*در ستایش نفرات یازدهم کنکور؛ قهرمان‌هایی در سایه*


◾این روزها دوباره فصل «اعلام نتایج» است؛ فصلی که آمیخته به ترکیبی غریب از شادی‌های بی‌حد و دلسردی‌های عمیق است. ما در دورانی زندگی می‌کنیم که التهاب‌های اقتصادی و فشارهای ناشی از جنگ، دایره انتخاب‌ها را برای جوانان و خانواده‌هایشان تنگ‌تر کرده و همین باعث شده که هر «رقم» و «رتبه» در کنکور، نه فقط یک عدد، که گویی سرنوشت یک زندگی تلقی شود.

◾اما فارغ از تمام این هیاهوها، امروز می‌خواهم از کسی بنویسم که نه دوربین‌ها روی او زوم می‌کنند و نه نامش در تیتر اخبار دیده می‌شود: نفر یازدهم.

◾هر سال، ده نفر اول کنکور در رشته‌های مختلف، سوژه‌ی داغ رسانه‌ها می‌شوند؛ نامشان در شهر می‌پیچد و الگوی موفقیت و مایه فخر خانواده‌هایشان می‌شوند. دست‌مریزاد هم دارند و نوش جانشان؛ اما من همیشه برای نفر یازدهم افسوس می‌خورم؛ همان دختر یا پسری که شاید فقط با یک تست کمتر، از لیست «نخبه‌های مشهور شهر» جا مانده است.

◾اما آیا واقعاً فاصله‌ی نفر دهم با نفر یازدهم، فاصله‌ی یک «نخبه» با یک «آدم معمولی» است؟

◾از منظر علم آمار این یک شوخی تلخ است. این فاصله گاهی به اندازه‌ی یک بی‌خوابی شب قبل، یک لحظه تپش قلب یا حتی خطای دید در پر کردن پاسخ‌نامه است. اما رسانه‌ها، جامعه و حتی نگاه خود ما، این مرز باریک را به یک دیوار بلند بتنی تبدیل کرده‌ایم.

◾اما راستش را بخواهید، ماجرای «نفر یازدهم» فقط قصه کنکور نیست؛ این داستان هر روزِ جامعه ماست.

◾جامعه ما پر است از «نفرات یازدهمی» که هر روز چراغ این سرزمین را روشن نگه داشته‌اند اما هرگز تریبونی نداشته‌اند:

◾پزشکی در یک درمانگاه دورافتاده، معلمی در کلاسی بی‌امکانات، پژوهشگری در کنج یک آزمایشگاه، یا صنعت‌گر و کارمندی که در اوج سختی‌ها شرافتمندانه می‌جنگد و هیچ دوربینی سراغش نمی‌رود. جامعه ما سرشار از قهرمان‌های در سایه‌ای است که موتور محرک اصلی پیشرفت‌اند، بی‌آنکه نامشان در هیچ فهرست برگزیده‌ای بدرخشد.

◾اگر «دیده‌شدن» و «هیاهوی بیرونی» را ملاک اصلی موفقیت و شایستگی بگذاریم، در تله‌ی بزرگی افتاده‌ایم. جامعه همیشه منصف نیست؛ گاهی نادیده گرفتن، گاهی سکوت و گاهی فراموشی، بخشی از مسیری است که باید با صلابت از آن عبور کرد.

◾پیام من به نفر یازدهم، به نفر صد و یکم، و به تمام قهرمانان خاموش این جامعه این است:

◾ناامید نشو و ادامه بده؛ چون بزرگ‌ترین شاهکارها در جایی خلق می‌شوند که هیچ تماشاچی‌ای جز وجدان بیدار حضور ندارد. جهان به تداوم، تعهد و اصالت، بسیار بیشتر از تیترهای رسانه‌ها نیاز دارد.

✍️ محمد اسکندری

🆔 @m_eskandari_d