صبر شادمانه

#محسن_رنانی در دو یادداشت «صبر شادمانه» و «گفت‌وگوی شادمانه» کوشیده است تا راهی برای برون رفت از بن بست کنونی بگشاید. وضعیتی که به نظر می‌رسد هیچ کس از آن راضی نیست و از هر نظر برای ملک و ملت زیان بار است. در این مقالات می‌خوانیم:

«ایران امروز بیش از خون به #اندیشه نیاز دارد و بیش از قدرت نظامی به آب نیاز دارد و بیش از ایدئولوژی به #اخلاق نیاز دارد و بیش از #هوش به عقلانیت و فهم بدیهیات نیاز دارد و بیش از مرگ به #زندگی نیاز دارد و بیش از گریه به #شادی نیاز دارد و بیش از شعارهای آسمانی به شعورهای زمینی نیاز دارد، و بیش از نفرت به همدلی نیاز دارد. جوامع تحول می‌یابند و دیکتاتورها دیر یا زود، با خون یا بی‌خون، می‌روند، اما اگر در فرایند این رفتن‌، خشونت و نفرتی تولید شود، آن خشونت و نفرت می‌ماند و دامان نسل‌‌های بعدی را می‌گیرد...

امروز ماموریت روشنفکری، کارِ فکری و تولید اندیشه نیست، بلکه شادمان نگهداشتن جامعه و امیدوار نگهداشتن #جوانان است. جوانان، سرمایه‌های اصلی کشورند، اگر شادمانه و امیدوار بمانند، هیچ نگرانی نیست، دوباره کشور را می‌سازند. ... ما فقط باید مراقب جوان‌ها باشیم که از دست نروند، که شادمان بمانند، که در خشم و نفرت فرو نروند که از #ایران نگریزند، که ناامید نشوند. ما باید ورزش کنیم، به هر بهانه‌ای #مهربانی و #شادمانی کنیم، در خانواده و محله جلسات #کتاب‌خوانی راه بیندازیم، #موسیقی بنوازیم، برقصیم، از #کودکان کار حمایت کنیم، #جوان بیکاری را شاغل کنیم، به نیازمندی وام بدهیم، پیادگان را سوار کنیم، به هم احترام بگذاریم، تمیز نان بپزیم، خوب رانندگی کنیم، در دادوستد راستگو باشیم، از بیماران نیازمند حمایت کنیم، گذشت داشته باشیم، در خیابان بداخلاقی نکنیم و همه جا به هم رحم کنیم تا این دوره سختی و سرسختی بگذرد. ما به دوره‌ای از «صبر شادمانه» نیازمندیم.

(حتی اگر انقلابی بیندیشیم) #جامعه برای یک #انقلاب یا جنبشِ موفق، به «صبر شادمانه» نیازمند است. هیچ #جنبش یا انقلابی یک شبه به نتیجه نمی‌رسد، فراز و فرود دارد و گاه سالها طول می‌کشد. اگر جنبشیان در طول جنبش به جای #صبر شادمانه، صبر خشمانه داشته باشند، هم انرژی خود را هدر می‌دهند و هم سطح #عقلانیت آنها کاهش می‌یابد. جامعه بحران‌زده به‌طور طبیعی به سوی صبر خشمانه رانده می‌شود، آنچه وظیفه روشنفکران است، ترویج صبر شادمانه است... همواره به دانشجویانم می‌گویم شورش و انقلاب نکنید، فقط نافرمانی و مقاومت کنید، این #نظام وارد مرحله «فرسودگی سیستمی عمیق» شده است و خودش فرو می‌ریزد، شما هزینه ندهید. اما اگر هم خواستید انقلاب کنید، وقتی به خیابان می‌روید به‌جای زدن و شکستن، بزنید و برقصید. و اگر شما را زدند، فرار کنید اما برقصید. رقص شما به شما انرژی می‌دهد اما آنها را فرسوده می‌کند».

#سهند_ایران‌مهر نوشت که شاید استاد رنانی در نوشتن این یادداشت به سخنرانی #کارل‌_پوپر با عنوان Utopie und Gewalt (#مدینه_فاضله و قهر) گوشه چشمی هم داشته‌اند:
«بیشتر برای برطرف کردن عیب‌های مشخص بکوش تا برآوردن ایده‌آل‌های مجرد. تلاش مکن با #سیاست انسانها را خوشبخت کنی، بلکه نیروی خود را در راه از بین بردن بدبختی‌های مشخص به‌کارگیر. با تولید برای از میان بردن #فقر مبارزه کن و با ساختن مراکز آموزش پزشکی با شیوع بیماریها. با نادانی همان سان بجنگ که با جنایت می‌ستیزی. نگاه کن چه چیز در جامعه‌ای که در آن زندگی میکنی بدترین بدی است و بكوش صبورانه جامعه را هم‌زمان قانع کنی که می توانیم از #شر آن خلاص شویم».

این مقالات مورد نقدهای متعدد قرار گرفت (و می‌گیرد) که برخی در کانال ایشان بازنشر شده‌اند. بسیاری معتقدند رنانی در نسخه خود برای جامعه چشم بر واقعیت‌ها بسته، و شادی را بی‌توجه به ریشه‌های آن در #اجتماع، #اقتصاد و عمل‌کرد #حکومت تجویز کرده است. اما به گمان من نقطه نظر و راه‌کار ایشان لااقل برای #معلمان و آنان که کارشان #آموزش است و با کودکان و جوانان سروکار دارند، قابل توجه است.

فهرست فرسته‌های مرتبط

t.me/Physikiyat