#پیشنهادی_برای_خواندن
#تکه_کتاب

🔰درباره ی مفهوم زمان در فیزیک

🔸 رعد و برق به دو نقطه A و B روی خط راه آهن که بسیار از هم دورند اصابت کرده است. علاوه بر این اظهار میداریم که اصابت رعد و برق بر این دو نقطه هم زمان اتفاق افتاده است. اگر از شما بپرسیم آیا عبارتی که بیان کردیم مفهوم درستی دارد پاسخ قاطع شما «آری» خواهد بود. حالا اگر از شما بخواهیم که مفهوم عبارتی را که گفتیم به صورتی روشن تر بیان کنید بعد از مقداری دقت متوجه میشوید که پاسخ این پرسش آن اندازه هم که در اول به نظر می رسد ساده نیست.

🔹 بعد از مدتی تفکر شاید پاسخی به صورت زیر به نظرتان بیاید: «مفهوم این عبارت به خودی خود روشن است و احتیاج به توضیح اضافی ندارد، البته اگر از من بخواهید از طریق مشاهده تعیین کنم که آیا به راستی در عمل این دو واقعه برخورد رعد و برق به نقاط A و B هم زمان اتفاق افتاده است لازم است تفکر و تعمق بیشتری به خرج دهم من نمی توانم با چنین پاسخی قانع شوم و دلیل آن این است. فرض کنید در نتیجه تعمق استادانه ی یک متخصص ماهر هواشناسی کشف کرده باشیم که رعد و برق همواره باید هم زمان به نقاط A و B اصابت کند در این صورت با این مسئله روبه رو هستیم

🔸 که تحقیق کنیم آیا این نتیجه نظری با آنچه در عمل اتفاق می افتد موافق است یا نه ما در مورد تمام مباحث فیزیکی که در آنها مفهوم هم زمانی» نقشی به عهده دارد دچار همین مشکل میشویم برای یک فیزیکدان یک مفهوم وجود خارجی ندارد تا وقتی که او امکان این را داشته باشد که کشف کند مان آیا این مفهوم در دنیای واقعی جامه عمل می پوشد یا نه، بنابراین ما احتیاج به تعریفی از هم زمانی داریم که روشی را ارائه دهد که به آن طریق و با اتکا به تجربه بتوانیم هم زمانی دو واقعه را تأیید یا تکذیب کنیم. در مثال حاضر باید با استناد به تجربه بتوانیم تصمیم بگیریم آیا اصابت رعد و برق به نقاط A و B هم زمان انجام شده یا نه تا زمانی که چنین تعریفی وجود نداشته باشد، من به صورت یک فیزیکدان و البته اگر فیزیکدان هم نبودم به همین شکل بود اگر فکر کنم که میتوانم به واژه هم زمانی معنا و مفهومی اطلاق کنم خودم را فریفته ام. من از خواننده میخواهم تا زمانی که در مورد این موضوع کاملاً مجاب نشده، بقیه کتاب را نخواند.

🔹 بعد از این که مدتی روی این مسئله فکر کنید شاید پیشنهاد زیر را برای آزمون هم زمانی ارائه دهید. فاصله ی بین دو نقطه ی A و B را روی خط راه آهن اندازه گیری میکنیم و مشاهده گری را در نقطه ی M که درست وسط پاره خط AB است قرار میدهیم وسیله ای مانند دو آینه که با زاویه ۹۰ درجه خم شده در اختیار این مشاهده گر قرار میدهیم که اجازه دهد وی هر دو نقطه A و B را در یک لحظه مشاهده کند. اگر این مشاهده گر فلاش رعد و برقی که به نقاط A و B اصابت کرده در یک زمان مشاهده کند، آن وقت میگوییم این دو واقعه هم زمان اتفاق افتاده است.

🔸 من از این پاسخ بسیار خشنود هستم ولی با وجود بر این نمی توانم بگویم مسئله به طور کامل حل شده است زیرا من خود را مجبور می بینم که این ایراد را اضافه کنم پاسخ شما به طور قطع درست می بود، اگر من اطمینان داشتم نوری که مشاهده گر شما در نقطه M به صورت فلاش حاصل از رعد و برق می بیند، در طول خط A به M با همان سرعت حرکت کرده که در طول خط B به M از طرف دیگر تعیین درستی این فرض تنها زمانی امکان پذیر است که ما دسترسی به وسیله ای داشته باشیم که بتواند زمان را اندازه گیری کند. بنابراین به نظر میرسد که ما در این جا دچار یک تسلسل منطقی شده ایم."

🔹 شما بعد از این که مدتی روی این مسئله فکر می کنید نگاهی از روی نارضایتی به من می اندازید که البته حق هم دارید و می گویید: «من به هر ترتیب روی تعریفی که ارائه دادم می ایستم برای این که در حقیقت تعریف من مطلقاً هیچ گونه فرضی در مورد نور نمیکند. تعریف هم زمانی باید فقط پاسخ گوی یک چیز باشد و آن این است که در هر مورد حقیقی باید راه تجربی عرضه کند که بر اساس آن ما بتوانیم تصمیم بگیریم که مفهومی که باید توصیف شود تحقق پیدا کرده یا نه در این که تعریف من این را عرضه کرده است شکی نیست این که نور فاصله ی A تا M را در همان مدت زمانی پیموده که فاصله B تا M را در حقیقت نه یک حدس است و نه یک فرضیه درباره طبیعت فیزیکی نور بلکه این قراردادی است که من آزادانه می توانم آن را برای رسیدن به تعریف هم زمانی در نظر گیرم.»

۱/۲