تواند یکی از منافذ باقی‌مانده بماند. فرود یک هواپیمای ایرانی در چین، برخلاف فشار واشنگتن، نشان می‌دهد قدرت اقتصادی آمریکا قادر است انزوای گسترده‌ای تحمیل کند، اما نمی‌تواند تحریم‌های خود را خودکار به محاصره‌ای جهانی تبدیل کند؛ به‌ویژه با توجه به گزارش‌هایی درباره همکاری فناوری و اطلاعاتی پکن با تهران.

🔴از این منظر، نبرد بر سر فرودگاه‌ها بخشی از رقابتی بزرگ‌تر درباره شکل نظم بین‌المللی است: آمریکا تا چه اندازه می‌تواند دولت‌ها را به بستن مسیرهای دریایی، هوایی و مالی وادار کند و کدام کشورها توان سرپیچی دارند. تناقض اصلی نیز همین‌جاست؛ بازیگران وقتی آزادی رفت‌وآمد به سودشان است از آن دفاع می‌کنند و وقتی محدودسازی به ابزار فشار بدل می‌شود، همان آزادی را کنار می‌گذارند. در این نظم، هژمونی بیش از اشغال سرزمین، با توان تعیین اینکه چه کسی عبور کند، فرود بیاید، سوخت بگیرد یا به بندر و فرودگاه دسترسی داشته باشد تعریف می‌شود.

✅ با روندنگار، از هیچ تحول بین‌المللی جا نخواهید ماند
⭕️@Ravandnegarr

🫥