🪙برندگان نوبل فیزیک ۲۰۲۵ اعلام شد:

طبق اطلاعیه رسمی آکادمی سلطنتی علوم سوئد:

🥇جان کلارک (John Clarke) ، دانشگاه کالیفرنیا،برکلی

🥇میشل اچ. دِوُره (Michel H. Devoret) ،دانشگاه ییل و دانشگاه کالیفرنیا،سانتا باربارا

🥇جان ام. مارتینیس (John M. Martinis) ،دانشگاه کالفرنیا،سانتا باربارا

به‌طور مشترک به‌خاطر «‌کشف پدیده تونل‌زنی کوانتومی ماکروسکوپی و کوانتیده شدن انرژی در یک مدار الکتریکی‌» مورد تقدیر قرار گرفتند.

در فیزیک کوانتومی، پدیده‌هایی مانند تونل‌زنی (quantum tunneling) معمولاً در مقیاس اتمی یا ذره‌ای رخ می‌دهند، نه در اجسام بزرگ‌تر.
اما کار این سه دانشمند نشان داد که چنین پدیده‌هایی می‌توانند در سیستم‌هایی بزرگ‌تر — به‌گونه‌ای که بتوان به‌دست گرفت — مشاهده شوند.
آن‌ها مدار الکتریکی ابررسانا (superconducting circuit) ساختند که شامل «اتصال جوزف‌سون» (Josephson junction) بود.
در آن مدار، جریان الکتریکی می‌تواند از حالتی که ولتاژ ندارد، به‌صورت تونل‌زنی به حالت دیگر منتقل شود؛ یعنی سیستم از «درون یک مانع» عبور می‌کند، نه اینکه از روی آن بپرد.

همچنین آن‌ها نشان دادند که انرژی سیستم به صورت گسسته (کوانتیده) جذب یا آزاد می‌شود، نه به صورت پیوسته.

تأثیر و پیامدها:

•این کار پایه‌ای برای توسعه فناوری‌های کوانتومی شد، مثل کامپیوتر کوانتومی، سنسورهای کوانتومی و رمزنگاری کوانتومی.

•مدارهایی که بر اساس اتصالات جوزف‌سون ساخته می‌شوند، امروزه یکی از رویکردهای اصلی برای ایجاد کیوبیت‌های فوق‌رسانا (superconducting qubits)هستند.

•نشان دادن اثرات کوانتومی در مقیاس ماکروسکوپی، به فیزیکدانان کمک می‌کند تا محدودیت‌ها و مرز میان نظریه کلاسیک و کوانتومی را بهتر بشناسند.

انجمن علمی دانشجویی فیزیک دانشگاه محقق اردبیلی
🔗@physics_uma | instagram