*هشدار جدی علی سبحانیان/ ضرورت رعایت عدالت در قیمت‌گذاری دارو و توزیع عادلانه سود میان شرکت‌های تأمین‌کننده*

علی سبحانیان در گفتگو با دوشنبه های دارویی بر ضرورت رعایت عدالت در نظام قیمت‌گذاری دارو، توزیع منصفانه سود میان شرکت‌های تأمین‌کننده و صیانت از منابع محدود ارزی کشور است.

این چهره شناخته شده ی تامین دارو گفت: بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه سازمان غذا و دارو، از ابتدای فروردین‌ماه ۱۴۰۴ تا دوم شهریورماه ۱۴۰۵، قیمت دارو به‌طور میانگین ۱۱۷ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که بر اساس آمار مورد استناد، نرخ تورم در همین بازه زمانی بالغ بر ۱۸۶ درصد بوده است. به عبارت دیگر، علی‌رغم افزایش قابل‌توجه قیمت دارو، رشد متوسط قیمت این کالای حیاتی همچنان از رشد تورم عقب مانده است.

با این حال، موضوع مهم‌تر، تفاوت چشمگیر و بعضاً غیرقابل‌توجیه در میزان افزایش قیمت دارو میان شرکت‌های مختلف است.

بررسی اطلاعات موجود نشان می‌دهد که طی دوره مذکور، حدود ۳۰ شرکت دارویی افزایش قیمتی بالغ بر ۲۵۰ درصد را تجربه کرده‌اند، در حالی که افزایش قیمت برای حدود ۵۰ شرکت دیگر تنها در محدوده ۵۰ درصد بوده است.

این اختلاف فاحش، پرسش‌های جدی درباره مبانی قیمت‌گذاری و نحوه توزیع منافع اقتصادی در صنعت دارو ایجاد می‌کند. از جمله این احتمال که برخی شرکت‌ها، به دلیل برخورداری از حاشیه سودهای ارزی قابل‌توجه و منافع حاصل از تخفیفات یا امتیازات خارج از فاکتور، توانسته‌اند با افزایش قیمت بسیار کمتری به فعالیت خود ادامه دهند.

بدیهی است که چنین احتمالی نیازمند بررسی دقیق، کارشناسی و مستند از سوی سازمان غذا و دارو است؛ به‌ویژه در شرایطی که کشور با محدودیت شدید منابع ارزی مواجه است و تخصیص بهینه ارز برای تأمین داروهای مورد نیاز بیماران، اهمیتی حیاتی دارد.

در برخی موارد، برای بعضی از داروها حاشیه سود بیش از ۲۰۰ درصد اعطا شده است ؛ در حالی که سایر شرکت‌های فعال در همین صنعت، با حاشیه سود به‌مراتب پایین‌تر فعالیت می‌کنند.

از این‌رو، انتظار می‌رود سازمان غذا و دارو، به‌عنوان نهاد سیاست‌گذار و ناظر بر بازار دارویی کشور، با اتخاذ سازوکارهای شفاف، کارشناسی و عادلانه، ضمن بررسی هزینه‌های واقعی تأمین دارو و سود مؤثر شرکت‌ها، از شکل‌گیری سودهای نامتعارف و تبعیض در نظام قیمت‌گذاری جلوگیری کند.

عدالت در قیمت‌گذاری دارو به معنای یکسان‌سازی سود همه شرکت‌ها نیست؛ بلکه به معنای ایجاد فرصت‌های برابر، شفافیت در هزینه‌ها، جلوگیری از رانت و تضمین سود منطقی و متناسب با سرمایه‌گذاری، هزینه‌ها و ریسک واقعی هر یک از فعالان زنجیره تأمین دارو است.

بی‌تردید، ورود مؤثر و نظارت هوشمندانه سازمان غذا و دارو در این حوزه، علاوه بر حمایت از شرکت‌های متعهد و شفاف، می‌تواند در راستای سیاست‌های کلان دولت، به پیشگیری از سوءمدیریت منابع ارزی، جلوگیری از سودجویی‌های نامتعارف، اصلاح نابرابری‌های موجود در نظام قیمت‌گذاری و مهار افزایش غیرمنطقی قیمت دارو منجر شود.

در نهایت، هدف اصلی باید استقرار نظامی عادلانه، شفاف و پایدار باشد که در آن نه حقوق شرکت‌های تأمین‌کننده دارو تضییع شود، نه منابع محدود ارزی کشور در معرض بهره‌برداری نامتعارف قرار گیرد و نه بیماران، هزینه ناکارآمدی‌ها و بی‌عدالتی‌های نظام قیمت‌گذاری را متحمل شوند.

✅برگزیده اخبار را در وبسایت دوشنبه دارویی بخوانید:
https://doshanbehayedarouei.ir/
⏹️واتس اپ
https://chat.whatsapp.com/J1Xnanx2bVb2KVF2YdXxd9?mode=ems_copy_t

⏺️تلگرام
https://t.me/pharmondays