نوبل فیزیک ۲۰۲۶؛ شکار نوترینو های پرانرژی کیهانی
جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به فرانسیس هالزن، فیزیکدان بلژیکی-آمریکایی، به پاس نقش او در توسعه رصدخانه نوترینویی IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی تعلق گرفت.
نوترینوها، که گاهی از آن‌ها با عنوان «ذرات شبح» یاد می‌شود، تقریبا در همه جای جهان وجود دارند؛ اما به دلیل برهم‌کنش بسیار ضعیف با ماده، آشکارسازی آن‌ها بسیار دشوار است. این ذرات می‌توانند از زمین و حتی بدن ما عبور کنند، بدون آنکه برهم‌کنش قابل‌توجهی با ماده داشته باشند.
دانشمندان چندین دهه برای آشکارسازی نوترینوها تلاش کردند تا بتوانند به کمک آن‌ها به برخی از پرسش‌های بی‌پاسخ درباره جهان پاسخ دهند.
هالزن در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد ساخت یک رصدخانه نوترینویی در قطب جنوب را برای به دام انداختن نوترینوها مطرح کرد. ساخت این رصدخانه در سال ۲۰۱۱ به پایان رسید و در سال ۲۰۱۳، دانشمندان موفق شدند نخستین شواهد قطعی از نوترینوهای پرانرژی را گزارش کنند.
این جایزه تقدیری است از تلاش های هالزن در دریافت پیام های شبح وار از اعماق کیهان.