♨️ دیدگاه اماراتی به بحران منطقه: از مدیریت بحران تا «مهندسی همسایگی»؛ راهبرد جدید خلیج فارس در برابر ایران

🔻 تحلیل «دکتر ابتسام الکتبی» در پایگاه رسمی مرکز سیاستی امارات بر این استدلال استوار است که جنگ ۲۰۲۶ نشان داد الگوی سنتی کشورهای خلیج فارس برای مدیریت ایران، یعنی ترکیب بازدارندگی، حمایت امنیتی آمریکا و گفت‌وگو با تهران، دیگر به‌تنهایی کافی نیست. در دو دهه گذشته این الگو توانسته بود اختلافات را در سطحی قابل‌کنترل نگه دارد، اما ورود موشک‌ها و پهپادهای ایران به خاک کشورهای خلیج فارس و درگیر شدن مسیرهای کشتیرانی و زیرساخت‌های انرژی، ضرورت ایجاد چارچوب‌های جدید را آشکار کرد. نویسنده پیشنهاد می‌کند به‌جای تلاش برای حل «مسئله ایران»، قواعدی برای مدیریت یک همسایه رقیب و پرتنش ایجاد شود.

🔻 ۱. تفکیک پرونده‌های ایران: از نگاه الکتبی، ایران یک پرونده واحد نیست. برنامه هسته‌ای، موشک‌ها، گروه‌های مقاومت، امنیت تنگه هرمز، تجارت و روابط سیاسی، ابزارهای متفاوتی برای مدیریت می‌طلبند. بازدارندگی نظامی نمی‌تواند اختلاف بر سر هرمز را حل کند و تجارت نیز نمی‌تواند به‌تنهایی مانع حمله موشکی شود. بنابراین، باید اجازه داد در یک حوزه تنش ادامه داشته باشد، بدون آنکه همه ابعاد رابطه را تحت تأثیر قرار دهد.

🔻 ۲. جلوگیری از سرایت جنگ ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی: یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های کشورهای خلیج فارس باید جلوگیری از تبدیل شدن آنها به میدان درگیری ایران با قدرت‌های خارجی باشد. حضور نیروها و پایگاه‌های آمریکایی در منطقه، از دید تهران ممکن است مرز میان میزبانی و مشارکت در جنگ را مبهم کند. از این‌رو، تعیین خطوط قرمز، وضعیت پایگاه‌ها و قواعد مربوط به اهداف نظامی و غیرنظامی اهمیت زیادی دارد.

🔻 ۳. هرمز؛ از بازگشایی مسیر تا ایجاد قواعد پایدار: مسئله هرمز تنها باز نگه داشتن مسیر کشتیرانی نیست. باید درباره نحوه عبور کشتی‌ها، مدیریت حوادث، ارتباط میان نیروهای دریایی و تعریف اقدامات خصمانه قواعد مشخصی ایجاد شود. ارزش هر توافق نیز نه در متن آن، بلکه در میزان اجرای عملی آن سنجیده خواهد شد.

🔻 ۴. اقتصاد به‌عنوان ابزار بازدارندگی: نویسنده بر تعامل اقتصادی مشروط و برگشت‌پذیر با ایران تأکید دارد. تجارت، سرمایه‌گذاری و اتصال اقتصادی می‌تواند در صورت بهبود رفتار ایران گسترش یابد و هنگام تشدید تنش کاهش پیدا کند. هدف آن است که ثبات منطقه برای تهران منافع ملموسی ایجاد کند و بی‌ثبات‌سازی، هزینه اقتصادی داشته باشد.

🔻 در نهایت، «مهندسی همسایگی دشوار» به معنای عادی‌سازی کامل روابط با ایران یا تقابل دائمی نیست؛ بلکه ترکیبی از بازدارندگی، مذاکره و همکاری در حوزه‌های مختلف است تا اختلافات موجود به جنگی فراگیر تبدیل نشوند.

https://epc.ae/en/details/brief/the-gcc-states-and-iran-from-managing-risk-to-engineering-a-difficult-neighborhood

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies