♨️ جاه‌طلبی‌های هوش مصنوعی عربستان؛ فرصت استراتژیک واشینگتن در میانه رقابت‌های منطقه‌ای

🔻 تحلیل راهبردی «الیزابت دنت»، پژوهشگر ارشد اندیشکده واشینگتن، به کالبدشکافی جهش فناورانه ریاض در جریان کنفرانس LEAP و عملیاتی‌شدن زیرساخت‌های شرکت هوش مصنوعی «HUMAIN» (وابسته به صندوق ثروت ملی سعودی PIF) می‌پردازد. دنت استدلال می‌کند با وجود پیگیری «خودمختاری راهبردی» و بیم از نااطمینانی‌های منطقه‌ای، ریاض آشکارا فناوری آمریکایی را بر رقبا ترجیح داده است؛ امری که یک «گشایش ژئواکونومیک برای واشینگتن» جهت مشروط‌سازی و اتصال پیشرفت‌های هوش مصنوعی به معماری کلان امنیتی دوجانبه فراهم می‌سازد. نویسنده ابعاد این فرصت و الزامات سیاستی آن را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. گذار به مالکیت بومی زیرساخت‌ها در سایه نفوذ غول‌های آمریکایی:
ریاض از واردات صرف فناوری فراتر رفته و به دنبال تملک مراکز داده، مدل‌های زبانی عربی (نظیر ALLAM) و رایانش ابری در خاک خود است. قراردادهای کلان با مایکروسافت، آمازون، سیسکو و Together AI نشان می‌دهد هسته سخت این توسعه بر دوش شرکت‌های آمریکایی است؛ گرچه قراردادهای جانبی با غول‌های چینی مانند بایت‌پلاس، تنسنت و لنوو نشان می‌دهد سیاست تنوع‌بخشی همچنان پابرجاست.

🔻 ۲. تهدیدات نامتقارن ایران و رقابت تکنولوژیک با امارات:
اگرچه جنگ ۲۰۲۶ و تهدید حملات موشکی-پهپادی ایران هزینه‌های تاب‌آوری، بیمه و پدافند سایبری مراکز داده در خلیج فارس را افزایش داده، اما شرکت‌ها از بازار منطقه عقب‌نشینی نکرده‌اند. هم‌زمان، ریاض در حال رقابت فشرده با ابوظبی برای تبدیل شدن به هاب فناوری منطقه است؛ امارات در زیرساخت پیشتاز است و عربستان در وسعت سرزمینی، تأمین برق و بازار مصرف دست بالا را دارد.

🔻 ۳. توصیه‌های سیاستی؛ ایجاد مسیر تدریجی مشابه مدل امارات:
دنت توصیه می‌کند دولت ترامپ نباید مانع توسعه سعودی شود، بلکه باید با اعطای دسترسی مرحله‌ای به تراشه‌های پیشرفته، ریاض را ملزم به پذیرش پروتکل‌های پایش کاربر نهایی (End-use)، استانداردهای سخت‌گیرانه امنیت سایبری و «توقف درز فناوری به چین» نماید؛ مشابه تسهیلاتی که پیش‌تر برای امارات در نظر گرفته شد. واشینگتن باید با تنظیم‌گری مشترک میان ریاض و ابوظبی، مانع از چندپارگی اکوسیستم فناوری خلیج فارس شود و نفوذ راهبردی خود را در عصر تنوع‌بخشی شرکا تثبیت کند.

https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/saudi-ai-ambitions-create-us-opening

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies