شهیر شهیدثالث Shahir Shahidsaless

چرا مدیرعامل بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان، آرامکوی عربستان سعودی، بر ضرورت بازگشایی تنگه هرمز تأکید می‌کند در حالیکه گزارش‌ها از بازگشت صادرات نفت منطقه به سطح پیش از جنگ حکایت دارند؟
(در مورد سئوال انتهای مقاله نظر دهید)

امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، امروز 5 سپتامبر گفت تا زمانی که تنگه هرمز کاملا بازگشائی نشود و اطمینان خاطر باز نگردد "fully re-opens and confidence returns" ، فشار بر نفت خام و فرآورده‌های نفتی ادامه خواهد یافت و حتی پس از آن، بازسازی ذخایر جهانی می‌تواند تا دو سال طول بکشد. داده‌های مستقل موجود از این هشدار حمایت می‌کنند.

https://
aramco.com/en/news-media/
speeches/2026/remarks-by-amin-h-nasser-at-energy-intelligence-2026
…
در نگاه اول تناقض بزرگی وجود دارد. رویترز به نقل از کپلر می‌گوید میانگین هفت‌روزه صادرات نفت خام منطقه در ۳۰ سپتامبر به ۱۸.۳ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که متوسط یک سال پیش از جنگ حدود ۱۸ میلیون بوده است. این رقم مجموع نفتی است که از تنگه هرمز، دریای سرخ و پایانه‌ها و عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی از منطقه خارج شده است. پس اگر همین مقدار نفت خام از منطقه خارج می‌شود، چه اهمیتی دارد که از چه مسیری رفته باشد و چرا تنگه هرمز باید هنوز مهم باشد که ناصر بر آن تاکید می کند؟

https://
reuters.com/business/energ
y/middle-east-crude-oil-exports-exceed-pre-war-levels-tanker-attacks-increase-2026-10-05/
…
واقعیت این است که ۱۸.۳ میلیون بشکه، میزان خروجی نفت خام از منطقه را نشان می‌دهد نه بازگشت سیستم خروج نفت به شرایط عادی و پایدار. در همین رابطه گزارش رویترز می‌گوید صادرات فقط در ۱۴ روز از ماه سپتامبر بالاتر از سطح پیش از جنگ بوده اما محدودیت ها و موانع لجستیکی logistical constraint چشم‌انداز تداوم این جریان را مبهم کرده است.

https://
reuters.com/business/energ
y/middle-east-crude-oil-exports-exceed-pre-war-levels-tanker-attacks-increase-2026-10-05/
…
بازگشت حجم صادرات به سطح پیش از جنگ به این معنا نیست که ظرفیت حمل‌ونقل منطقه نیز به شرایط عادی بازگشته است. تجربه سپتامبر نشان داد که وقتی حمله به خط لوله East-West ، صادرات عربستان از پایانه ینبع را مختل کرد و حدود ۳میلیون بشکه در روز از نفت عربستان ناچار شد به مسیر تنگه هرمز و شبکه انتقال کشتی‌به‌کشتی منتقل شود، ظرفیت عملیاتی کشتی‌به‌کشتی خلیج عمان به سرعت پر شد (رویترز لینک زیر).کپلر برآورد کرد که ادامه چنین جابه‌جایی‌ای، بسته به محل انتقال نفت، به ده‌ها سوپرنفتکش اضافی نیاز دارد. بنابراین مسئله، فقط افزودن سه میلیون بشکه به صادرات کنونی نیست، بلکه این است که حفظ همین حجم صادرات در صورت اختلال در یکی از مسیرهای جایگزین، بدون عملکرد عادی هرمز فوق العاده دشوار و پرهزینه‌ می‌شود.


https://
reuters.com/business/energ
y/gulf-oman-ship-to-ship-oil-transfers-reach-limit-saudi-exports-surge-2026-09-25/
…
هزینه ای که این سیستم به بار می آورد مشکل را روشنتر می کند. رویترز گزارش داد نرخ یک سوپرنفتکش برای مسیر خاورمیانه به آسیا از حدود ۳۰ هزار دلار در روز در ماه ژانویه، اینک به بیش از یک میلیون دلار و دویست هزار دلار در روز رسیده است. در نتیجه هزینه حمل که پیش از بحران حدود ۳ درصد قیمت تحویل‌شده هر بشکه بود اکنون نزدیک به ۲۷ درصد قیمت یک بشکه هزینه اضافه بر می دارد. خود رویترز نتیجه می‌گیرد که این هزینه‌ها بعید است تا زمانی که جریان تجارت به الگویی شبیه پیش از جنگ برنگردد، عادی شوند. بنابراین اینکه "۱۸میلیون بشکه دارد از منطقه خارج می شود" با اینکه "۱۸ میلیون بشکه با سیستم عادی و هزینه عادی به دست مصرف‌کننده می رسد" فرق اساسی دارد.

https://
reuters.com/commentary/reu
ters-open-interest/oils-new-problem-isnt-supply-its-logistics-2026-10-05/
…
نتیجه گیری نهائی، داده‌ها نشان می‌دهند تولیدکنندگان توانسته‌اند حجم زیادی نفت خام را از منطقه خارج کنند. اما همان داده‌ها نشان می‌دهند که روش فعلی از نظر ظرفیت کشتی به کشتی ، تعداد نفتکش‌ها، هزینه حمل، امنیت کشتیرانی، کمبود فرآورده‌ها و "ذخایرِ نفتیِ شدیدا کاهش یافته" که ناصر از آن با عنوان "ترسناک" یاد می کند، جایگزین بازگشت کامل، پایدار و کم هزینه تنگه هرمز به شرایط عادی نیست.

این ما را به این نقطه هدایت می کند که برای عادی شدن وضعیت تنگه هرمز یکی از این 4 سناریو باید شکل بگیرد:
- ترامپ عقب نشینی کند و یک توافق حاصل شود
- جمهور اسلامی عقب نشینی کند و یک توافق حاصل شود
- دو طرف نرمش نشان داده و با امیتاز دادن های متقابل به توافق برسند
- ترامپ بتواند جمهوری اسلامی را سرنگون کند

به نظر شما کدام حالت در عالم واقع محتملتر است؟

@Rasad_Fa