‌
ذوق‌زدگی و نا امیدی هر دو ممنوع!

https://t.me/rasaee/32415

و هر گاه به مردم رحمتی (نعمتی) بچشانیم، به آن شادمان می‌شوند؛ و اگر به سبب آنچه دست‌هایشان پیش فرستاده، بدی (گرفتاری) به آنان برسد، ناگهان نومید می‌گردند. (روم، آیه ۳۶)

در این آیه، خداوند دو واکنش متضاد انسان را در مواجهه با نعمت و سختی به تصویر می‌کشد:

۱. خداوند از واژه «فَرِحُوا» (شاد شدند) استفاده کرده، نه «شَکَرُوا» (سپاسگزاری کردند). بسیاری از ما از نعمت، فقط به خودِ نعمت شاد می‌شویم، نه به دهندهٔ آن. شادیِ تربیت‌یافته، شادیِ همراه با شکر و یادآورندهٔ منبع نعمت است، نه غرق شدن در خودِ لذت.

۲. نعمت، پاداش نیست؛ وسیلهٔ امتحان است. تربیت قرآنی می‌گوید: نعمت، پردهای برای سنجشِ شکر و تواضعِ شماست، نه جای آرامشِ مطلق. شادیِ بی‌آسیب، وقتی است که بدانیم این رحمت، ممکن است برای هشدار یا ارتقا داده شده باشد.

۳. عبارت «إِذَا هُمْ يَقْنَطُونَ» (ناگهان ناامید می‌شوند) نشان می‌دهد که سختی، پرده از حقیقت درون انسان برمی‌دارد. کسی که در سختی ناامید می‌شود، در واقع رحمتِ پیشین را شایستگی خود می‌داند، نه فضل خدا؛ بنابراین سختی را بی‌عدالتی می‌پندارد.

۴. این جمله، انسان را به خویشتن‌بینی دعوت می‌کند. تربیتِ قرآنی: به جای مقصر دانستنِ تقدیر در سختی‌ها، نخست به سراغ عملکرد خود برویم. این، نگاهِ قربانی‌گونه را به نگاهِ مسئولیت‌پذیرانه تبدیل می‌کند.

۵. تعادلِ ایمانی لازم است. مؤمنِ تربیت‌یافته، در نعمت شکرگزار و متواضع است و در سختی، صبور و امیدوار. آیه، هشدار می‌دهد که افراط در شادیِ دنیوی و تفریط در یأس، هر دو ریشه در نگاهِ مادی به زندگی دارند.
@rasaee