♨️ آیا عربستان می‌تواند هم‌زمان جنگ و چشم‌انداز ۲۰۳۰ را تأمین مالی کند؟ پارادوکسِ نفت گران و انقباض اقتصادی

🔻 یادداشت «امید شکری» در پایگاه میدل‌ایست فروم، به پیامدهای مالی و ساختاری جنگ با ایران بر اقتصاد عربستان سعودی و ابرپروژه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» می‌پردازد. شکری استدلال می‌کند اگرچه جهش بهای نفت درآمدهای هر بشکه را افزایش داده، اما افت شدید تولید، آسیب به زیرساخت‌ها و تهدیدات هرمز و دریای سرخ، اقتصاد پادشاهی را منقبض کرده است؛ وضعیتی که ریاض را در برابر دوراهیِ «اولویت‌بندی انضباط مالی و پروژه‌های تاب‌آوری یا تحمل فشار فرساینده استقراض» قرار داده است. نویسنده ارکان این چالش ژئواکونومیک را در سه محور کلیدی تبیین می‌کند:

🔻 ۱. شوکِ انقباضی و چرخه سنگین استقراض خارجی:
طبق داده‌های رسمی، فعالیت‌های نفتی سعودی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ با افت ۲۴.۷ درصدی مواجه شده و رشد بخش غیرنفتی را به ۰.۶ درصد و افت کل تولید ناخالص داخلی (GDP) را به منفی ۴.۸ درصد کشانده است. برای جبران کسری بودجه و بازپرداخت دیون (۵۸ میلیارد دلار نیاز مالی در سال ۲۰۲۶)، مرکز مدیریت بدهی ملی در پی وام ۸ میلیارد دلاری بانکی است؛ رقمی که در کنار انتشار اوراق قرضه دولتی، تأمین مالی آرامکو و استقراض‌های صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF)، وابستگی متقابل این سه نهاد به بازارهای بدهی را افزایش داده است.

🔻 ۲. تصاعد هزینه‌های نظامی و جابه‌جایی اولویت‌های ۲۰۳۰:
مخارج نظامی عربستان با جهش ۲۶ درصدی در سه‌ماهه اول به ۱۷.۲ میلیارد دلار رسیده است؛ بودجه‌ای هنگفت که صرف مصرف موشک‌های رهگیر پدافندی، ارتقای مسیرهای دورزدن هرمز و بازسازی تأسیسات می‌شود. این ارقام مستقیماً با بودجه رفاهی و توسعه شهری رقابت می‌کنند. از این رو، PIF سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ساختمانی و املاک بلندپروازانه را متوقف کرده و منابع را به سمت پروژه‌های تاب‌آوری فوری (هوش مصنوعی، لجستیک، معادن، خطوط لوله و ذخیره‌سازی نفت) هدایت کرده است.

🔻 ۳. تاب‌آوریِ مشروط و فشار ساختاری میان‌مدت:
صندوق بین‌المللی پول (IMF) هشدار می‌دهد با وجود ذخایر خارجی مناسب، استمرار جنگ نسبت بدهی دولت به GDP را تا سال ۲۰۳۱ به نزدیک ۴۴ درصد خواهد رساند. ریاض با بحران فوری ورشکستگی روبرو نیست، اما انقباض تدریجی مالی، کاهش یارانه‌ها و الزام آرامکو به پرداخت سود سهام سنگین را تحمیل خواهد کرد. شکری نتیجه می‌گیرد دوران «تجارت طبق روال معمول» به پایان رسیده و تداوم چشم‌انداز ۲۰۳۰ در گرو تنش‌زدایی و بازتعریف هم‌پوشانی امنیت با تأمین مالی در روابط با واشینگتن است.

https://www.meforum.org/mef-observer/can-saudi-arabia-finance-both-war-and-vision-2030

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies