◾️ویژه برنامه شهادت حضرت علی علیه السلام
💢رفتارشناسی حضرت با دوستان و دشمنان
✍🏻گزیده بیانات حجت الاسلام حمیدرضا مهدوی ارفع

♦️گروه بندی دشمنان؛ اول، دشمنان آگاه اظهار کننده که معاویه است. دوم، دشمنانی که دشمنی‌شان تحت پوشش بوده است و دنیا پرستی و هوا پرستی سبب دشمنی آنها شده است مانند طلحه و زبیر. دشمنان جاهل و نادان که دشمنی آنها از سر جهل است که خوارج هستند. این سه گروه تحت عنوان قاسطین (معاویه و اطرافیانش) و ناکثین ( طلحه و زبیر و اصحاب جمل) و مارقین (خوارج) در نهج البلاغه ذکر شده اند.

♦️گروه بندی دوستان؛ اول، کسانی که اعتقاد قلبی دارند خلافت حق حضرت علی است و به ایشان ظلم شده است مانند مالک و عمار. افرادی که اطاعت خلیفه‌ی بعد از پیامبر را واجب می دانستند و حالا اینها به ظن خودشان فرقی نمی کرد علی باشد یا فرد دیگری! و اینها اکثریت اطرافیان حضرت بودند. گروه سوم هم افرادی بودند که مولا را از جنبه‌ی فضایل‌شان دوست داشتند و نه از جنبه‌ی حاکمیت ایشان.

♦️اما برخورد حضرت با این گروه ها چگونه بود؟! گروه اول که معاویه بود و ایشان از روز اول حکومت معتقد بودند باید از جا کنده شود و همه فتنه ها و دشمنی ها زیر سر اوست. نزدیک ١۴ نامه از ٧٩ نامه‌ی نهج البلاغه خطاب به معاویه است. برخورد حضرت با این دشمن تند و صریح است و به هرگونه مراوده‌ی یارانشان به معاویه حساس بودند. به نامه‌ی ۴۴ نهج‌البلاغه مراجعه کنید؛ خطاب به زیاد بن ابیه (یکی از یاران حضرت) که آگاه شدند معاویه برایش نامه نوشته است، فرمودند : اطلاع یافتم معاویه برای تو نامه نوشته است تا عقل تو را بلغزاند و اراده‌ی تو را سست کند! از او بترس که شیطان است...

♦️گروه دوم طلحه و زبیر بودند؛ حضرت بین کسانی که دشمنی کینه ای داشتند مانند معاویه با این افراد که دچار دنیا پرستی شده بودند و به دشمنی با حضرت پرداخته بودند، فرق می گذاشتند . ابتدا فردی با صحبت و موعظه نزد آنها فرستادند و بعد که فایده نکرد و آنها نیز دست به فتنه و جنگ زدند، حضرت با آنها جنگیدند.

♦️اما در مورد گروه سوم یعنی خوارج مسئله خیلی پیچیده است. چرا که افراد مقدسی بودند و شعارهای قرآنی می دادند. اولین اصل مدارا با آنها توسط حضرت بود و ایشان حتی بیت المال آنها را هم قطع نکردند و مدارا تا زمانی ادامه داشت که آنها به جنگ و فتنه خیابانی به اصطلاح رو نیاوردند. ولی پس از آن با آنها وارد جنگ شدند. سپس ایشان در بیانی خطاب به رهبران تا روز قیامت فرمودند : من چشم فتنه را در آوردم و با خوارج جنگیدم، اما شما با آنها وارد جنگ نشوید. اولا که فرق است بین معاویه که می داند باطل می گوید با این گروه که دنبال حق بودند ولی اشتباه کردند. ثانیا اینها وجهه‌ی مذهبی دارند و جنگیدن با آنها خیلی از افراد را ممکن است شبهه دار کند.

♦️اگر بخواهیم دشمنی های زمان حضرت امیر را با زمانه‌ی خودمان که شبیه ترین زمان به حکومت ایشان است، مقایسه کنیم، چنین است. یک گروه که دشمنی علنی و آشکارا با نظام اسلامی دارند که آمریکا و اروپا و همین غربی ها هستند که در واقع جبهه‌ی گسترده ای تشکیل می دهند. یعنی باید به آنها با چشم جبهه‌ی استکبار نگاه کرد که اختیارات وسیع اقتصادی و رسانه‌ای دارند.

♦️نوع دیگر دشمنی ها جریان های داخلی است. یکی از آن گروه ها روحانیت متحجر و خشک و بسته است که امام نیز در منشور روحانیت آنها را مذمت می کنند و از رنج بسیاری که از آنها کشیده‌اند می گویند. یک گروه دیگر لیبرال ها هستند؛ کسانی که نه تنها غرب را می پسندند بلکه می پرستند! آنها اساسا تفکر انقلابی را یک توهم می دانند و معتقدند تنها الگوی حکومت داری همان ساز و کار لیبرال دموکراسی غرب است. همچین برنامه های مختلف اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را با الگوی غربی پیش می برند. اساسا دشمنی آنها نیز از اول انقلاب برای ناکار آمد جلوه دادن نظام اسلامی با تفکر انقلابی بوده است؛ و اینکه مردم را نسبت به این فکر دلسرد کنند و به سمت دنیای غربی خویش بکشانند. همان کاری که معاویه با نفوذی های خودش در جمع یاران حضرت علی علیه السلام می کرد.

♦️ناظر به این مطلب نگاهی به خطبه ٢۵ نهج‌البلاغه بیندازیم . ایشان پیش گویی می کنند که مردم شام بر شما اهل کوفه مسلط می شوند و دلایل آن را چنین بر می شمارند : ١. آنها در یاری باطل خود متحدند و شما در دفاع از حق خود متفرقید ٢. شما امام خود را در حق نافرمانی می کنید و آنها امام خود را در باطل فرمانبرداری می کنند. ٣. آنها نسبت به رهبر خود امانتدارند ولی شما خیانتکارید. ۴. آنها در شهرهای خود مشغول آبادانی اند و شما مشغول فساد و ویرانی؛ که مردم بگویند ببین حکومت معاویه را که چقدر آباد شده و اما ما عقب مانده ایم و این چنین حکومت ناکار آمد دیده شود.

@phys_basij