آرش یوسفی -ARASH

اصغر فرهادی در مصاحبه با Variety گفت فیلم‌هایی مثل «آرگو» به بازتولید کلیشه «ناجی سفیدپوست آمریکایی» کمک می‌کنند و پرسید: «چه کسی از شما خواسته بیایید ما را نجات بدهید؟»

این کارگردان ایرانی و برنده دو جایزه اسکار که برای نمایش فیلم «Parallel Tales» در جشنواره فیلم ریو حضور دارد، درباره سلطه سینمای آمریکا و تصویری که هالیوود از فرهنگ‌ها و کشورهای دیگر ارائه می‌دهد صحبت کرد.

وقتی از او درباره پیروزی «آرگو» در اسکار بهترین فیلم، تنها یک سال پس از دریافت اسکار بهترین فیلم بین‌المللی توسط «جدایی نادر از سیمین» پرسیده شد، فرهادی گفت همان زمان فیلم را دیده و احساس کرده که با یک اثر کاملا هالیوودی طرف است.

او گفت: «مشکل این نوع فیلم‌های هالیوودی و بعضی از مردم آمریکا این است که از بالا به پایین به جهان نگاه می‌کنند. باید یک روز از آن‌ها پرسید چرا احساس می‌کنید شما بالا هستید و ما پایین؟ من نمی‌فهمم این تصور از کجا می‌آید.»

فرهادی در ادامه گفت آمریکایی‌ها اغلب می‌گویند «ما دموکراسی داریم»، اما به گفته او: «شما دموکراسی ندارید. این یک دروغ است.»

او سپس از زمانی گفت که چند سال پیش برای کار روی پروژه‌ای در آمریکا زندگی می‌کرد و برای تحقیقاتش به سان‌فرانسیسکو رفت تا با زندانیان صحبت کند.

فرهادی گفت: «آنجا با افرادی سیاه‌پوست و همچنین آدم‌هایی از کشورهای دیگر آشنا شدم. آمریکای واقعی آنجا بود، اما مردم دنیا آن بخش از آمریکا را نمی‌بینند.»

او ادامه داد: «مشکل من این است که آن‌ها احساس می‌کنند در جایگاه بالاتری قرار دارند و دیگران باید شبیه آن‌ها شوند. حتی وقتی نیت خوبی دارند و می‌خواهند با شما مهربان باشند، ته ذهنشان این است که امیدوارند یک روز شما هم مثل ما شوید. اما نه، من نمی‌خواهم.»

فرهادی با بازگشت به بحث فیلم «آرگو» گفت چنین فیلم‌هایی «عمیق نیستند».

«این فیلم‌ها را برای پول می‌سازند؛ این یک تجارت است. در این فیلم‌ها همیشه یک مرد سفیدپوست آمریکایی وجود دارد که دیگران را نجات می‌دهد. سؤال من این است: چرا؟ چرا یک آمریکایی باید به کوبا یا ایران برود تا مردم را نجات بدهد؟ مردم خودشان می‌توانند خودشان را نجات دهند. چه کسی از شما خواسته بیایید ما را نجات بدهید؟»

وقتی از او پرسیده شد چگونه سیاست را وارد فیلم‌هایش می‌کند، فرهادی گفت هر زمان درباره جامعه صحبت می‌کنید، در واقع درباره سیاست هم حرف می‌زنید.

او گفت: «حتی وقتی از زندگی خانوادگی، روابط، مشکلات و دشواری‌های آدم‌ها صحبت می‌کنید، به صورت غیرمستقیم درباره سیاست حرف می‌زنید. من در فیلم‌هایم همیشه سعی می‌کنم مستقیما درباره سیاست صحبت نکنم، چون به نظر من این کار کمی از سینما فاصله می‌گیرد. سینمایی که من به آن اعتقاد دارم، سینمایی است که به تماشاگر فضا می‌دهد تا خودش چیزهایی را کشف کند.»

فرهادی سپس از مستند «همشهری» عباس کیارستمی به عنوان «سیاسی‌ترین فیلم ایران» یاد کرد. این مستند محصول سال ۱۹۸۳، رفتار رانندگان در خیابان‌های تهران را دنبال می‌کند.

او گفت: «کیارستمی مستندی درباره رانندگان در تهران ساخت، اما وقتی رفتار مردم و نوع صحبت کردنشان با پلیس را می‌بینید، متوجه می‌شوید که لایه‌های فیلم کاملا سیاسی هستند.»

فرهادی اضافه کرد: «رسانه و سینما تصویر کاملی از زندگی عادی مردم به شما نمی‌دهند. اما درباره همدلی، مردم در سراسر جهان بسیار شبیه یکدیگرند. سینما بر نفرت و عشق بنا شده و وقتی صحبت از عشق و نفرت است، همه جای دنیا یکسان است. عشق میان یک مادر و فرزند در برزیل یا تهران در اصل یکی است. شیوه ابراز آن متفاوت است، اما هسته آن یکی است.»

او گفت وقتی فیلمی برزیلی می‌بیند، خیلی زود فراموش می‌کند که داستان در نقطه دیگری از جهان اتفاق می‌افتد و احساس می‌کند فیلم درباره «همه ما» به عنوان انسان است.

فرهادی گفت: «اگر مردم بتوانند به کشورهای دیگر سفر کنند و با یکدیگر دست بدهند، این بهترین راه شناخت مردم است، نه از طریق رسانه‌ها. من باور ندارم رسانه بتواند تصویر کاملی به ما بدهد.»

او توضیح داد که دو فیلم اخیرش، «قهرمان» و «Parallel Tales»، درباره این هستند که ما دیگران را چگونه می‌بینیم و دیگران