♨️ «ناتویِ اسلامی» در نخستین آزمونِ بزرگ؛ آیا پیمانِ مکه ببرِ کاغذی است؟

🔻 تحلیلِ «دیوید آور» در نیوزویک، به بررسی کارآمدی «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در پی موج سنگین حملات موشکی و پهپادی انصارالله به تأسیسات آرامکو و پایگاه هوایی «ملک خالد» می‌پردازد. این حملات دقیقاً ۳۲ روز پس از امضای پیمان و تنها ۸ روز پس از نشستِ استانبول برای تأسیس دبیرخانه دائمی رخ داد. آور استدلال می‌کند اگرچه واکنش آنکارا و اسلام‌آباد تاکنون فراتر از بیانیه‌های شدیداللحن نرفته، اما اطلاق عنوان «ببر کاغذی» به این ائتلاف نوپا زودهنگام و گمراه‌کننده است. نویسنده ابعاد ساختاری این پیمان و مقایسه آن با ماده ۵ ناتو را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. قیاسِ ناتو؛ اختیارِ اعضا در تعیینِ نوعِ واکنش:
در پیمان واشینگتن (۱۹۴۹) نیز ماده ۵ به معنای شلیک و اقدام نظامی خودکارِ همه اعضا نیست، بلکه هر کشور نوع کمک (اطلاعاتی، لجستیکی یا نظامی) را بنا به صلاحدید خود تعیین می‌کند (مشابه پاسخ ناتو به حوادث ۱۱ سپتامبر). به گفته هاکان فیدان و خواجه آصف (وزیر دفاع پاکستان که اعلام کرد «نباید پاسخ کلوخ را با سنگ داد»)، در پیمان مکه نیز نخست باید کشور مورد حمله رسماً درخواست کمک کند و سطح نیاز را مشخص سازد؛ امری که ریاض هنوز به‌طور علنی آن را مطالبه نکرده است.

🔻 ۲. زمان‌بر بودنِ نهادسازی و سطح‌بندیِ تهدیدات:
تشکیل ساختار فرماندهی یکپارچه ناتو (SHAPE) دو سال پس از امضای معاهده زمان برد؛ بنابراین انتظار هماهنگی نظامی بی‌نقص از ائتلافی ۳۲ روزه غیرواقع‌بینانه است. از سوی دیگر، دکتر «بورجو اوزچلیک» (پژوهشگر ارشد اندیشکده RUSI) معتقد است پیمان مکه اصولاً برای مهار تهدیدات راهبردیِ بزرگ‌تر طراحی شده، نه نبردی فرسایشی با انصارالله که عربستان بیش از یک دهه است به‌تنهایی درگیر مدیریت آن بوده و در همین روزها نیز با ۳۲ حمله هوایی پاسخ آن را داده است.

🔻 ۳. شاخص‌های سنجش اعتبار پیمان در هفته‌های پیش‌رو:
محک واقعی پیمان مکه پرواز جنگنده‌های پاکستانی یا بیرقدار ترکیه بر فراز صنعا نیست، بلکه در فعال‌سازی سازوکارهای پشت پرده نهفته است: فعال شدن «کمیته راهبردی دفاعی»، تبادل اطلاعات مکانی از سکوهای پرتاب، هماهنگی پدافندی و تغییر در محاسبات فرماندهان میدانی یمن تا در برنامه‌ریزی‌های آتی، سایه واکنش انکارناپذیر اسلام‌آباد و آنکارا را حس کنند.

https://www.newsweek.com/muslim-nato-mecca-defense-agreement-houthi-saudi-arabia-12422159

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies