قبلاً وقتی اینترنت رو قطع می‌کردن، داستان تقریباً مشخص بود؛ اینترنت رو می‌بستن و بعد هم هر راهی که مردم برای وصل شدن پیدا می‌کردن، می‌رفتن سراغش.

ولی چیزی که این مدت داریم می‌بینیم، یه مقدار فرق کرده.

فقط بحث قطع کردن اینترنت نیست. هر راه ارتباطی که بتونه مردم رو از این محدودیت‌ها رد کنه، داره بیشتر زیر ذره‌بین می‌ره.

مثلاً همین Starlink؛ بارها گزارش شده که تجهیزاتش رو جمع‌آوری و توقیف کردن. حتی گزارش‌هایی از ورود نیروهای امنیتی به خونه‌های مردم برای پیدا کردن و بردن تجهیزات استارلینک منتشر شده. یعنی کار به جایی رسیده که طرف باید نگران باشه یه وسیله برای دسترسی به اینترنت آزاد توی خونه‌ش داشته باشه.

از اون طرف هم داستان پارازیت روی شبکه‌های ماهواره‌ای رو سال‌هاست داریم. شبکه‌های ماهواره‌ای رو با ارسال نویز مختل می‌کنن که مردم نتونن سیگنال رو درست دریافت کنن.

حتی بحث GPS هم جداست؛ جَمینگ و اسپوفینگ باعث می‌شن GPS درست کار نکنه یا حتی موقعیت اشتباه نشون بده. اینا دیگه چیزایی نیستن که صرفاً بشه گفت «اینترنت قطع شده»؛ داریم درباره اختلال عمدی روی انواع مسیرهای ارتباطی و ماهواره‌ای صحبت می‌کنیم.

حالا چیزی که من بهش فکر می‌کنم اینه:

شاید سیستم فهمیده که نمی‌تونه اینترنت رو برای همیشه کامل قطع کنه. بالاخره اقتصاد، بانک‌ها، کسب‌وکارها، ادارات و حتی خود ساختار حکومت به اینترنت نیاز دارن. نمی‌شه هر بار اینترنت رو خاموش کرد و انتظار داشت همه‌چیز عادی بمونه.

پس شاید راه بعدی این باشه که اینترنت رو ظاهراً روشن نگه دارن، ولی مسیرهای مهمش رو یکی‌یکی بزنن.

یعنی چی؟

یعنی اینترنت داری، ولی:

- یه سری مسیرهای بین‌المللی درست کار نمی‌کنن.
- بعضی پروتکل‌ها و سرویس‌ها عملاً از کار می‌افتن.
- ارتباط با بعضی سرورهای خارجی سخت یا غیرممکن می‌شه.
- راه‌های دور زدن فیلترینگ یکی‌یکی شناسایی و بسته می‌شن.
- اینترنت ماهواره‌ای و ارتباطات جایگزین هم تحت فشار قرار می‌گیرن.
- همه DNS، IP، SNI یا حتی مسیرهای خاص شبکه می‌تونن هدف محدودسازی قرار بگیرن.

در نتیجه از بیرون می‌گی «اینترنت که وصله!» ولی وقتی می‌خوای یه سرویس خارجی رو باز کنی، می‌بینی نصف اینترنت عملاً برات وجود نداره.

و راستش با اتفاقاتی که تا الان دیدیم، این سناریو برای من اصلاً دور از ذهن نیست.

ولی یه نکته رو شفاف بگم: این بخش برداشت و فرضیه شخصی منه.
من مدرک مستقیمی ندارم که بگم تمام قطعی‌ها و اختلالات اخیر دقیقاً با همین هدف انجام شدن. ممکنه بعضی اختلالات دلیل فنی، زیرساختی یا امنیتی دیگه‌ای داشته باشن.

اما وقتی کنار هم می‌ذاریمشون؛ از قطع اینترنت و فیلترینگ گرفته تا جمع‌آوری Starlink، پارازیت ماهواره‌ای، اختلال GPS و محدود کردن مسیرهای ارتباطی، یه تصویر جالبی شکل می‌گیره.

شاید قضیه دیگه فقط «اینترنت رو قطع کنیم» نباشه.

شاید دارن می‌رن سمت اینکه اینترنت روشن باشه، ولی خودمون تعیین کنیم کجاها بتونی بری و از چه مسیری بتونی وصل بشی.

و اگر این سناریو درست باشه، به نظرم برای آینده اینترنت ایران خبر خیلی خوبی نیست. 🚫